Trong dịp bốn năm sự kiện biểu tình tại cầu Tứ Thông ở Bắc Kinh, một video lan truyền trên mạng cho thấy người mặc đồ rằn ri đứng canh tại một cầu đi bộ ở phía đông thành phố. Theo bài của phóng viên Lý Mộc Tử đăng trên SecretChina ngày 15/10/2026, đoạn video làm dấy lên chú ý về lực lượng được gọi là “người trông cầu”.
Video về người canh cầu tại Đông Tam Hoàn
Theo thông tin video được chia sẻ ngày 14/10, sau sự kiện cầu Tứ Thông, giới chức Bắc Kinh tuyển nhiều “người trông cầu”, còn được gọi là “người gác cầu”, để quan sát người đi lại trên các cầu vượt trong thành phố và đề phòng tình huống bất ngờ.
SecretChina thuật lại rằng video được ghi ngày 12/10 tại một cầu đi bộ trên Đông Tam Hoàn cho thấy một người mặc đồ rằn ri đi qua đi lại, nhìn người đi bộ và xe cộ. Bên cạnh người này là một công trình màu rằn ri, có cửa sổ, đặt sát lan can, dường như là chốt canh tạm thời. Tài khoản X “Tiantian” đăng đoạn video vào ngày 14/10.
Câu hỏi về tình trạng của Bành Lập Phát
Ngày 13/10/2022, trước Đại hội XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc, hai biểu ngữ chữ đỏ xuất hiện tại cầu Tứ Thông, khu Trung Quan Thôn, quận Hải Điến, Bắc Kinh. Một biểu ngữ nêu các yêu cầu về cơm ăn, tự do, phẩm giá, cải cách, lá phiếu và quyền làm công dân, thay cho xét nghiệm, phong tỏa, dối trá, Cách mạng Văn hóa, sùng bái lãnh tụ và thân phận nô lệ. Biểu ngữ còn lại kêu gọi bãi khóa, bãi công và bãi nhiệm ông Tập Cận Bình.
Người biểu tình Bành Lập Phát (Peng Lifa) còn dùng loa phát lặp lại những yêu cầu về cơm ăn, tự do và lá phiếu, cùng lời kêu gọi bãi khóa, bãi công, bãi nhiệm ông Tập. Ông đốt lốp xe tạo khói để thu hút người qua đường rồi bị cảnh sát tới hiện trường bắt giữ.
Sự việc xảy ra một ngày sau khi Hội nghị Trung ương 7 khóa XIX kết thúc. Bài nguồn mô tả đây là lần đầu kể từ sự kiện Thiên An Môn năm 1989 xuất hiện biểu ngữ trên đường phố Bắc Kinh trực tiếp thách thức chính quyền, đồng thời là một trong những hành động phản đối công khai mạnh mẽ nhất nhắm vào ông Tập.
Theo SecretChina, các khẩu hiệu của Bành Lập Phát được sử dụng lại trong phong trào Giấy Trắng bùng phát rộng khắp Trung Quốc một tháng sau đó, tại nhiều thành phố và trường đại học. Hai tháng sau sự kiện cầu Tứ Thông, Quốc vụ viện công bố “10 biện pháp mới”, từ bỏ chính sách “zero COVID”. Bài nguồn cho biết đến sinh nhật 50 tuổi của ông Bành ngày 7/1/2024, ông vẫn bị giam giữ.
Ngày 14/10/2026, Diệp Binh, cựu phóng viên thường trú Bắc Kinh của ban tiếng Trung Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, viết trên X rằng bốn năm sau làn khói tại cầu Tứ Thông, vẫn cần đặt câu hỏi ông Bành hiện ở đâu, đã trải qua thủ tục tư pháp nào, có được hỗ trợ pháp lý, được bảo đảm quyền con người và sức khỏe hay không, và gia đình có còn bị giám sát không. Ông kêu gọi công chúng Trung Quốc cùng cộng đồng quốc tế tiếp tục hỏi về những vấn đề này.
Những hành động phản đối sau sự kiện Tứ Thông
Bài nguồn điểm lại một số trường hợp về sau. Ngày 21/2/2023, các khẩu hiệu phản đối ông Tập và Đảng Cộng sản Trung Quốc được chiếu lên tường ngoài Wanda Plaza tại Tế Nam, Sơn Đông. Theo VOA được SecretChina dẫn lại, Sài Tùng nói đã điều khiển từ xa máy chiếu đặt trước trong phòng thuê khi đang trên đường tới Mỹ. Bạn gái và hai người bạn của ông bị cảnh sát đưa đi rồi mất liên lạc. Ông nói hành động này chịu ảnh hưởng của sự kiện cầu Tứ Thông và phong trào Giấy Trắng.
Ngày 30/7/2024, biểu ngữ gần giống ở cầu Tứ Thông được treo trên cầu đi bộ tại huyện Tân Hóa, Hồ Nam; loa phát lời kêu gọi tự do, dân chủ, lá phiếu và bãi nhiệm ông Tập. Người thực hiện được bài nguồn xác định là Phương Nghệ Dung, 22 tuổi, từng tham gia phong trào Giấy Trắng; có thông tin lan truyền nói anh đã bị bắt.
Rạng sáng 15/4/2025, ba biểu ngữ dọc xuất hiện trên cầu đi bộ bên ngoài bến xe Trà Điếm Tử tại Thành Đô, Tứ Xuyên, đề cập cải cách chính trị, quyền lực cần được chế ước và dân chủ. Người phản đối được xác định là Mai Thế Lâm, 27 tuổi, ở huyện Mộc Xuyên, Tứ Xuyên, sau đó được cho là bị bắt.
Khoảng 22 giờ ngày 29/8/2025, những khẩu hiệu phản đối chính quyền được chiếu lên một tòa nhà cao tầng tại khu đại học Trùng Khánh trong khoảng 50 phút. Nội dung yêu cầu sự thật, tự do và quyền lợi, phản đối chế độ độc tài của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Theo bài nguồn, người thực hiện là Thích Hồng, quê Trùng Khánh. Người này để lại thư viết tay tại khách sạn, kêu gọi cảnh sát nâng nòng súng lên một centimet, một cách diễn đạt đề nghị không bắn vào người dân.
Ngày 25/10/2025, hai biểu ngữ vải trắng được treo trên đường phố Tam Lý Truân, Bắc Kinh. Các biểu ngữ phê phán bản chất của Đảng Cộng sản Trung Quốc và yêu cầu mở cửa hoạt động đảng phái, tự do lập đảng, cạnh tranh và lựa chọn, xây dựng một Trung Quốc tự do và có pháp quyền. Người treo ký tên “pque2025”.
Lực lượng “người trông cầu” và những nhận định
SecretChina cho biết sau sự kiện Tứ Thông, Bắc Kinh tuyển lực lượng mặc trang phục ghi “dân quân Trung Quốc” hoặc “tình nguyện viên”, làm hai ca mỗi ngày, mỗi ca 12 giờ, tiền công được nêu là 320 nhân dân tệ/ngày, để giám sát cầu.
Bài nguồn dẫn Đài Phát thanh Quốc tế Pháp (RFI) mô tả sau sự kiện này, việc kiểm soát tại Bắc Kinh trở nên căng thẳng hơn; người canh cầu được nhiều cư dân tận mắt nhìn thấy và gọi đùa là một “cảnh quan mới”. Theo tường thuật đó, cầu đi bộ nhỏ có một người, cầu lớn có hai người, một số nơi dựng chốt bằng bạt chắn gió; dưới cầu dành cho ô tô có từ hai đến bốn người canh.
Bình luận viên Trần Tĩnh của SecretChina nhận định hành động của Bành Lập Phát tiếp tục có tiếng vang trong phong trào Giấy Trắng. Bà cho rằng việc gỡ biển tên cầu hoặc xóa thông tin không thể xóa ký ức lịch sử, và hình ảnh những người gác cầu lại khiến công chúng nhớ tới Bành Lập Phát. Các nhận định này là quan điểm của người bình luận được bài nguồn dẫn lại.
Theo Lý Mộc Tử / SecretChina.