Trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh khiến câu trả lời cho một điều chưa biết có thể xuất hiện ngay sau một câu hỏi. Khi kiến thức dễ tiếp cận như vậy, con người có còn cần dành thời gian học tập?
Jerry M. Chow, Giám đốc công nghệ về siêu máy tính lượng tử tại IBM Research, cho rằng AI đang thay đổi cách con người tiếp nhận kiến thức. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn lượng kiến thức nắm giữ là biết cách học, cách suy nghĩ và liên tục đặt câu hỏi.
Chow là IBM Fellow, một danh hiệu kỹ thuật của IBM, đồng thời đảm nhiệm vai trò giám đốc công nghệ về siêu máy tính lượng tử của IBM Research. Ngày 25/10, ông dự hội nghị thường niên của Chi hội Đại New York thuộc Hội Kỹ sư Trung Quốc tại châu Mỹ, tổ chức ở Flushing, New York. Tại đây, ông trình bày tham luận “Tương lai của điện toán là lượng tử” và trả lời phỏng vấn The Epoch Times.
Khi nhận Giải Thành tựu kỹ thuật xuất sắc, ông khuyến khích học sinh, sinh viên trẻ sử dụng AI để học nhanh hơn và khám phá điều chưa biết, thay vì chỉ dựa vào nó để làm bài tập hoặc giải quyết vấn đề thay mình.
Theo Chow, AI và các mô hình ngôn ngữ lớn đang tiến bộ rất nhanh, nhưng công nghệ vẫn còn một chặng đường dài. Điện toán lượng tử có triển vọng trở thành một hướng phát triển quan trọng tiếp theo, kết hợp với năng lực tính toán hiện có để mở ra những khả năng mới.
Có AI vẫn cần học tập
Về câu hỏi liệu AI có khiến việc học kiến thức trở nên không cần thiết, Chow cho rằng nên xem AI là công cụ mới hỗ trợ con người học. Nếu dùng đúng cách, nó có thể đẩy nhanh đáng kể quá trình ấy.
Con người thường cần thực hành, thử nghiệm rồi sửa sai nhiều lần. AI có thể giúp tiến hành nhiều vòng học hỏi và khám phá hơn trong thời gian ngắn hơn, qua đó tăng tốc việc nắm bắt kiến thức.
Tuy nhiên, ông lưu ý không nên chỉ để AI làm việc thay mình mà không suy nghĩ hoặc chất vấn nó đã thực hiện điều gì. Cách dùng ấy đi ngược mục đích học tập.
Hiểu cách học quan trọng hơn tích lũy bao nhiêu kiến thức
Chow nhận xét rằng sự tiến bộ của mô hình ngôn ngữ lớn và AI đang làm thay đổi cách con người hiểu về “kiến thức”. Trước đây, học tập thường nhấn mạnh sự tích lũy. Nay, một lượng lớn kiến thức đã được chứa trong các mô hình AI, nên bên cạnh việc nắm kiến thức, con người càng cần phát triển cách học, cách sử dụng AI và khả năng tư duy.
Ông cho rằng điều đó đặc biệt quan trọng với thế hệ trẻ đang đi học. AI cần giúp con người tiếp tục rèn luyện tư duy, thay vì khiến họ dần từ bỏ suy nghĩ vì câu trả lời luôn ở ngay trước mắt.
Tiếp tục hỏi “vì sao”
Theo Chow, một cách quan trọng để người trẻ rèn khả năng học tập là liên tục đặt câu hỏi.
“Học cách học, mấu chốt là không ngừng đặt câu hỏi. Dù câu trả lời đến từ AI, bạn vẫn có thể hỏi tiếp ‘vì sao’ để hiểu nguyên nhân căn bản phía sau. Chỉ cần tiếp tục đặt câu hỏi, bạn có thể khám phá thêm kiến thức”, ông nói.
Ông nhấn mạnh rằng nếu liên tục chất vấn và tìm hiểu gốc rễ của vấn đề, con người vẫn có thể mở rộng kiến thức, hiểu biết khi sử dụng các công cụ như AI.
Điện toán lượng tử sẽ phát triển cùng AI
Ngoài giáo dục, Chow đề cập hướng phát triển của năng lực tính toán. Ông nói AI đang nhanh chóng thay đổi đời sống thường ngày, nhưng năng lực tính toán tương lai sẽ không chỉ dựa vào AI. Điện toán lượng tử có thể phối hợp với máy tính truyền thống, điện toán hiệu năng cao và AI để giải các bài toán phức tạp hiện còn khó xử lý.
Ông cho biết IBM đang thúc đẩy “siêu điện toán lấy lượng tử làm trung tâm”, để bộ xử lý lượng tử, CPU, GPU và AI cùng phát huy thế mạnh, tạo thành hệ thống tính toán bổ trợ nhau.
Theo ông, trong tương lai, công nghệ này có triển vọng ứng dụng vào khám phá vật liệu mới, hóa học, dược phẩm, tài chính và nhiều bài toán tối ưu hóa, đem lại giá trị kinh tế đáng kể. Đây là triển vọng được chuyên gia nêu trong cuộc phỏng vấn.
Theo phóng viên Lâm Đan, The Epoch Times, ngày 31/10/2026. Biên dịch đầy đủ nội dung chính.