Lý Bí (1)

07.2015

Non sông rên xiết bấy nhiêu niên (2)
Lý Bí anh hùng vùng đứng lên
Đuổi quân Lâm Ấp bình Nam Quận (3) 
Dẹp bầy Lương Ngụy giữ Long Uyên(4)
Đánh giặc: Phạm Tu, Quang Phục giỏi 
Trị quốc: Tinh Thiều, Triệu Túc hiền (5)
Giao Châu, Hợp Phố về nhà Việt (6)
Vạn Xuân non nước của Rồng Tiên. 

***

Chú thích:

(1) Lý Bí (李賁) còn đọc là Lý Bôn là tên của vua Lý Nam Đế. Ông đã lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa, đánh đuổi được giặc Lương đô hộ, rồi xưng là Nam Đế (vua nước Nam), đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội ngày nay).

(2) Bấy giờ là thời Nam Bắc Triều bên Trung Quốc, nước ta bị nhà Lương đô hộ. Lý Bí liên kết với các châu lân cận cùng chống lại thứ sử Tiêu Tư nhà Lương. Cuối năm 541, Lý Bí chính thức khởi binh, khí thế rất mạnh. Theo sách Lương thư của Trung Quốc, Tiêu Tư liệu thế không chống nổi quân Lý Bí, phải chạy về Quảng Châu. Quân của Lý Bí đánh chiếm lấy thành Long Uyên. Tuy Tiêu Tư đã bỏ chạy nhưng Lý Bí chỉ mới kiểm soát được vùng Bắc Bộ Việt Nam hiện nay, các châu phía nam vẫn còn trong tay nhà Lương. Tháng 4 năm 542, Lương Vũ Đế sai Thứ sử Việt châu là Trần Hầu, Thứ sử La châu là Ninh Cự, Thứ sử An châu là Úy Trí, Thứ sử Ái châu là Nguyễn Hán cùng hợp binh đánh Lý Bí. Nhưng Lý Bí đã chủ động ra quân đánh trước, phá tan lực lượng quân Lương ở phía nam, làm chủ toàn bộ Giao Châu.

(3) Nam Quận – quận Nhật Nam, giáp nước Lâm Ấp.

(4) Long Uyên, sau đổi thành Long Biên. 

(5) Các tướng giỏi của Lý Nam Đế.

(6) Thời bấy giờ đất Hợp Phố (Quảng Đông ngày nay) thuộc về nước Vạn Xuân.