Hoàng đế Càn Long không chỉ là một vị vua nổi tiếng anh minh mà còn là một nhà sưu tầm cổ vật có tầm cỡ. Cổ vật quý giá lại có thêm bút tích của Hoàng đế Càn Long khiến cho giá trị của các món đồ đó lại càng tăng gấp bội. Hoàng đế dùng thơ để chuyển tải tình yêu gốm sứ của mình vào các vật phẩm, tạo cho chúng những nét độc đáo và cuốn hút.

Tình yêu của Hoàng đế Càn Long với sưu tầm cổ vật

Bảo tàng Cung điện Quốc gia Đài Loan đã từng tổ chức một cuộc triển lãm đặc biệt “Câu chuyện về Thương hiệu – Bộ sưu tập của Hoàng đế và nghệ thuật bảo quản của Hoàng đế Càn Long”. Từ cuộc triển lãm này mà tạo nên một “Thương hiệu Càn Long”.

Hoàng đế Càn Long sinh thời cực kì yêu các hiện vật cổ, ông rất quý kho tàng bảo vật của mình, ông thường yêu cầu các thợ thủ công chế tạo nhiều hộp bao trang trí cho các đồ tạo tác cổ, liên tục rà soát và điều chỉnh chúng. Ông làm điều này, không chỉ bảo vệ các di tích văn hóa cổ xưa, mà còn làm cho bộ sưu tập của cung điện và các hộp đồ bao bên ngoài có giá trị phản ánh lẫn nhau, tôn nhau lên, hình thành hẳn một nghệ thuật và văn hóa bọc đồ bảo vật.

“Càn Long Đế thị nhất thị nhị đồ”. Đinh Quang Bằng (nhà Thanh)

“Thương hiệu Càn Long” Nhữ diêu kỳ bảo ngự chế thi

Hoàng đế Càn Long rất thích men sứ Nhữ Diêu, và việc bảo vệ và hoàn thiện gốm sứ Tống Minh cũng được ông thực hiện rất tỉ mỉ.

Ông thường xuyên giám định, thường dùng tay để đánh giá cổ vật, dựa vào sự nặng nhẹ của cổ vật mà thiết kế từng loại hộp khác nhau, mỗi loại hộp đều có thiết kế riêng và đều được lưu trữ rất đúng cách. Mỗi một tác phẩm đều được thẩm định, kiểm kê ghi sổ sách rất kỹ lưỡng, bình phẩm thứ hạng, nhị đẳng, tam đẳng…

Hoàng đế Càn Long không chỉ chế tạo ra hộp đựng cho đồ gốm sứ, mà còn viết một tập thơ tên “Ngự Chế Thi” để đề tất cả các bài thơ ông viết trên các món cổ vật.

“Ngự chế thi khởi tập”, Hoàng đế Càn Long nhà Thanh đã viết tập thơ này trong năm thứ 14 trị vì.

Chỉ cần là những bức tranh và thư pháp cổ đại nổi tiếng, bạn có thể thấy ngay thư pháp và con dấu đặc biệt của Hoàng đế Càn Long xuất hiện ở vị trí chính của bức tranh.

Đối với những men sứ hiếm thấy trên thế giới như gốm sứ Nhữ Diêu, Hoàng đế Càn Long đã khắc tất cả những bài thơ ông tự viết trong “Ngự Chế Thi” lên đó . Có lẽ ông muốn nói với các thế hệ tương lai rằng ông đã từng thưởng thức qua và bình phẩm các đồ vật này, đó đều là một kho tàng vô giá. Từ đó, những bài thơ hoàng cung sau này cũng ấn định hình ảnh của “thương hiệu Càn Long” trong thế giới đồ văn hóa cổ đại.

Chậu hoa Nhữ Diêu Thanh sứ vô văn thủy tiên bồn

Dưới đây là hình ảnh chậu hoa có tên “Nhữ Diêu Thanh sứ vô văn thủy tiên bồn” – một trong những cổ vật quý giá

Đây là bồn hoa thủy tiên duy nhất không có hoa văn mở được gia công bằng tay (Trưng bày tại Bảo tàng cố cung Đài Bắc).

“Nhữ Diêu Thanh sứ vô văn thủy tiên bồn” là bồn chứa thủy tiên duy nhất đã được lưu giữ mà không có vết nứt, hình dạng của bồn là một hình elip hoàn hảo.

Chậu rửa “Nhữ Diêu Thanh sứ viên tiển”

Hoàng đế Càn Long có một sự hiểu biết đáng kể về các đặc tính của lò nung, có thể được nhìn thấy một bài thơ hoàng gia được khắc dưới chậu “Nhữ Diêu Thanh sứ viên tiển”.

“Nhữ Diêu Thanh sứ viên tiển”. Trưng bày tại Bảo tàng cố cung Đài Bắc

Hoàng đế Càn Long đã viết một bài thơ ở mặt đáy chiếc chậu rửa bằng men ngọc này như sau:

Triệu Tống thanh sứ kiến nhữ châu
Truyền văn mã não vị mạt vi dụ
Nhi kim ảnh đức vô tư pháp
Diệc tự xuất lan bảo sắc phù

Nghĩa là: Triệu Tống nổi tiếng với thanh sứ, nổi danh khắp một vùng, đến nay cũng không biết được phương pháp nào có thể nung sứ được hoàn hảo như vậy, trở thành một món bảo vật vô giá.

Đĩa men Nhữ Diêu Thanh sứ bồn (Bắc Tống)

Chúng ta lại một lần nữa nhìn thấy “Ngự chế thi” được khắc trên “Nhữ Diêu thanh sứ bồn” của thời Bắc Tống

Nhữ Diêu Thanh sứ bồn (Bắc Tống). Trưng bày tại Bảo tàng cố cung Đài Bắc

Trong đó có câu:

Châu chỉ tương doanh chỉ, Tống sứ phương thị sứ
Thần tinh chân khả quý, kiếp hỏa mạt tăng khuy

Nghĩa rằng: Thước của nhà Chu tương lai vẫn là thước nhà Chu, sứ của nhà Tống mãi mãi là sứ nhà Tống. Quý giá như sao sớm của buổi ban mai, chưa bao giờ có số mệnh lụi tàn.

Trong bài thơ hoàng gia khắc trên đáy đĩa men ngọc đó, Hoàng đế Càn Long giải thích kết cấu độc đáo của sứ Tống và ca ngợi “Tống sứ phương thị sứ”, tức là gốm sứ Nhữ Diêu nhà Tống chỉ mãi là sứ nhà Tống, độc nhất vô nhị.

Trong ngành đấu giá, khi những đồ gốm sứ Nhữ Diêu Thanh được khắc thêm bút tích của Càn Long đã được tăng lên rất nhiều giá trị của nó. Cùng theo đó mà khi đấu giá nó có giá trị tăng lên nhiều lần, hoàn toàn không thể đoán trước được sẽ lên cao bao nhiêu.

Theo Epochtimes.com
Uyển Vân biên dịch

Từ Khóa: