Ngoài triều cường thì lún đất và cốt nền thấp hơn mực nước biển là những nguyên nhân khiến tình trạng ngập lụt ở Cần Thơ và các tỉnh thành ở Tây Nam Bộ ngày càng trầm trọng.

Liên tục nhiều ngày qua, lũ kết hợp với triều cường gây ngập nặng tại Cần Thơ. Nhiều tuyến đường, nhà cửa chìm trong nước, cuộc sống người dân bị đảo lộn.

Theo phản ánh của người dân, mấy năm trước cũng ngập nhưng không dữ như năm nay. “Đường nào nước cũng thành sông”. Đường Nguyễn Văn Cừ ngập dài khoảng 2 km, sâu nửa mét; đường Quang Trung nước ngập lút bánh xe.

Ông Kỷ Quang Vinh – Chánh văn phòng công tác biến đổi khí hậu TP. Cần Thơ cho biết, ngày 10/10, mức triều cường đạt 2,23 m, đây là mức cao nhất từ trước đến nay. Năm 2011, triều cường cao nhất tại Cần Thơ chỉ đạt 2,15 m.

Hiện tượng này xảy ra không chỉ do triều cường mà còn một số nguyên nhân như: Sụt lún mặt đất, nước biển dâng và loạn cốt nền trong quy hoạch và xây dựng đô thị, hệ thống thoát nước xuống cấp, quá tải.

VnExpress dẫn lời ông Vinh: “Đây là đợt triều cường bất thường. Việc Cần Thơ ngập sâu trong diện rộng có nhiều nguyên nhân, trong đó quan trọng là do đất lún”. Cả miền Tây đang lún nhưng Cần Thơ là vùng trũng nên có cảm giác lún nhiều hơn.

dat lun khien ngap lut o mien tay ngay cang tram trong
Triều cường tại Cần Thơ sáng 7/10 cao hơn nhiều đợt triều trước đó. (Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng)

Trong báo cáo Tác động của 25 năm khai thác nước ngầm lên sụt lún đất ở đồng bằng sông Cửu Long, giai đoạn 1991-2015, miền Tây đã sụt lún trung bình 18 cm; một số nơi, nền đất đã lún 25-35 cm. Trong đó, các tỉnh ven biển như Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau… mỗi ngày có hàng trăm nghìn mét khối nước được rút lên từ lòng đất.

TS. Lê Anh Tuấn – Phó Viện nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Đại học Cần Thơ) cho rằng, diễn biến triều cường năm nay đặc biệt, cao bất thường. “Sự bất thường này có lý do từ tự nhiên và cả con người”.

Theo chuyên gia này, mỗi năm miền Tây bị lún 2-3 cm, gấp 10 lần nước biển dâng. Những nơi nền đất yếu có nhiều công trình hoặc chỗ bị rút nước ngầm nhiều thì mức độ lún nhiều hơn.

Theo quy luật tự nhiên, nước lũ tràn về thường đi vào các vùng trũng rộng lớn đầu nguồn như Đồng Tháp Mười hay Tứ Giác Long Xuyên. Hiện các vùng này hiện đã xây đê chắn lũ. Lũ năm nay lớn hơn mọi năm, khi nước không vào được đây thì sẽ dồn xuống khu vực hạ nguồn, trong đó có Cần Thơ.

dat lun khien ngap lut o mien tay ngay cang tram trong
Độ cao so với mặt nước biển của đồng bằng sông Cửu Long so với sụt lún lũy tích mô phỏng qua 25 năm. (Ảnh: Miderhoud và các cộng sự)

Dự báo đến năm 2070 mực nước biển tăng lên 50 cm. Nếu không có giải pháp quản lý kịp thời, lún mặt đất kết hợp với sự dâng cao của mực nước biển tạo ra áp lực rất lớn đến chương trình điều hành thoát nước và chống ngập của các tình thành miền Tây Nam Bộ, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Liên quan đến ngập lụt khi triều cường và lũ ở các tình miền Tây Nam Bộ, chuyên gia nhận định tình trạng này còn do phần cốt nền.

Kiến trúc sư Lê Công Sĩ chia sẻ trên Báo Thanh Niên, cốt nền chỉ là con số mơ hồ khi cốt nền chuẩn 2.0 của quốc gia dẫn về mỗi địa phương không thống nhất. Để có một cốt nền chuẩn cần nghiên cứu mức phù hợp khi nước biển dâng. Ngoài ra, còn phải dự trù trong tương lai nước biển sẽ dâng bao nhiêu, lún đất bao nhiêu để cần phải thay đổi cốt nền bởi hiện nay nền đất thấp dần.

dat lun khien ngap lut o mien tay ngay cang tram trong
Ngập nước có một phần nguyên nhân do triều cường, lún đất và cốt nền thấp hơn mực nước biển. (Ảnh: Thanh Niên)

Ông Nguyễn Hoài Nam (nguyên Phó giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP. HCM) cho rằng, hiện nay đã có kịch bản ngập 2,5 m nước, nghĩa là nước biển dâng lên trên 50 cm so với cốt nền 2.0. Tuy nhiên, kịch bản này chỉ diễn ra ở một số nơi do lún đất và nước biển dâng thì nhiều nơi sẽ bị ngập, không phải là tất cả do đó một số nơi cốt nền 2.0 vẫn còn phù hợp.

Những nơi đã xây theo cốt nền 2.0 hoặc dưới 2.0 thì tìm giải pháp sống chung chứ không nâng đường, nâng nhà, cũng như chống ngập có thể xây hầm dưới đất chứa nước sau đó bơm ra, xây đê bao chống ngập cục bộ…

Khôi Minh (Tổng hợp)

Có thể bạn quan tâm:

CLIP HAY

Ad will display in 09 seconds