Vỡ đập thủy điện ở Lào khiến hàng trăm người mất tích, và còn cảnh báo điều gì?

Vụ vỡ đập thủy điện ở tỉnh Attapeu, nước Lào, tối ngày 23/7 đang gây ra những thiệt hại nặng nề. Lượng nước hơn 5 tỷ mét khối đổ xuống tạo thành lũ quét cuốn phăng 6 làng mạc. Hậu quả là gần 7.000 người mất nhà cửa, và hàng trăm người bị mất tích, theo Lao News Agency.

Đập thủy điện này đang trong quá trình xây dựng, nằm ở phía Nam nước Lào. Một liên doanh giữa Thái Lan, Lào và Hàn Quốc là chủ đầu tư của dự án có chi phí 1,2 tỷ USD.

Nhiều người dân bị mất nhà cửa sau khi con đập bị vỡ. (Ảnh: Facebook)

Một công ty Thái Lan tham gia dự án thủy điện tại Lào xác nhận rằng con đập dài 770m vừa bị vỡ đã không đủ sức chuyển dòng chảy của 3 con sông sau khi mưa lớn, theo tờ Bangkok Post.

Nguyên nhân ban đầu được cho là những cơn mưa nặng hạt và nước lũ đã khiến con đập bị vỡ. Thông cáo của công ty Điện lực Ratchaburi (Thái Lan) cho biết: “Vụ việc xảy ra do các trận mưa liên tục, tạo ra lượng nước cao đổ vào hồ chứa của dự án”, theo CNA.

Vỡ thủy điện Lào
Hơn 5 tỷ mét khối nước đã tràn xuống các làng mạc ở miền nam nước Lào. (Ảnh: AFP/Handout/ABC Laos)

Đập thủy điện này bắt đầu xây dựng từ năm 2012 và dự kiến đưa vào sử dụng vào năm 2019. Nếu hoàn thành, 90% công suất điện sẽ được xuất khẩu sang Thái Lan.

Vỡ đập thủy điện Lào
Người dân Lào phải trèo lên nóc nhà để chờ cứu hộ sau khi đập thủy điện bị vỡ. (Ảnh: Facebook)

Về con số 5 tỷ m3 nước bị thoát ra khi vỡ đập thủy điện, giới chuyên gia cho rằng thực ra hồ chứa này chỉ chứa khoảng 1 tỷ m3. Vì vậy các nguy cơ thiệt hại có thể giảm bớt.

“Ắc quy của châu Á”

Nước Lào từng có kế hoạch trở thành “ắc quy của châu Á” bằng cách xây dựng một loạt thủy điện và bán điện cho các nước láng giềng.

Các tổ chức môi trường đã tỏ ra lo ngại về tham vọng thủy điện của Lào trong nhiều năm qua. Họ cho rằng các thủy điện ở Lào sẽ tác động xấu đến sông Mekong, các khu vực nông thôn và kinh tế địa phương.

Người dân phải đi sơ tán sau khi đập thủy điện bị vỡ. (Ảnh: Facebook)

Các nước ở hạ nguồn sông Mekong như Việt Nam và Campuchia cũng lo ngại các đập thủy điện của Lào sẽ làm biến đổi hệ sinh thái, nguồn cá và hệ thống sông nhánh của họ.

Hiện nay Lào có khoảng 10 thủy điện đang vận hành, và 10-20 chiếc đang được xây dựng, cùng hàng chục dự án khác đang lên kế hoạch.

Tổ chức môi trường International River nói rằng vụ việc này cho thấy “những rủi ro lớn” của những đập thủy điện tương tự vì chúng “không thể chống chọi được các điều kiện thời tiết cực đoan”.

Dương Minh