Viêm tai giữa là bệnh viêm đường hô hấp trên thường xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, có thể để lại những biến chứng nguy hiểm rất khó khắc phục, ảnh hưởng tới thính giác.

Theo các kêt quả nghiên cứu, khoảng 70% trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị mắc viêm tai giữa. (Ảnh: chorobydzieci.pl)

Theo các kêt quả nghiên cứu, khoảng 70% trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị mắc viêm tai giữa. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh sẽ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức nghe của trẻ. Việc phát hiện và điều trị sớm đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng và hậu quả của bệnh. Vậy viêm tai giữa là bệnh gì và dấu hiệu nhận biết như thế nào? Sau đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu.

Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là căn bệnh do virus, vi khuẩn làm cho vùng tai giữa phía sau màng nhĩ bị viêm nhiễm. Bệnh còn được gọi là nhiễm trùng tai giữa.

Nguyên nhân viêm tai giữa

Có nhiều nguyên nhân gây viêm tai giữa ở trẻ, nguyên nhân chủ yếu bao gồm:

Viêm tai giữa là căn bệnh do virus, vi khuẩn làm cho vùng tai giữa phía sau màng nhĩ bị viêm nhiễm (Ảnh: farmaciaborgarelli.it)
  • Do sức đề kháng kém và chưa hoàn thiện của những trẻ từ 6 đến 18 tháng tuổi
  • Cấu trúc tai trẻ thường có hòm nhĩ và họng mũi nằm ngang, ngắn hơn nên sẽ dễ bị viêm nhiễm, làm lây bệnh lên tai giữa
  • Trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp như: viêm họng, amidan hay viêm mũi 
  • Vệ sinh tai mũi họng không sạch sẽ, không thường xuyên hoặc không đúng cách gây nhiễm trùng và viêm 
  • Sống trong môi trường bị ô nhiễm, có nhiều khói bụi bẩn hoặc tiếp xúc nhiều với khói thuốc lá, hóa chất độc hại
  • Thường xuyên tắm, bơi lội trong nguồn nước bẩn, có chứa hóa chất, vi khuẩn

Dấu hiệu nhận biết 

Viêm tai giữa hầu như luôn đi sau chứng cảm cúm. Nước mũi thường chuyển từ không màu sang vàng hoặc xanh trước khi bệnh xuất hiện (Ảnh: behdasht.news)
  1. Cảm cúm: Nhiễm trùng tai gần như luôn đi sau chứng cảm cúm. Nước mũi chuyển từ không màu sang vàng hoặc xanh trước khi bệnh xuất hiện
  2. Quấy khóc cả ngày lẫn đêm
  3. Trẻ kêu đau ở tai hoặc không nghe được
  4. Thức giấc nhiều hơn về đêm
  5. Không muốn nằm xuống
  6. Sốt, thường không cao (38,3°C-38,9°C), hoặc có thể không sốt
  7. Quấy khóc nhiều hơn trong khi bị cảm
  8. Chảy dịch, nếu có máu hay mủ chảy ra từ tai nhiều khả năng là viêm tai kèm rách màng nhĩ

Cách phòng bệnh viêm tai giữa cho trẻ

Dùng tăm bông thấm sạch tai khi tai trẻ bị dính nước để phòng bệnh (Ảnh: vicare.vn)
  • Giữ ấm và tránh tiếp xúc với trẻ bị bệnh
  • Tránh xa môi trường có khói thuốc lá hoặc bị ô nhiễm
  • Bế cao đầu khi cho trẻ bú bình, không cho ngậm bình sữa khi ngủ để tránh chảy vào tai
  • Giữ vệ sinh cho trẻ nhất là bàn tay và tai mũi họng.
  • Dùng tăm bông thấm sạch tai khi bị dính nước. Có thể dùng nước muối sinh lý vệ sinh tai, mũi nhưng sau đó phải dùng tăm bông sạch thấm khô.

Trẻ bị viêm tai giữa nên kiêng ăn gì?

Trẻ bị viêm tai giữa không nên ăn đồ nếp (Ảnh: soha.vn)
  1. Kiêng ăn các món ăn cứng, dai hoặc nhiều dầu mỡ, quá ngọt khiến cho đờm vướng ở họng
  2. Không nên cho trẻ ăn các loại thực phẩm kích thích tạo mủ hoặc tăng đau nhức như: Đồ nếp, hải sản, tôm cua, thịt đỏ…
  3. Dùng dầu hướng dương hoặc dầu thực vật khi xào nấu để phòng bệnh
  4. Bổ sung vitamin A và tăng cường thính lực cũng như bảo vệ lớp niêm mạc lót bên trong loa tai bằng cách tăng cường các loại thực phẩm gan bò, cà rốt, cà tím
  5. Cho trẻ ăn thêm các loại cá biển, rong biển, tảo spirulina để cung cấp iốt và mau lành bệnh

Đa phần khi con bị viêm tai giữa đa phần chúng ta có thói quen đưa tới viện để khám chữa. Tuy nhiên, các bài thuốc dân gian từ xưa lưu lại cũng có thể điều trị viêm tai giữa hiệu quả. Ngũ bội tử kết hợp với phèn chua là một bài thuốc điển hình mà các mẹ có thể áp dụng khi có con mắc bệnh.

Bài thuốc dân gian điều trị viêm tai giữa cho trẻ nhỏ

Vị thuốc Ngũ bội tử

Ngũ bội tử là những túi đặc biệt do nhộng của con sâu ngũ bội Schlechtendalia sinensisBell gây ra trên cuống lá và cành cây muối hay cây diêm phu mộc. Theo tài liệu cổ ngũ bội tử vị chua, tính bình vào 3 kinh phế, thận và đại trường. Có tác dụng liễm phế, giáng hỏa chỉ huyết, liễm hãn, sáp trường. Ngũ bội tử được dùng làm thuốc thu liễm trong bệnh đi ỉa lỏng, lỵ xuất huyết, hoàng đản, giải độc. 

Ngũ bội tử dùng chữa phế hư sinh ho, lỵ lâu ngày lòi dom, nhiều mồ hôi, mụn nhọt (Ảnh: thuoc.net.vn)

Vị thuốc Phèn chua

Phèn chua có tên khoa học là Alumen, khi nung nóng sẽ trở nên xốp nhẹ gọi là “Khô phàn hay Phàn phi”. Theo đông y, phèn chua có vị chua, tính hàn, không độc, vào kinh tỳ. Có tác dụng táo thấp, giải độc, sát trùng, làm hết ngứa. Phèn chua nung nóng thành dạng “khô phàn” thường dùng làm thuốc cầm máu, chữa đau răng, đau mắt, lỵ, viêm tai giữa…

Phèn chua nung nóng thành dạng “khô phàn” thường dùng làm thuốc cầm máu, chữa đau răng, đau mắt, lỵ, viêm tai giữa (Ảnh: papodegalo.com.br)

Bài thuốc trị viêm tai giữa từ “Ngũ bội tử và phèn chua”

Nguyên liệu: 30g Ngũ bội tử và 30g phèn chua

Cách làm

Bước 1: Đặt hai hai loại nguyên liệu lên một miếng sắt dẹt rộng, không dùng nồi nhôm hoặc gang vì có thể làm giảm tác dụng của phèn chua.

Bước 2: Đun lửa thật nhỏ cho phèn chua chảy ra thành tàn bột trắng xốp nhẹ và ngũ bội tử trở nên mềm hẳn có thể giã thành bột mịn thì bỏ xuống.

Bước 3: Dùng chày nghiền thành bột, cho vào lọ thủy tinh đậy kín để dùng dần.

Cách dùng thuốc thổi tai cho trẻ

Bài thuốc trị viêm tai giữa chảy dịch (Ảnh: swckhoedoisong.vn)

Bước 1: Vệ sinh tai cho con bằng oxy già, dùng tăm bông lau sạch bên trong tai, để khô.

Bước 2: Cuộn tờ giấy sạch thành hình chiếc tẩu nhỏ cho một đầu vừa với lỗ tai của con. Cho thuốc vào đầu còn lại và thổi vào tai đang bị viêm chảy mủ. Mỗi lần khoảng ¼ – 1/5 thìa cafe nhỏ (bằng hạt đậu xanh)

Thổi tai cho trẻ từ 3-5 ngày liên tiếp đến khi thấy tai con hết hẳn chảy mủ, chảy dịch. Dùng tăm bông trải nhẹ vào bên trong tai trẻ, ngày làm 2 lần, khi thấy hết ứ dịch là ngưng.

Lưu ý quan trọng: Nếu trẻ đang uống thuốc kháng sinh thì phải ngừng thuốc 1 – 2 ngày mới áp dụng được cách này. Khi đang uống kháng sinh thì hiệu quả không đáng kể.

Kiên Định