Luật sư Trần Hồng Phong cùng nhiều luật sư khác vào ngày 6/7, đã cùng ký tên vào bản kiến nghị số 3 gửi đến Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, đề nghị xem xét lại quyết định giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải và khởi tố vụ án “làm sai lệch hồ sơ vụ án” vì ít nhất 4 lời khai khách quan làm thay đổi “bản chất vụ án” đã bị bỏ ra ngoài hồ sơ tố tụng.

Theo đó, có ít nhất 4 lời khai khách quan và quan trọng để xác định sự thật liên quan đến vụ án đã bị bỏ ra khỏi hồ sơ tố tụng vụ án bao gồm của chị Huỳnh Thị Kim Tuyền ngày 14/1/2008 (bút lục 113 theo dấu Viện Kiểm sát); của anh Đinh Văn Còi ngày 16/1/2008 (bút lục 139, 140 theo dấu Viện Kiểm sát); của anh Lê Thanh Trí cùng ngày 16/1/2008 (bút lục 141,142 theo dấu của Viện Kiểm sát) và anh Hồ Văn Bình ngày 20/1/2008 (bút lục 137, 138 theo dấu Viện Kiểm sát).

Theo một kênh tin châu Á, luật sư Đặng Đình Mạnh ở Tp.HCM giải thích vì sao 4 lời khai này được đánh giá quan trọng.

“Bốn bản cung đó về nội dung chứng minh Hồ Duy Hải có bằng chứng ngoại phạm. Có thể khi họ rút 4 tài liệu này ra ngoài khỏi hồ sơ thì mục đích của họ loại ra khỏi những nghi vấn và muốn khẳng định Hải phạm tội. Xét về mức độ bản án của vụ án này khi xét xử giám đốc thẩm là họ quyết định trên cơ sở một hồ sơ không hoàn chỉnh. Việc không hoàn chỉnh của hồ sơ có dấu hiệu của tội mà hiện nay các luật sư thông qua bản kiến nghị đang xem xét lại đó là tội làm sai lệch kết quả vụ án”.

Ngoài ra, bản kiến nghị còn đề cập đến một tài liệu khách quan để xác định một số tình tiết quan trọng của vụ án đã không được đề cập, xem xét tại kết luận điều tra, cáo trạng, trong các phiên toà sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm. Cụ thể là “Biên bản về việc xác định thời gian Nguyễn Thị Thu Vân đi mua trái cây trước khi bị sát hại”.

Theo bản kiến nghị, căn cứ các tài liệu trên (đặc biệt của các anh Còi, anh Trí và bút lục 262) xác định không thể có việc Hồ Duy Hải giết hai nạn nhân từ 20h30’ ngày 13/1/2008 như theo lời khai nhận tội của Hồ Duy Hải và kết luận của các cơ quan tố tụng các cấp, kể cả quyết định giám đốc thẩm.

Do đó, những vị luật sư ký tên trong Kiến nghị 3 cho rằng có đủ cơ sở nhận định việc rút 4 lời khai khách quan này ra khỏi hồ sơ tố tụng vụ án là cố ý làm sai lệch vụ án nhằm kết tội Hồ Duy Hải, để lọt tội phạm.

Báo Dân trí đăng tải hình ảnh mẹ và em gái của Hải bật khóc khi nhiều năm ròng ra kêu oan.

Từ đó khiến các thành viên hội đồng thẩm phán không biết được về việc rút 4 lời khai khách quan và quan trọng này có thể làm thay đổi “bản chất vụ án”.

Vì thế, các luật sư cũng đề nghị trong bản kiến nghị rằng cần khởi tố vụ án “làm sai lệch hồ sơ vụ án” đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi rút hồ sơ lời khai quan trọng của 4 người.

Luật sư Đặng Đình Mạnh cho rằng việc điều tra này hoàn toàn đơn giản nếu thật sự phía chính quyền muốn giải quyết vụ án công tâm:

“Chắc chắn cơ quan nào rút hồ sơ thì cơ quan đó chịu trách nhiệm. Hoặc cá nhân nào làm thì sẽ chịu trách nhiệm. Việc này truy trách nhiệm cũng không khó. Cơ quan nào trình hồ sơ này lên tòa án, lên hội đồng thẩm phán thì cơ quan đó có trách nhiệm giải trình tại sao rút hồ sơ này? Cứ truy ngược như vậy chắc chắn sẽ ra thủ phạm việc rút ruột hồ sơ.”

Theo Luật sư Lê Văn Hòa, để xảy ra tình trạng rút hồ sơ của 4 lời khai có giá trị, gây ra những tình tiết bất lợi cho tử tù Hồ Duy Hải, trách nhiệm cao nhất là của cơ quan điều tra tỉnh Long An. Ông nói thêm:

“Tôi nghĩ phải có sự chịu trách nhiệm liên đới, đầu tiên là cơ quan cảnh sát điều tra tỉnh Long An là cơ quan khởi tố vụ án này. Các cấp kể cả phúc thẩm và giám đốc thẩm đều phải chịu trách nhiệm chứ không riêng mình cơ quan điều tra công an tỉnh Long An. Liên đới thì cả viện kiểm sát tối cao, tòa án tối cao phải chịu trách nhiệm hết chứ không phải là một.”

Theo Luật sư Đặng Đình Mạnh, bản kiến nghị 3 vụ án Hồ Duy Hải được gửi đi vào ngày 6/7 nếu cơ quan tiếp nhận bản kiến nghị có thái độ đánh giá khách quan, vô tư thì chắc chắn kết quả sẽ tốt, xác xuất giúp cho Hồ Duy Hải rất cao.

Đây là một vụ án có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng

Vụ án Hồ Duy Hải là một vụ án hình sự ở Việt Nam xảy ra vào tối ngày 13/1/2008 tại Bưu cục Cầu Voi, ấp 5, xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Trong đó, hai nữ nhân viên bưu điện tên là Nguyễn Thị Ánh Hồng (sinh năm 1985) và Nguyễn Thị Thu Vân (sinh năm 1987) bị giết bằng cách cắt cổ. Ngày 21/3/2008, nghi phạm Hồ Duy Hải sinh năm 1985 bị bắt.

Qua hai lần xét xử sơ thẩm (năm 2008 tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An) và phúc thẩm (năm 2009 tại Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh), Hồ Duy Hải bị kết án tử hình về tội giết người, 5 năm tù về tội cướp tài sản, tổng hợp hình phạt là tử hình. Tuy nhiên, gia đình Hồ Duy Hải liên tục kêu oan.

Năm 2011, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình quyết định không kháng nghị vụ án. Năm 2012, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang bác đơn xin ân xá của Hồ Duy Hải. Sau đó, trước phản đối của dư luận trong nước và quốc tế cũng như Quốc hội Việt Nam, năm 2014 tạm dừng thi hành án tử hình đối với Hồ Duy Hải, việc chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Tòa án nhân dân tối cao.

Ngày 22/11/2019, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam Lê Minh Trí kháng nghị giám đốc thẩm vụ án.

Ngày 8/5/2020, sau 3 ngày xét xử giám đốc thẩm vụ án, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua bỏ phiếu, quyết định không chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tối cao và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đây là một vụ án có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc điều tra, giải quyết vụ án như: Tiêu hủy vật chứng, thay đổi vật chứng, bỏ sót các chứng cứ pháp y như vân tay, vết máu tại hiện trường; rút bỏ hồ sơ chứng cứ có lợi cho bị cáo, bỏ qua một số bản khai cung không nhận tội của bị cáo. Tuy nhiên Tòa án nhân dân tối cao nhận định những vi phạm pháp luật này không làm thay đổi bản chất của vụ án nên không cần thiết phải hủy các bản án sơ thẩm, phúc thẩm để điều tra lại theo kháng nghị của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.