Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y; hành vi vận chuyển, giết mổ động vật sử dụng thuốc an thần để làm thực phẩm sẽ bị đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 3-6 tháng.

Sáng 9/10, ông Phạm Tiến Dũng, Trưởng phòng Thanh tra chuyên ngành Bộ NN&PTNT xác nhận việc TP.HCM kiên quyết tiêu hủy heo bị tiêm thuốc an thần là biện pháp tốt nhất để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Đồng thời răn đe những thương lái heo làm ăn bất chính, thu lợi nhuận trên sinh mạng người khác, theo Pháp luật TP. HCM.

Quyết định tiêu hủy 3.8000 con heo bị tiêm thuốc an thần mới đây xuất phát từ thực trạng lạm dụng việc tiêm thuốc an thần cho heo ngày càng tăng, thương lái cũng đã “nhờn” pháp luật.

Minh chứng rõ nhất qua các con số, năm 2015, Chi cục Thú y TP.HCM chỉ phát hiện 5 trường hợp tiêm thuốc an thần cho heo. Qua năm 2016, con số đó tăng lên 10 vụ và tính từ đầu năm 2017 đến nay tiếp tục phát hiện thêm 4 trường hợp tiêm thuốc an thần cho heo.

Trong quá trình tiêu hủy heo chứa tồn dư thuốc an thần, một số thương lái phản ứng và thuê nhiều người đến cơ sở giết mổ Xuyên Á gây áp lực với cơ quan chức năng. Không ít đối tượng thắc mắc Nghị định 90/2017 cho phép heo được giết mổ sau khi đã đào thải hết thuốc an thần thì tại sao UBND TP.HCM lại tiêu hủy toàn bộ.

Ông Huỳnh Tấn Phát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú y TP. HCM cho biết, trước đây thương lái thường sử dụng thuốc an thần Acepromazine để tiêm cho heo. Do thuốc này tồn dư trong heo trong khoảng 7 ngày nên thời gian tạm giữ chờ thuốc đào thải ra ngoài kéo dài khiến heo mất sức, giảm cân nhiều, ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Do biết quy định cho phép heo đào thải hết thuốc an thần thì được phép giết mổ nên hiện nay thương lái chuyển qua sử dụng thuốc an thần Combistress. Tồn dư thuốc an thần Combistress trong heo chỉ một ngày nên heo không bị mất sức, không giảm cân nhiều, thiệt hại không đáng kể.

Mặc dù quản lý cơ sở giết mổ Xuyên Á thuộc thẩm quyền của Sở NN&PTNT TP. HCM nhưng gần 4000 con heo được tiêm thuốc an thần tại cơ sở giết mổ thực sự là “cú sốc” đối với các cơ quan chức năng.

Đáng chú ý, trong thời gian tạm giữ 3.750 heo dính thuốc an thần, dịch bệnh lở mồm long móng đã bùng phát ngay tại cơ sở giết mổ Xuyên Á. Cơ quan chức năng khẳng định, phải tiêu hủy số heo thì mới đảm bảo được an toàn thực phẩm cho người dân. Việc này có thể ảnh hưởng lớn đến các thương lái vi phạm, xong có như vậy mới đủ răn đe và  ngăn ngừa tái phạm.

Do đó, cơ quan chức năng đã giải thích rõ ràng cho 13 thương lái có heo tiêm thuốc an thần về hành vi cố tình vi phạm trên. Các thương lái cũng đã thừa nhận hành vi sai phạm, đồng thời làm giấy tự nguyện tiêu hủy heo.

PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Ban quản lý ATTP TP. HCM khẳng định kiên quyết vào cuộc, xử lý dấu hiệu của tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn TP.

Trong thời gian tới, để tránh xảy ra những trường hợp tương tự, rất cần sự kiểm tra, giám sát sâu sát, kịp thời của các cơ quan chức năng; đồng thời, cần phải sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi này theo hướng nghiêm khắc hơn, mức xử phạt phải nặng hơn và phân hóa theo mức độ, tính chất vi phạm.

Đủ cơ sở khởi tố vụ án hình sự

Luật sư Nguyễn Thành Công (Công ty Luật TNHH Đông Phương Luật) cho biết, căn cứ khoản 10 điều 20 của Nghị định 90/2017/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y; hành vi vận chuyển, lưu giữ, giết mổ động vật để làm thực phẩm mà động vật đó bị sử dụng thuốc an thần không theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành thú y có thẩm quyền sẽ bị phạt tiền từ 30-35 triệu đồng. Thêm vào đó là hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 3-6 tháng.

Ngoài ra, buộc tạm dừng giết mổ động vật bị sử dụng thuốc an thần trước khi giết mổ cho đến khi có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm; buộc tiêu hủy sản phẩm động vật có dư lượng thuốc an thần vượt quá giới hạn do Bộ Y tế quy định đối với hành vi vi phạm này.

Do tiền lệ xử phạt hành chính hành vi tiêm thuốc an thần cho heo quá nhẹ nên thương lái “nhờn luật” và tiếp tục hành vi trên quy mô lớn và thủ đoạn tinh vi hơn. Đỉnh điểm là đêm 28/9, cơ quan chức năng phát hiện 3.750 con heo bị tiêm thuốc an thần Combistress ngay tại cơ sở giết mổ Xuyên Á (huyện Củ Chi, TP.HCM). Sự việc nguy hiểm hơn khi lực lượng điều tra phát hiện được heo sống tại đây được tiêm đến 2 loại thuốc an thần trước khi giết mổ.

Đại diện Chi cục Thú y TP.HCM cho biết, heo sống trước khi đưa vào cơ sở giết mổ Xuyên Á đã bị tiêm thuốc an thần Acepromazine. Thuốc này có thể tồn dư trong heo 5-7 ngày.

Sau khi heo nhập chuồng, thương lái tại cơ sở giết mổ Xuyên Á tiếp tục tiêm heo bằng thuốc an thần khác. Thuốc này có tên Combistress và thời gian tồn dư trong heo độ một ngày. Trước khi giết mổ, heo được phun nước để tỉnh táo nhằm qua mặt cơ quan thú y.

Để xử phạt hành vi trên, ngày 2/10, Ban quản lý An toàn thực phẩm (ATTP) TP. HCM đề  nghị khẩn trương tiêu hủy toàn bộ heo xác định bị tiêm thuốc an thần. Lý do ban quản lý đưa ra là không đảm bảo ATTP do nguy cơ tồn dư thuốc an thần trong heo và nguy cơ bùng phát bệnh lở mồm long móng trong quá trình lưu giữ.

Nhận định đề xuất của Ban quản lý ATTP TP.HCM là có cơ sở, UBND TP.HCM yêu cầu Sở NN&PTNT TP khẩn trương tiêu hủy 3.750 con heo dính thuốc an thần ngay trong ngày. Căn cứ tình hình thực tế, Bộ NN&PTNT cũng thống nhất với quan điểm của TP.HCM là tiêu hủy toàn bộ số heo này.

Tuấn Anh (TH)