Quá trình điều tra việc khai thác và vận chuyển 3 cây đại thụ trên đại lộ đã dần khui ra thực trạng có nhiều cây “khủng” ở khu vực Tây Nguyên từng bị giới đầu nậu bứng đi với “giá bèo” nên bề mặt các cây này đều có hồ sơ đầy đủ, “có nguồn gốc rõ ràng”.

Chiều 5/4, ông Đặng Văn Kiệm – Trưởng phòng Thanh tra, pháp chế Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, đơn vị đã làm việc xong với ông Kiều Văn Chương (32 tuổi, xã Tiến Xuân, Thạch Thất, Hà Nội), người xưng là chủ ba cây cổ thụ đang bị tạm giữ.

Kiểm tra hồ sơ ông Chương cung cấp, chúng tôi thấy cây có nguồn gốc rõ ràng, được trồng trên đất nông nghiệp của hộ gia đình, có xác nhận đúng trình tự và đúng thẩm quyền, hồ sơ đầy đủ”, ông Kiệm nói.

Chiêu thức của giới đầu nậu là thuê người lùng sục vào các thôn, buôn tìm những cây rừng còn sót lại trên đất rẫy người dân rồi ngã giá mua bán.

Cây khủng “cản trở canh tác”!?

Theo Người Lao Động, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên – Huế đã làm việc với Kiều Văn Chương (trú tại huyện Thạch Thất, Hà Nội), người này trình các hồ sơ gốc liên quan đến 3 cây cổ thụ đang bị tạm giữ tại đây.

Trong hồ sơ, ngày 12/3 một cây khai thác từ đất nông nghiệp nhà ông Phạm Đình Thướng (sinh năm 1967, trú thôn 3, xã EaPil, huyện M’Đrăk, tỉnh Đắk Lắk). “Trên đất sản xuất của gia đình tôi sót lại một cây đa sộp, rất cản trở cho việc canh tác. Cây đa ảnh hưởng rất lớn đến việc cày, gieo trồng. Để thuận lợi cho việc trồng cây, tôi được biết có chủ trương của nhà nước cho khai thác tận dụng cây trên nương rẫy. Nay tôi xin đăng ký khai thác số cây nói trên để về làm cây bóng mát” – đơn ông Thướng ghi “rành rọt”.

Vụ 3 cây 'quái thú': Chiêu "vẽ đường cho cây chạy" của đầu nậu
Đơn xin xác minh khai thác cây đa của ông Phạm Đình Thướng. (Ảnh: Dân Trí)

Xét về mặt thời gian, các thủ tục để hợp thức hóa việc chuyển cây được diễn ra chóng vánh. Cụ thể, đơn xin khai thác lâm sản và vận chuyển lâm sản của ông Thướng được xã xác nhận và đơn xin xác minh khai thác cây đa gửi Hạt kiểm lâm huyện M’Đrăk duyệt trong cùng ngày.

Đến ngày 21/3, đại diện Hạt kiểm lâm huyện M’Đrăk, xã Eapil và đại diện gia đình ông Thướng đã làm biên bản xác minh việc khai thác cây gỗ còn sót lại trong vườn nhà.

Nội dung đơn viết, vườn rẫy nhà ông Thướng có 1 cây đa sộp đường kính gốc 1,8m, dài 8m, khối lượng hơn 9m3. Đơn xin khai thác và vận chuyển cây đa sộp này có nội dung là “tặng” cho anh Lương Anh Tuấn vận chuyển về xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất (Hà Nội) làm bóng mát.

Theo Dân Trí, 2 cây còn lại được khai thác vào ngày 23/3 trên đất vườn nhà H Yô Na Buôn Yă (sinh năm 1984, trú xã E A Hồ, huyện K rông Năng, tỉnh Đắk Lắk). Trong bảng đăng ký khai thác gửi xã E A Hồ có ghi, 2 cây đa sộp cùng có đường kính 1,4m và chiều cao 12m. Hồ sơ cũng ghi lý do gia đình anh thấy cây cản trở canh tác, muốn chuyển đổi sang trồng cây khác có giá trị kinh tế cao hơn nên viết đơn trình xã cho phép khai thác. Người ký xác nhận khai thác là bà H’Phi La Niê – Phó Chủ tịch xã Ea Hồ.

Trong hồ sơ còn kèm thêm đơn vận chuyển của ông Đinh Công Quân (Thạch Thất, Hà Nội) về việc mua 1 cây đa sộp của anh H Yô Na Buôn Yă để chuyển về chùa Tây Phương Cực Lạc ở Thạch Thất trồng lấy bóng mát cho chùa.

Vụ 3 cây 'quái thú': Chiêu "vẽ đường cho cây chạy" của đầu nậu
Bảng đăng ký khai thác của người dân H Yô Na Buôn Yă 2 cây đa sộp và đơn vận chuyển cây đa sộp về chùa Tây Phương Cực Lạc ở Thạch Thất (Hà Nội).

Song, bà H’Phi La Niê khẳng định, bà không hề ký giấy xin khai thác của H Yôna Buôn Yă. Còn ông Nguyễn Văn Tiếp, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Krông Năng, cũng cho rằng vào thời gian khoảng tháng 3, tại xã Ea Hồ không có cây cổ thụ nào được khai thác, vận chuyển đi.

Vụ 3 cây 'quái thú': Chiêu "vẽ đường cho cây chạy" của đầu nậu
Các cây đa sộp hình dáng khủng này đang nằm chơ vơ tại bãi đất trống trên đường tránh Tp.Huế. (Ảnh: Dân Trí)

Hàng loạt cây khủng đã chạy khỏi Tây Nguyên

Qua quá trình điều tra nguồn gốc 3 cây đại thụ đang bị nằm trên đường tránh Huế đã phát hiện trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk từng có nhiều cây đa khủng được khai thác. Ông Mai Kim Huệ – Chủ tịch xã Krông Búk (huyện Krông Pắk, Đắk Lắk) cho biết, xã cũng cho khai thác 1 cây đa khủng trên rẫy của ông Wiên Byă (ngụ Buôn Krai A, xã Krông Búk).

Theo ông Huệ, ngày 2/3, ông Y Wiên Byă đã làm đơn lên xin bứng, vận chuyển cây cổ thụ nằm trên khu vực đất rẫy. Ngày 15/3, huyện có văn bản đồng ý đơn xin khai thác của ông Y Wiên Byă và đề nghị Hạt kiểm lâm huyện, theo thẩm quyền quản lý việc vận chuyển lâm sản của ngành tạo điều kiện giải quyết đơn cho ông Y Wiên Byă.

“Khi ông Y Wiên Byă cung cấp giấy tờ liên quan, xã đã cử cán bộ phối hợp với Hạt kiểm lâm huyện trực tiếp xuống xem xét hiện trạng đúng như đơn nên đã cho phép khai thác. Cây đa này được vận chuyển để cho một ngôi chùa tại Hà Nội”, ông Huệ nói.

Vị trí cây đa được khai thác nằm trong khu rẫy cà phê rộng lớn, sau khi khai thác được san phẳng, nhiều phần cành, rễ của cây được người dân chất đống một bên để gom đốt đi.

Ông Y Wiên Byă cho rằng, cây đa này tồn tại trên 60 năm, cao 15m, có đường kính 1,97m. Gần đây, cây đã bị gió làm nghiêng ảnh hưởng đến đất sản xuất, khi có người vào xin gia đình ông đã đồng ý cho họ đào đi. Sau đó, họ có cho lại gia đình ông vài trăm nghìn đồng mua thức ăn chứ ông không bán.

Một cây đa cổ thụ của gia đình ông Nguyễn Ngọc Chung (thôn Giang Hòa, xã Tam Giang, huyện Krông Năng) cũng bị bứng đi. Theo ông Chung, cây đa này có tuổi đời hơn 50 năm, cao khoảng 14m và có đường kính gốc khoảng 1,3m.

Cách đây hơn 1 tháng, có một người đến hỏi mua để tặng cho một nhà chùa. Người này làm hết các thủ tục khai thác rồi đưa cho ông Chung ký và đem lên xã xác nhận. Ông đã đồng ý bán với giá 10 triệu đồng. Sau đó, họ thuê 4 máy múc khai thác mất 4 ngày mới đưa được cây đa ra khỏi rẫy.

Vụ 3 cây 'quái thú': Chiêu "vẽ đường cho cây chạy" của đầu nậu
Khu vực khai thác cây đa sộp trên đất ông Nguyễn Ngọc Chung. (Ảnh: Người Lao Động)

Theo Vietnamnet, lãnh đạo Hạt kiểm lâm huyện Krông Năng cho rằng, việc người dân xin khai thác, vận chuyển cây cảnh có nguồn gốc từ rừng, pháp luật không cấm. “Nghị định 39 của Chính phủ quy định về việc khai thác, buôn bán cây cảnh, theo đó cây rừng có nguồn gốc người dân được quyền khai thác, buôn bán như những cây cảnh bình thường. Việc khai thác này phải được chính quyền địa phương xác nhận” – ông Tiếp cho hay.

Tuy nhiên, thực tế tại khu vực Tây Nguyên đang diễn ra tình trạng ồ ạt săn cây rừng “khủng” để làm cảnh. Các đầu nậu chuyên mua bán cây cảnh sẽ thuê người lùng sục vào các thôn, buôn tìm những cây rừng còn sót lại trên đất rẫy người dân rồi ngã giá mua bán. Các đối tượng sẽ hướng dẫn người dân cách thức làm thủ tục xin khai thác, tận thu, tận dụng cây rừng trình chính quyền địa phương ký duyệt. Khi cơ quan chức năng đồng ý, các đầu nậu sẽ huy động xe múc, xe ủi đào cây vận chuyển đi tiêu thụ.

Cách đây không lâu, Điện lực huyện Cư M’gar (Đắk Lắk) xảy ra trường hợp người dân khai thác cây cảnh nguồn gốc từ rừng làm đứt dây diện tại xã Cư Suê, gây thiệt hại cho ngành điện. Sau đó, huyện Cư M’gar đã có chỉ đạo kiểm tra, xử lý, cấm việc đào bán cây có nguồn gốc từ rừng.

Điều đáng lo ngại, việc cây “khủng” ở Tây Nguyên bị săn lùng phản ánh thực tế thị trường đang có nhu cầu rất cao về mặt hàng “độc” này để phục vụ nhu cầu của các đại gia. Nhiều chủ thầu xây dựng, kiến trúc sư cho biết, các đại gia sẵn sàng chi hàng trăm triệu đồng để tậu cây khủng, càng to lớn càng tốt để về đặt tại dinh thự.

Có cầu, ắt sẽ có cung. Nên khi nguồn cung hợp pháp – những cây được lấy từ vườn dân đã cạn kiệt, giới đầu nậu sẽ không dễ dàng bỏ qua cánh rừng Tây Nguyên vốn còn hàng nghìn cây gỗ “vừa quý, vừa khủng”. Vì những món tiền đẫy túi, những người này sẽ bất chấp thủ đoạn để đưa cây khủng từ rừng cấm về xuôi.

Nếu việc săn cây khủng tiếp tục được nương tay, sẽ chẳng bao xa những cánh rừng Tây Nguyên – lá chắn bão lũ phía thượng nguồn sẽ lâm vào cảnh tan hoang giống như những gì rừng phòng hộ Sông Kôn và Nam Sông Bung đang hứng chịu.

Đức Huy