Trong khi diễn biến dịch corona bùng phát từ Hồ Bắc ngày càng phức tạp, mới đây lại xuất hiện dịch cúm gia cầm A/H5N1 tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Trước tình hình này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gửi công văn khẩn yêu cầu phòng chống dịch.

Ngày 5/2, Thủ tướng Xuân Phúc đã gửi công văn hỏa tốc số 167 tới các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố… với những yêu cầu cụ thể chống dịch H5N1 bùng phát từ Trung Quốc. Theo công văn, 

Các Bộ nhận được công văn này gồm: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Y tế, Công an, Bộ Tư lệnh bộ đội biên phòng, Thông tin và Truyền thông, Tài chính, Ban Chỉ đạo số 389 quốc gia; cùng với chủ tịch các tỉnh, thành phố. Trong các nhiệm vụ cụ thể, ông Xuân Phúc giao Bộ Y tế “phát hiện sớm trường hợp mắc trên người, cách ly, khoanh vùng xử lý triệt để, không để dịch lây lan; sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân”, Bộ Công an, biên phòng “bắt giữ và xử lý nghiêm các vụ nhập khẩu trái phép gia cầm và sản phẩm gia cầm”, Bộ Nông nghiệp “phát hiện sớm và xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan diện rộng”…

Chỉ thị chung của Chính phủ Việt Nam là “ngăn chặn không cho dịch Cúm gia cầm vào Việt Nam”, tránh hiện tượng dịch chồng dịch trong bối cảnh bệnh viêm đường hô hấp cấp do vi rút Corona (nCoV) hoành hành. Dù vậy, công văn này cũng nêu nhận định, các điều kiện như thời tiết biến đổi bất lợi, tổng đàn vật nuôi lớn, việc lưu thông động vật, sản phẩm động vật và con người gia tăng giữa Việt Nam và Trung Quốc, nên nguy cơ dịch bệnh phát sinh trong thời gian tới là rất cao.

Chỉ thị khẩn này có thể được coi là động thái thể hiện Chính phủ Việt Nam đang tăng cấp độ đối phó với dịch H5N1, coi đây là một mối lo ngại hiện hữu.

Trước đó, nguy cơ bùng phát dịch H5N1 đã được một số bộ ngành cảnh báo. Hôm 4/2/2020, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam gửi công điện khẩn yêu cầu các tỉnh thành đối mặt với dịch cúm gia cầm A/H5N1 có nguy cơ lây lan từ Trung Quốc sau khi nước này công bố dịch cúm gia cầm A/H5N1 bùng phát ở tỉnh Hồ Nam gần biên giới Việt Nam.

Cùng thời gian này, Cục Cảnh sát môi trường ra văn bản yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra để nắm tình hình, phát hiện các hoạt động nhập khẩu trái phép các loại gia cầm, sản phẩm gia cầm vào Việt Nam, đặc biệt từ Trung Quốc.

(Mua bán gà sống ở Trung Quốc – Ảnh chụp màn hình báo Á Châu tự do)

Cục Cảnh sát môi trường cũng yêu cầu bắt giữ những ai có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới làm lây lan dịch bệnh.

H5N1 là một phân nhóm có khả năng gây nhiễm cao của virus cúm gia cầm. Trong số 15 loài virus cúm gia cầm được biết đến, biến thể H5 được biết đến với khả năng lây lan qua người từ chim. Nếu virus cúm gà trải qua chuyển đổi kháng nguyên với một con virus cúm ở người, thì một loại biến thể mới tạo thành sẽ có khả năng lây lan vừa cao vừa rất nguy hiểm đối với con người. Một biến thể như vậy có thể gây ra một đại dịch toàn cầu, tương tự như cúm Tây Ban Nha đã làm chết hơn 20 triệu người trong năm 1918.

Chủng virus này lần đầu tiên được phát hiện xâm nhiễm trên người tại Hồng Kông năm 1997. Nhóm virus được cho là tác nhân gây dịch cúm trên gia cầm ở Hông Kông lúc đó. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cúm gia cầm H5N1 có khả năng lây nhiễm sang người thấp và nhưng khi đã lây, có thể gây tử vong ở người với tỉ lệ lên tới 60%.

Ở Việt Nam, tính từ năm 2003 đến năm 2013, đã có 124 trường hợp người nhiễm H5N1 và 62 người trong số đó đã tử vong.