Giới học thuật Trung Quốc đưa ra 4 kịch bản Trung Quốc có thể thực hiện ‘nếu bị Việt Nam kiện ra tòa quốc tế’ và nói rằng, việc Việt Nam dấn tới khởi kiện, đó sẽ là việc làm “không khôn ngoan” và “sẽ phải trả giá” vì khiến Bắc Kinh nổi giận.

Theo báo Mỹ, tin chính phủ Việt Nam đang xem xét khả năng kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế dường như đang khiến Trung Quốc bận lòng, trong đó có giới học thuật nước này.

Sau một loạt sự vụ liên quan tới Biển Đông (vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam) bị Trung Quốc lấn át. Và gần đây nhất là một tàu Hải cảnh Trung Quốc đâm và suýt làm chìn một tàu cá Việt Nam hôm 10/6 trong vùng quần đảo Hoàng Sa có tranh chấp, Hội Nghề cá Việt Nam lên tiếng phản đối.

Tàu QNg 90617 TS bị đâm chìm ở Hoàng Sa (ảnh ngư dân chụp).

Chỉ 2 hôm sau vụ việc, viện trưởng một viện nghiên cứu của Trung Quốc về Biển Đông viết cho một dự án nghiên cứu thuộc Đại học Bắc Kinh rằng, sẽ có những hậu quả nếu Việt Nam dấn tới trong việc kiện về Biển Đông tại tòa trọng tài quốc tế.

Học giả Trung Quốc đặt câu hỏi liệu Việt Nam đã’ nghĩ kỹ’ chưa nếu biết đến các khả năng mà Trung Quốc có thể làm nếu điều này xảy ra.

Việt Nam có động lực nào để khởi kiện?

Trong bài “Liệu Việt Nam có nghĩ lại trước khi kiện TQ về vấn đề Biển Đông” trên SCSPI mới đây, ông Wu Shicun, Giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc gia Trung Quốc về Biển Đông (NISCSS) cho rằng Việt Nam đang muốn học theo vụ kiện của Philippines năm 2013. Và rằng, Việt Nam đã chuẩn bị ‘công phu và toàn diện’ để kiện Trung Quốc nhiều năm nay, sẽ kiện ngay khi mọi thứ đã sẵn sàng.

“Nhưng Việt Nam có đánh giá đầy đủ các hậu quả của động thái liều lĩnh này không? Bởi nó có thể khiến Trung Quốc tức giận, đe dọa hòa bình và ổn định ở Biển Đông, và khiến cộng đồng quốc tế hiểu lầm,” ông Wu Shicun viết.

Ông Wu Shicun nhấn mạnh rằng Trung Quốc “không sợ bị Việt Nam kiện về vấn đề Biển Đông”.

Để củng cố lập trường này, ông Wu Shicun chỉ ra rằng gần đây, Việt Nam “liên tục có những hành động liều lĩnh, đơn phương trong vùng biển tranh chấp”, như “triển khai xây dựng quy mô lớn trên các đảo và các rạn san hô” mà Việt Nam “chiếm đóng bất hợp pháp”, “dung túng và thậm chí khuyến khích ngư dân đánh bắt cá” trong vùng biển “của Trung Quốc”, “bôi nhọ Trung Quốc trên các diễn đàn quốc tế”. Và rằng những hành động này làm “cản trở các cuộc đàm phán COC” và “xói mòn sâu sắc niềm tin chính trị giữa hai nước”.

Ông cho rằng Trung Quốc đã “kiềm chế”, nhưng “sự kiên nhẫn này có thể chấm dứt sớm”.

“Nếu Việt Nam không thừa nhận điều này, họ có thể sẽ phải trả giá cho quyết định thiếu khôn ngoan của mình. Nếu Việt Nam liều lĩnh đến mức kiện để đòi phân xử, tôi tin rằng Trung Quốc sẽ không án binh bất động,” ông này viết.

Từ đó, ông Wu Shicun nêu ra bốn kịch bản chính mà Trung Quốc có thể thực hiện một khi bị Việt Nam kiện ra tòa quốc tế được báo Mỹ trích dẫn.

Thứ nhất, TQ ‘có thể công bố các đường cơ sở của quần đảo Trường Sa’ tương tự như việc công khai 28 điểm cơ sở và các đường cơ sở của Quần đảo Hoàng Sa.

Thứ hai, ‘TQ sẽ không nương tay trước việc đánh bắt cá bất hợp pháp của VN’ tại vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Thứ ba, ‘TQ có thể ngăn chặn quá trình quân sự hóa của Việt Nam’ trên các đảo và các rạn san hô mà Bắc Kinh cho rằng Việt Nam “đã chiếm đóng bất hợp pháp” ở Trường Sa.

Thứ tư, ‘TQ có thể khởi xướng việc thăm dò dầu khí trong lô Wan’an Bei’ (lô dầu 136-03 theo cách gọi của Việt Nam) tại Bãi Tư Chính ở vùng nước liền kề quần đảo Trường Sa.

Học giả Trung Quốc này cho rằng nếu Việt Nam dấn tới khởi kiện Trung Quốc, đó sẽ là việc làm “không khôn ngoan” và Việt Nam “sẽ phải trả giá”.