Theo tính toán từ báo Kinh tế và Đô thị, tổng giá trị gói thầu A5 mà Posco “sang tay” cho các nhà thầu phụ chỉ còn gần 1.100 tỷ đồng, chênh gần 300 tỷ so với 1.394 tỷ đồng mà Posco ký với VEC.

Không bán, chỉ chia thầu?

Vietnamnet thông tin, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) – chủ đầu tư cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đã có những giải thích về việc bán thầu tại dự án này.

Theo đó, A5 là một trong 13 gói thầu xây lắp chính của dự án. Gói thầu thuộc đoạn tuyến Tam Kỳ – Quảng Ngãi được thực hiện bằng nguồn vốn vay của Ngân hàng Thế giới (WB). Nhà thầu Posco E&C trúng thầu theo hình thức đấu thầu cạnh tranh quốc tế.

VEC đã ban hành quy trình phê duyệt nhà thầu phụ cho các dự án do Tổng công ty làm chủ đầu tư.

Theo quy trình này, VEC đã chấp thuận Posco E&C có 11 đơn vị thầu phụ trong gói A5, bao gồm: 8 là nhà thầu phụ về thi công xây lắp, 3 là nhà thầu phụ về phòng thí nghiệm hiện trường, quan trắc môi trường và khoan khảo sát và tổng giá trị giao thầu là 800,9 tỷ đồng.

Theo Báo Tiền Phong, VEC lý giải rằng, nhà thầu phụ công ty cổ phần hợp tác Thiên Ân và VINACONEX JSC được VEC chấp thuận làm thầu phụ thi công toàn bộ các hạng mục cầu trong gói thầu A5 với giá trị tạm tính là 542,94 tỷ đồng.

Tuy nhiên, liên danh này thi công không đạt yêu cầu nên VEC huỷ hợp đồng và tiếp tục chia ra hơn 10 gói thầu để giao thầu cho các nhà thầu phụ khác là Xí nghiệp Cầu 17 với giá trị 259,3 tỷ đồng (thi công phần kết cấu phần dưới mố A1 đến trụ P10 và kết cấu nhịp dầm cầu Trà Khúc); và Công ty cổ phần Xây dựng công trình 510 với giá trị 46,67 tỷ đồng (thi công các cầu OP24A, OP25, ORB28A, CB38).

Theo VEC, các nhà thầu quốc tế (nhà thầu chính) sang Việt Nam thi công các công trình thường huy động nhân sự địa phường để quản lý về tiến độ, chất lượng công trình và đảm bảo nguồn tài chính thực hiện công trình.

vec noi gi ve nghi van ban thau bat thuong tai du an cao toc 34 nghin ty dong
Tộng cổng 21 cây cầu bị thấm dột loang lổ trên tuyến cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi. (Ảnh: Vietnamnet)

Để thực hiện các hạng mục, nhà thầu chính có thể thuê các nhà thầu phụ hoặc thuê nhân công, máy móc thiết bị tại nước sở tại để tiết giảm chi phí. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, nhà thầu chính vẫn phải chịu trách nhiệm toàn bộ về chất lượng, tiến độ của công trình và chịu nghĩa vụ bảo hành (2 năm) theo quy định của hợp đồng.

“Như vậy, việc đưa thông tin nhà thầu gói thầu A5 Posco bán thầu toàn bộ là chưa có cơ sở”, lãnh đạo VEC khẳng định.

Gói thầu A5 thực hiện đoạn tuyến từ Km124+700 tới Km139+204, thuộc địa bàn các huyện Sơn Tịnh, Tư Nghĩa và Nghĩa Hành (tỉnh Quảng Ngãi).

Trước đó, báo chí đã phản ánh việc gói thầu A5 của dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi xảy ra nhiều bất thường trong việc bán thầu giữa những nhà thầu chính và thầu phụ.

“Quả bóng thầu” trăm tỷ lăn lóc qua chân thầu chính, thầu phụ

Báo Kinh tế Đô Thị dẫnbiên bản thanh tra số 39/BBTTr-T1 ngày 12/4/2017 của Đoàn thanh tra Bộ GTVT để chỉ ra nhiều bất thường trong hợp đồng nhượng thầu của Posco cho các nhà thầu phụ.

Theo đó, ngày 8/4/2015, Posco đã ký hợp đồng giao thực hiện việc thi công các cầu thuộc gói A5 với liên danh Thiên Ân và Vinaconex. Tổng giá trị hợp đồng là 597 tỷ đồng. Khi nhà thầu phụ này thi công hạng mục khoan nhồi tại 3 cây cầu là Trà Khúc, VD12 và OP24a đã bị “lòi đuôi” không đủ năng lực. Thấy “có vấn đề”, Posco lập tức “sửa sai” bằng cách yêu cầu nhà thầu phụ dừng thi công để giao cho những nhà thầu khác.

Để tránh lặp lại sai lầm, Posco dùng cách “an toàn” là chia nhỏ gói thầu trị giá 597 tỷ đồng. Nhà thầu này đã “xé lẻ” hợp đồng thầu thi công các cầu của gói A5 làm 6 phần để ký hợp đồng kinh tế với 6 nhà thầu phụ.

Cũng theo Biên bản thanh tra số 39/BBTTr-T1, thì các nhà thầu phụ sau khi nhận thầu từ Posco lại tiếp tục bán thầu thêm một lần nữa. Cụ thể, Vinaconex JSC ký 2 hợp đồng với Công ty CP Vinaconex Sài Gòn và Cienco 864; Công ty CP xây dựng B.M.T ký 2 hợp đồng với Công ty CP sản xuất và kinh doanh VLXD BMT và Công ty TNHH Đại Long…

Chính thanh tra Bộ GTVT trong tháng 4/2017 đã chỉ ra, trong số 17 nhà thầu phụ, có 6 trường hợp Posco ký hợp đồng khi chưa có thư trả lời của chủ đầu tư là VEC; 4 trường hợp không có sự chấp thuận của chủ đầu tư và đã dừng thi công; 5 trường hợp ký hợp đồng trước khi được chủ đầu tư chấp thuận; 8 trường hợp sau khi Posco ký hợp đồng đã tự ý ký điều chỉnh phạm vi công việc và giá trị hợp đồng nhưng chưa báo cáo với chủ đầu tư. Trong số này, 5 trường hợp hợp đồng ký với Posco có tới 2 lỗi sai.

Kinh tế Đô thị còn phát hiện ra điều bất thường, đó là: “Trong số 8 nhà thầu phụ được Posco ký điều chỉnh phạm vi công việc và giá trị hợp đồng thì có tới 4 trường hợp phần phụ lục hợp đồng có giá trị hợp đồng thay đổi rất lớn so với được ký ban đầu”.

Theo bài “test” mà báo này đã thực hiện, bằng cách cộng tổng giá trị các hợp đồng Posco ký với 16 nhà thầu phụ (không tính Liên danh Thiên Ân và Vinaconex) dựa trên dữ liệu trong Biên bản thanh tra số 39/BBTTr-T1, thì tổng giá trị gói thầu A5 mà Posco bán cho các nhà thầu phụ chỉ còn gần 1.100 tỷ đồng, tạo ra khoảng chênh gần 300 tỷ so với 1.394 tỷ đồng mà Posco ký với VEC).

Hoàng Minh (Tổng hợp)