Bị chậm thanh toán hơn 100 triệu USD khiến áp lực đè nặng lên các nhà thầu Nhật Bản. Kịch bản xấu là tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên (TP. HCM) phải dừng thi công trong tháng 12.

Theo Báo Thanh Niên, ông Umeda Kunio, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam vừa có thư gửi Bí thư Thành ủy TP. HCM cũng như lãnh đạo Chính phủ Việt Nam phản ánh về số tiền chậm trả cho nhà thầu, tư vấn dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. HCM, tuyến Bến Thành – Suối Tiên.

Theo ông Umeda Kunio, số tiền chậm thanh toán tính đến thời điểm công thư được gửi – 16/11/2018, đã lên đến hơn 100 triệu USD.

Đại sứ Nhật Bản khẳng định, áp lực lên các nhà thầu cũng đã đến mức giới hạn, nếu đến cuối tháng 12 mà các vấn đề này không được giải quyết, Dự án sẽ buộc phải ngừng thi công.

Dự án Bến Thành – Suối Tiên được thực hiện bằng vốn vay của Nhật Bản từ năm 2007. Tuy nhiên, việc chậm phê duyệt quyết định đầu tư điều chỉnh khiến dự án chưa được phân bổ ngân sách từ tháng 10/2017 tới nay.

Theo Báo Tuổi Trẻ, ông Umeda Kunio chỉ ra một số vấn đề vướng mắc khiến việc thanh toán bị chậm như:

Thứ nhất là hợp đồng tư vấn quản lý thi công dự án metro Bến Thành – Suối Tiên của liên danh NJPT đã hết thời hạn vào tháng 4/2017. Mặc dù các bên liên quan đã nhiều lần đàm phán để gia hạn hợp đồng, đến nay hợp đồng vẫn chưa được sửa đổi. Nhà thầu tư vấn buộc phải thực hiện công việc tư vấn mà không được chi trả thù lao trong 19 tháng qua.

TP. HCM đã thành lập tổ công tác hướng tới việc ký kết sửa đổi hợp đồng, nhưng việc nghiên cứu xem xét sửa đổi hợp đồng không có tiến triển. Số tiền chậm thanh toán cho nhà thầu NJPT đang lên đến 20 triệu USD, ảnh hưởng đến việc nhà thầu này thanh toán cho các nhà thầu khác.

Thứ hai là gói thầu CP2 do liên danh nhà thầu Sumitomo – Cienco 4 đang thực hiện vì vướng mắc giải phóng mặt bằng nên việc thi công bị chậm trễ. Việc này dẫn tới liên danh nhà thầu đã thi công vượt quá ngày hoàn thành gói thầu theo hợp đồng hiện tại (hoàn thành vào tháng 1/2018). Tuy nhiên Sở Tài chính TP. HCM đã đưa ra ý kiến không thể thanh toán chi phí thi công sau ngày hoàn thành gói thầu theo hợp đồng nên việc thanh toán chi phí thi công từ sau tháng 1/2018 đang bị dừng lại.

Thứ ba, từ năm 2018, các gói thầu cần phải được Sở Giao Thông Vận Tải TP. HCM phê duyệt thiết kế. Mặc dù việc thi công các gói thầu vẫn đang tiến triển nhưng việc thanh toán cho phần khối lượng công việc đã hoàn thành đang bị dừng lại.

tuyen metro ben thanh suoi tien co nguy co dung thi cong vi bap benh ve von
Tuyến metro đầu tiên của TP. HCM gặp nhiều vấn đề như chậm tiến độ, thiếu vốn… (Ảnh: VnExpress)

Ngày 29/6/2018, lãnh đạo UBND TP. HCM đã chỉ đạo Ban quản lý Đường sắt đô thị ký biên bản ghi nhớ và tạm ứng thanh toán 80% giá trị khối lượng công việc cho đến khi thiết kế được phê duyệt nhưng việc này chưa được thực hiện.

Ông Umeda Kunio cho biết, các nhà thầu đang nỗ lực tối đa để có thể đưa tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên vận hành đúng kế hoạch vào năm 2020. Đại sứ Nhật Bản đề nghị phía TP. HCM hợp tác giải quyết khó khăn tồn đọng để hoàn thành mục tiêu chung.

Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. HCM, tuyến Bến Thành – Suối Tiên, tổng mức đầu tư là 236.626 triệu Yên (tương đương 47.325,2 tỷ đồng). ​

Dự án được chia làm 4 gói thầu chính gồm: Gói 1a “Xây dựng nhà ga và đoạn ngần từ Bến Thành đến ga Nhà hát thành phố”; Gói 1b “Xây dựng đoạn ngầm từ nhà ga Nhà hát thành phố đến Ba Son”; Gói số 2 và số 3 “Xây dựng đoạn đi trên cao và các Depot” và “Mua sắm lắp đặt hệ thống cơ điện, đầu máy toa xe, đường ray và bảo dưỡng”.

Hoàng Minh (Tổng hợp)