Với tổng mức đầu tư hơn 58 tỷ USD, tuyến đường sắt tốc độ cao dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2030 và cần 14.000 người vận hành. Giá vé cao nhất bằng 75% vé máy bay.

Theo Báo Lao Động, ngày 12/11, liên danh tư vấn TEDI – TRICC – TEDISOUTH đề xuất phương án xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao có khổ lớn chạy song song với tuyến hiện hữu, để vận chuyển hành khách Bắc Nam. Tuyến đường sắt cũ sẽ sử dụng vận chuyển hàng hoá và hành khách với chặng ngắn.

Tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam có tốc độ khai thác tối đa 320 km/giờ. Giá vé giai đoạn đầu sẽ bằng 50% vé máy bay, vé loại cao nhất bằng 75% giá vé máy bay.

Dự kiến, tổng mức đầu tư cho toàn tuyến là 58,71 tỷ USD (giai đoạn một 24,71 tỷ USD, giai đoạn hai 34 tỷ USD), khai thác riêng tàu khách. Dự án có điểm đầu nằm tại ga Hà Nội, điểm cuối nằm ở ga Thủ Thiêm (quận 2, TP. HCM) và kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị.

Tiến độ triển khai dự án được lên kế hoạch: Năm 2024 bắt đầu thi công và thành lập công ty quản lý và khai thác. Đến năm 2028 vận hành thử. Năm 2030 chạy chính thức.

Trong đó, giai đoạn 2020-2030, dự án sẽ đưa vào khai thác trước đoạn Hà Nội – Vinh và TP. HCM – Nha Trang. Giai đoạn 2030-2045 khai thác đoạn Vinh – Nha Trang để nối thông toàn tuyến.

Về nhu cầu nhân lực để vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao, giai đoạn từ 2030-2050 sẽ cần gần 14.000 người, trong khi đường sắt hiện tại là hơn 26.880 người.

Giải pháp thiết kế công trình chủ yếu sử dụng cầu cạn kết hợp hầm (tỷ lệ chiếm khoảng 70%), nền đất khoảng 30%.

Về phương thức huy động vốn, nhà nước cần tối thiểu 80% tổng mức đầu tư, vốn tư nhân khoảng 20% được huy động từ các nhà đầu tư.

can hon 58 ty usd xay duong sat bac nam chay voi toc do cao toi da 320 kmgio
Dự kiến mạng lưới nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. (Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng)

VnExpress dẫn lời tiến sĩ Vũ Hoài Nam – Đại học Giao thông Vận tải, cần cân nhắc vì để làm được dự án thì nhà nước phải đi vay 100% với số tiền lên tới 58 tỷ USD và số vay này sẽ khiến nợ công vượt trần, nợ gốc và lãi hàng năm phải trả là rất lớn, gây áp lực lên nền kinh tế.

“Để xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao, tính riêng chi phí tư vấn thiết kế đã lên tới 3 tỷ USD, số tiền này đủ để Việt Nam nâng cấp, cải thiện hệ thống đường sắt hiện tại để hoạt động hiệu quả”, ông Nam nói.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình – Phó trưởng khoa đầu tư, Học viện Chính sách Phát triển thì cho rằng, tài chính là vấn đề lớn nhất của dự án đường sắt tốc độ cao nhưng liên danh tư vấn chưa đưa ra phương án chi tiết. Ví dụ, chi phí các năm hoạt động của tuyến đường sắt này như thế nào? Ngân sách nhà nước bù lỗ giai đoạn đầu bao nhiêu?

Vị này nhận định, dự án đường sắt tốc độ cao cần thiết cho sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên trong bối cảnh nợ công cao như hiện nay, nếu đơn vị tư vấn trình ra Quốc hội sẽ không dễ thuyết phục được đại biểu.

Trong khi đó, chuyên gia tài chính Lê Xuân Nghĩa đề xuất “cân nhắc lại phân kỳ đầu tư dự án, vì không chủ doanh nghiệp nào có thể chờ đến 30 năm nữa để nhìn thấy thành quả”.

Hướng tuyến dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam được nghiên cứu bắt đầu từ Hà Nội đến TP. HCM, qua 20 tỉnh, thành phố với chiều dài khoảng 1.545km và dự kiến có 23 ga (trong đó, có 5 ga chính) và 5 khu Depot.

Theo liên danh tư vấn TEDI-TRICC-TEDISOUTH, Việt Nam nên chọn công nghệ tàu tốc độ cao Nhật Bản bởi độ an toàn cao trong khi chi phí xây dựng thấp hơn 5-30% so với công nghệ Trung Quốc và châu Âu.

Hoa Liên (Tổng hợp)