“Mặc dù tàu Hải cảnh Trung Quốc đã cố gắng hết sức để tránh nhưng vẫn bị tàu đánh cá Việt Nam đâm vào mũi tàu và chiếc tàu cá đã bị chìm”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói sau khi Việt Nam tuyên bố phản đối tàu Hải cảnh nước này đâm chìm tàu cá và bắt giữ các ngư dân Việt Nam.

Theo Reuters, chiều hôm 3/4, tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã tuyên bố:

“Sáng hôm 2/4, tàu Hải cảnh Trung Quốc trong khi tuần tra định kỳ đã phát hiện một chiếc tàu đánh cá Việt Nam xâm nhập đánh bắt cá ở quần đảo Tây Sa của Trung Quốc (tức Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam) và đã lập tức gọi loa xua đuổi. 

Chiếc tàu đánh cá này không chịu rời đi và đột nhiên chuyển hướng về phía tàu Hải cảnh Trung Quốc. Mặc dù tàu Hải cảnh Trung Quốc đã cố gắng hết sức để tránh nhưng vẫn bị tàu đánh cá Việt Nam đâm vào mũi tàu và chiếc tàu cá đã bị chìm. 

Hải cảnh Trung Quốc đã ngay lập tức giải cứu tàu đánh cá Việt Nam. Tất cả 8 ngư dân Việt Nam trên tàu đã được cứu lên mà không có ai thương vong. Sau khi tiến hành thủ tục điều tra và thu thập chứng cứ cần thiết, Hải cảnh Trung Quốc đã cho 8 ngư dân hồi hương”.

Bà Hoa Xuân Oánh còn nhấn mạnh thêm về hoạt động đánh cá của ngư dân Việt Nam ở vùng biển Hoàng Sa:

“Trong thời gian gần đây, các tàu cá Việt Nam thường xuyên xâm nhập vào lãnh hải và nội thủy của Quần đảo Tây Sa của Trung Quốc đánh bắt cá, phớt lờ việc thực thi pháp luật của phía Trung Quốc và thậm chí có những hành động nguy hiểm để chống lại việc thực thi pháp luật của Trung Quốc.

Trung Quốc đã bày tỏ quan ngại nghiêm trọng và không hài lòng mạnh mẽ với Việt Nam về vấn đề này, yêu cầu phía Việt Nam giáo dục và kiểm soát hiệu quả các tàu cá và ngư dân của mình, không xâm phạm đánh bắt cá ở khu vực biển có liên quan của quần đảo Tây Sa của Trung Quốc, càng không được có hành động nguy hiểm chống lại lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc”.

Trương Quân, người phát ngôn của Cục Hải cảnh Trung Quốc ngày 3/4 cũng phát biểu trên trang “Trung Quốc Hải cảnh” rằng tàu cá Việt Nam QNg 90617 TS đã xâm nhập trái phép vào vùng biển Trung Quốc, từ chối rời đi sau khi được cảnh cáo, và đã lao vào tàu Trung Quốc rồi chìm. Trung Quốc đã cứu được 8 người phía Việt Nam.”

Hải cảnh Trung Quốc còn tuyên bố: “Các thuyền viên tàu đánh cá Việt Nam thú nhận đã xâm nhập trái phép vào vùng biển thuộc thẩm quyền của Trung Quốc và thực hiện các di chuyển nguy hiểm”.

Người phát ngôn cảnh báo: “Hải cảnh Trung Quốc sẽ tăng cường hơn nữa sự kiểm soát và điều tra, trừng phạt các hoạt động bất hợp pháp theo quy định của pháp luật Trung Quốc”.

Đội tàu cá đánh bắt xa bờ của ngư dân Quảng Ngãi ở ngư trường các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam (ảnh: Việt Hùng/Tuổi trẻ).

Trước đó, Cổng Thông tin điện tử của chính phủ Việt Nam hôm 3/4 cho biết, Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định hành động trên của tàu công vụ Trung Quốc đã xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, gây thiệt hại về tài sản, đe dọa an toàn tính mạng và lợi ích hợp pháp của ngư dân Việt Nam, đi ngược lại nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao hai nước, trái với tinh thần Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), gây phức tạp tình hình và không có lợi cho quan hệ hai nước cũng như việc duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông.

Trong khi đó, Hội Nghề cá tỉnh Quảng Ngãi cho biết sau khi đâm chìm, tàu Trung Quốc đã vớt 8 ngư dân, đưa về đảo Phú Lâm. Khi nhận tin báo về tàu bị đâm chìm, ba tàu cá khác của ngư dân Việt Nam cùng đến ứng cứu nhưng bị phía Trung Quốc truy đuổi. Hai tàu bị tàu Trung Quốc bắt, lai dắt vào đảo Phú Lâm. Đến 18h ngày 2/4, Trung Quốc thả hai tàu cá và 8 ngư dân.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng cho biết ngày 3/4, đại diện Bộ Ngoại giao trao công hàm phản đối, yêu cầu phía Trung Quốc điều tra làm rõ, xử lý nghiêm đối với nhân viên công vụ và tàu Hải cảnh Trung Quốc nêu trên, không để tái diễn những hành động tương tự, đồng thời bồi thường thỏa đáng các thiệt hại cho ngư dân Việt Nam.

Tuy nhiên sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã có hồi đáp như trên: tố tàu Việt Nam chủ động “đâm tàu Trung Quốc” và yêu cầu phía Việt Nam phải “giáo dục và kiểm soát các tàu cá”.

Reuters nhắc lại đây là lần thứ hai trong vòng chưa tới một năm Hà Nội tố cáo tàu cá Việt Nam bị tàu Trung Quốc đâm chìm. Cuộc đối đầu giữa Việt Nam và Trung Quốc trên biển Đông vẫn đang làm nóng các diễn đàn quốc tế.

Có thể thấy đây là bằng chứng không thể chối cãi cho hành động vô nhân đạo của Trung Quốc đối với ngư dân Việt Nam tại khu vực thềm lục địa và vùng Đặc quyền Kinh tế của Việt Nam. Những ứng xử của chính quyền Bắc Kinh với Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung đã phần nào thấy rõ bản chất lưu manh, giả dối, xảo biện và bành chướng của chính quyền Trung Quốc.