Nghệ An chịu tổn thất nặng nề sau khi trải qua đợt mưa lớn trong 2 ngày (15-16/10) được xem là đợt mưa lớn nhất 30 năm qua.

Báo Người Lao Động thông tin, theo số liệu cập nhật của tỉnh Nghệ An trong đợt mưa diễn ra 2 ngày (15-16/10) vừa qua, làm 1 người chết, thiệt hại 80 tỷ đồng về tài sản, hoa màu. Mưa lớn còn khiến 5.680 hộ dân ở TP. Vinh bị ngập sâu, giao thông tê liệt, mất điện trên diện rộng, cuộc sống người dân bị đảo lộn trong nhiều ngày. 

Lý giải nguyên nhân TP. Vinh ngập lụt chưa từng có và được xem là lớn nhất trong vòng 30 năm qua, nhiều tờ báo lớn như VnExpress, Người Lao Động cùng một số tờ báo địa phương của tỉnh Nghệ An có đề cập đến những nguyên nhân. 

Sau trận mưa ngày 16/10, TP. Vinh ngập sâu trong nước (ảnh: Người Lao Động).

Làm đường quên làm cống

Trên báo chí, nhiều người dân ở P. Đông Vĩnh, TP. Vinh phản ánh, nguyên nhân dẫn đến ngập lụt vừa qua một phần đến từ việc các công trình giao thông trên địa bàn thi công đường nhưng không làm cống.

Cụ thể, vào đầu năm 2019, UBND phường Đông Vĩnh cho nâng cấp tuyến đường Trần Bình Trọng nhưng đến nay vẫn chưa làm hệ thống cống thoát nước, khiến tuyến đường như một con đê ngăn không cho nước thoát khi có mưa lũ. 

“Chúng tôi nhiều lần kiến nghị làm cống, mương thoát nước nhưng không ai lắng nghe” – ông Vũ Trần Tuấn (ngụ khối Trung Nghĩa) nói trên báo Người Lao Động.

Ngoài ra, các dự án tại đây với tiến độ thi công trì trệ như công trình đường, mương thoát nước nối giữa đường Phan Thúc Trực với đường Trần Bình Trọng do phường Đông Vĩnh làm chủ đầu tư đang “án binh bất động”, khiến tình trạng ngập lụt ở khối Trung Nghĩa thêm trầm trọng.

Ông Cao Văn Toàn – Chủ tịch phường Đông Vĩnh, thừa nhận rằng, một phần do các dự án còn triển khai dang dở nên gây ra trận ngập nặng vừa qua.

Vướng “đê bao” phía Đông thành phố

Liên quan đến việc chống lụt, tiêu úng cho phía Bắc và Đông TP. Vinh, dọc theo đê Tả Lam (đường ven sông Lam), gồm: cống Rào Đừng (xã Nghi Thái, có 10 cửa thoát nước), cống Thủy Sản, cống Hói Cống, cống Hói Chùa. Mỗi khi mưa lớn kéo dài, nước ở mạn Bắc và Đông thành phố (các phường Hà Huy Tập, Hưng Phúc, Hưng Dũng, Trường Thi, Bến Thủy và các xã Nghi Phú, Hưng Lộc, Hưng Hòa) đều chảy tràn tự nhiên về các cánh đồng thuộc các phường Bến Thủy, Hưng Dũng, và các xã Hưng Lộc, Hưng Hòa và con kênh Rào Đừng để tiêu thoát thông qua 4 cống này.

Cống thoát nước duy nhất từ hồ điều hòa ra kênh Rào Đừng (ảnh: NL/Báo Nghệ An).

Nhưng hiện nay, khi hồ điều hòa được xây dựng với tuyến đường Nguyễn Sỹ Sách kéo dài đã như một tuyến đê thấp cản trở tiêu thoát nước cho những cánh đồng thuộc phường Hưng Dũng, Bến Thủy và một phần đồng ruộng xã Hưng Hòa.

Chưa hết, vắt qua xã Hưng Lộc, Hưng Hòa, được đầu tư xây dựng tuyến đường 35m nối QL 46 chạy nối đường ven sông Lam. Tuyến đường này, cũng như thêm một tuyến đê thấp cản trở việc tiêu thoát nước.

Lý do, tại hai tuyến đường trên, hệ thống tiêu thoát nước giữa các khu vực hạn chế. Như với đường Nguyễn Sỹ Sách kéo dài, chỉ có hai miệng cống nhỏ, với bề rộng khoảng 2-3m nối thông các cánh đồng Hưng Dũng sang Kênh Bắc. Còn tuyến đường 35 m, chỉ có một lối thoát nước dưới chân cầu nằm ở cuối hồ điều hòa.

Đường 35m như một con đê thấp (ảnh: Báo Nghệ An).

Hạn chế tiêu thoát nước từ 2 chiếc “đê bao” này, Báo Nghệ An dẫn tin từ TP. Vinh xác định, do xây dựng Hồ điều hòa và đường 35m, đã đắp hết các mương đất gây cản trở cho dòng chảy tự nhiên. Mặt khác mực nước thiết kế trong lòng hồ cao hơn mực nước hạ lưu các tuyến mương tiêu úng cho các phường Trường Thi, Bến Thủy, Hưng Dũng nên không thể thoát nước vào hồ điều hòa.

Hệ thống trạm bơm, kênh mương thoát nước không thể đáp ứng

Theo ông Hoàng Hồng Khanh – Giám đốc Công ty Quản lý và Phát triển hạ tầng đô thị TP. Vinh nói trênVnExpress, trong số nhiều nguyên nhân gây ngập úng cho TP thì “mưa quá lớn” khiến hệ thống trạm bơm, kênh mương thoát nước không thể đáp ứng.

“Thành phố có 3 trạm bơm chính và một trạm bơm phụ, nếu hoạt động hết công suất đạt 100.000 m3/h. Tuy nhiên, lượng mưa hai ngày 15-16/10 đạt 950 mm, vượt quá năng lực của các trạm bơm”, ông Khanh nói. 

Việc nước dâng nhanh hơn khả năng tiêu thoát của các trạm bơm khiến xảy ra sự cố hy hữu. Trưa 16/10, toàn bộ 6 tổ máy và phòng điều hành trạm bơm Bến Thủy cùng trạm biến áp cung cấp điện đứng trước nguy cơ bị ngập nước. Điện lực TP Vinh đã cắt điện khu vực này suốt 7h để đảm bảo an toàn.

Toàn TP. Vinh có gần 235.000 m kênh mương các loại, có khẩu độ từ 0,6 m đến hơn 2 m. Bình quân mỗi năm thành phố chi 3 tỷ đồng để phục vụ việc nạo vét. Tuy nhiên, ông Khanh cho rằng kinh phí này quá ít để đáp ứng nhu cầu nên cũng là yếu tố góp phần gây ngập.

“Để nạo vét toàn bộ hệ thống kênh mương thì phải có kinh phí khoảng 20 tỷ đồng mỗi năm. Vì kinh phí ít nên có những đoạn mương trong nhiều năm không được vét, kết hợp với việc xuống cấp, rễ cây chắn ngang mương, bị người dân xâm lấn khiến nước khó tiêu”, ông Khanh nói.

Thể Loại: Thời sự Xã hội