Theo đề xuất mới đây của bộ Xây dựng và TP.HCM về thu phí chống ngập, mỗi hộ gia đình sẽ phải nộp 3.668 đồng/m2/tháng để chống ngập.

3.668 đồng này sẽ là căn cứ để thành phố kêu gọi các doanh nghiệp tư nhân đầu tư, gọi là xã hội hóa. Cho dễ hiểu, đó sẽ là một thứ BOT chống ngập. Và chính dân sẽ là người trả tiền.

Lý giải tại sao người dân phải đóng tiền chống ngập. Tiến sĩ Hồ Long Phi giải trình: “do người dân xây nhà, nên nước mưa không thấm vào lòng đất trong phần xây dựng nhà ở đó, do đó xảy ra ngập”. Ông Phi cũng cho rằng: “cũng như các dịch vụ công khác, người dân đi viện phải đóng viện phí, đi học phải đóng học phí, đi trên đường phải đóng phí giao thông…thì tại sao chống ngập nhà nước phải bỏ tiền ra lo”, theo tờ Baotreonline.

Mọi gánh nặng đều trút hết lên đầu người dân, giá nhà trọ sẽ tăng, giá cho thuê mặt bằng sẽ tăng vì mỗi m2 đất phải chịu 3.668 đồng chống ngập, hiệu quả chưa thấy đâu mà đã tốn rất nhiều tiền. Vì vậy, ý tưởng này bị phản đối rất nhiều.

Phản ứng từ phía các chuyên gia kinh tế. Chuyên gia quy hoạch, kiến trúc sư (KTS) Ngô Viết Nam phản biện với 2 lý do: Việc tính giá dịch vụ theo mét vuông là không hợp lý. Mỗi điểm ngập có những nguyên nhân khác nhau, không thể tính toán trên diện tích mét vuông, rồi áp dụng chung cho cả thành phố. Thứ hai, tác nhân gây ngập không phải người dân.

“Siêu máy bơm” không làm đường Nguyễn Hữu Cảnh hết ngập nước trong trận mưa ngày 20/5 (ảnh chụp màn hình Báo Giao thông).

Ví dụ mà KTS Ngô Viết Nam đưa ra là “rốn ngập” Nguyễn Hữu Cảnh. Trước đây, hoàn toàn không ngập. Nhưng từ khi hàng loạt dự án, cao ốc mọc lên thì vừa mưa đã ngập. “Nguyên nhân chính gây ngập là do phát triển thiếu bền vững, đô thị hóa tràn lan, nhà cao “cắm” vô tội vạ, bêtông hóa toàn thành phố gây ngập là hệ quả của việc buông lỏng quản lý trong cấp phép quy hoạch, xây dựng”… Theo phân tích của KTS Nam lỗi ngập lụt không phải từ dân. Và chẳng có cái lý nào buộc dân, lại phải chịu một thứ BOT vô lý như “phí chống ngập”.

Huống chi, việc cào bằng 3.668 đồng/m2/tháng chắc chắn sẽ tạo ra sự thiếu công bằng khi mức độ ngập mỗi nơi một khác chứ ngập thì không bình quân, không bình đẳng.

Liên quan vấn đề này Báo Giao thông cho biết, để cứu “rốn ngập” Nguyễn Hữu Cảnh, năm 2018 TP.HCM đồng ý chi 14,2 tỷ đồng/năm để thuê Công ty CP Tập đoàn công nghiệp Quang Trung lắp “siêu máy bơm” công suất 27.000-96.000 m3/giờ.

Khi đó, ông Nguyễn Tăng Cường, Tổng giám đốc Tập đoàn Quang Trung tuyên bố “không hết ngập không lấy tiền”. Thế nhưng, trận mưa ngày 20/5, một đoạn đường Nguyễn Hữu Cảnh vẫn chìm trong nước. Không rõ lúc này vị tổng giám đốc “siêu máy bơm” đang ở đâu?