Tưởng như có được “món hời” khi mua lại xe do ăn trộm với giá rẻ, nhưng nhiều người đã trả giá cho lòng tham khi phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt kèm theo án tù giam.

Theo Người Lao Động, anh Bùi Đức Tâm (sinh năm 1991, ngụ phường 14, quận Bình Thạnh) đi nhậu với bạn về khuya nên tấp vào vỉa hè trên đường Nguyễn Xí nằm ngủ. Khi tỉnh dậy, anh Tâm phát hiện chiếc xe Airblade đã “không cánh mà bay”.

Vài ngày sau, anh Thành (sinh năm 1988, ngụ quận 11) tìm đến nhà anh Tâm nhờ làm thủ tục sang tên đổi chủ cho chiếc xe Airblade của chính… anh Tâm. Lập tức anh Thành bị anh Tâm giữ lại và đưa lên cơ quan công an xử lý.

Anh Thành cho biết trên Dân Việt, đã mua chiếc xe máy Airblade từ một người trên mạng xã hội. Do không biết chiếc xe là tang vật của vụ trộm nên nam thanh niên này đã thực hiện giao dịch, sau đó lần theo địa chỉ đăng ký của chủ xe trên giấy tờ đến nhờ làm thủ tục sang tên.

Với trường hợp như của anh Thành, nếu người mua xe biết chiếc xe này là tài sản do phạm tội mà có nhưng vẫn quyết định mua thì theo Điều 250 Bộ Luật hình sự quy định về Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, như sau:

1. Người nào không hứa hẹn trước mà chứa chấp, tiêu thụ tài sản biết rõ là do người khác phạm tội mà có, thì bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Nếu người mua xe thỏa thuận trước, hứa hẹn trước với người bán xe về việc sẽ mua chiếc xe này sau khi trộm cắp được thì theo Điều 20 BLHS quy định về đồng phạm, như sau:

1. Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

2. Người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức đều là những người đồng phạm.

3. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Điều 138 quy định về Tội trộm cắp tài sản như sau:

1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Về nguyên tắc, những người đồng phạm trong cùng 1 tội phạm sẽ bị xử lý như nhau. Song có thể căn cứ vào tính chất hành vi của từng người phạm tội cũng như các tình tiết giạm nhẹ hoặc tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, mà mỗi người đồng phạm có thể sẽ có mức hình phạt khác nhau.

Nếu người mua xe hoàn toàn không biết về việc chiếc xe này do trộm cắp mà có thì việc mua xe hoàn toàn không cấu thành các tội danh trên. Bởi vậy sẽ không đặt ra trách nhiệm hình sự trong trường hợp này.

Điều 132 Bộ luật dân sự 2005 quy định về Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa:

Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa thì có quyền yêu cầu Toà án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Lừa dối trong giao dịch là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.

Như vậy, hợp đồng mua bán xe sẽ vô hiệu do có yếu tố lừa dối, giả tạo. Theo quy định tại Điều 137 BLDS thì khi giao dịch dân sự vô hiệu các bên sẽ trả lại cho nhau những gì đã nhận.

Đức Huy