Trong lúc cả thế giới hướng sự lo lắng về đại dịch virus Vũ Hán, Trung Quốc điều máy bay vận tải quân sự Y-8 trái phép xuống đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam hôm 28/3.

ImageSat International (ISI), hãng cung cấp hình ảnh vệ tinh của Israel, hôm 29/3 đăng lên Twitter hình ảnh vệ tinh cho thấy một máy bay vận tải quân sự Thiểm Tây Y-8 của Trung Quốc “có thể đưa hàng tiếp tế” đến đá Chữ Thập ở Trường Sa của Việt Nam – khu vực bị Trung Quốc cưỡng chiếm và bồi đắp thành đảo nhân tạo phi pháp. 

“Hoạt động định kỳ của máy bay quân sự ở khu vực Biển Đông có thể cho thấy quân đội Trung Quốc gần như không bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng y tế tại nước này”, ISI viết kèm hình ảnh chụp ngày 28/3, đề cập đến đại dịch virus Vũ Hán khởi phát từ Trung Quốc và đang bùng phát trên toàn cầu.

Về sự việc này, một số bên ngoại giới đã lên tiếng phản ứng. Chuyên gia quốc phòng Swee Lean Collin Koh thuộc Trường Nghiên cứu quốc tế S.Rajaratnam (Singapore) nhận định với báo Philippine Daily Inquier rằng, Trung Quốc vẫn tiến hành các hoạt động ở Biển Đông, nhưng vì đại dịch virus Vũ Hán đang hoành hành trên toàn cầu, khiến cộng đồng quốc tế giảm chú ý tới những hành động của Bắc Kinh ở khu vực.

Máy bay vận tải Y-8 của Trung Quốc (nguồn: Twitter nudelsinpita).

Trước đó ít ngày, Tân Hoa Xã – cơ quan ngôn luận của chính quyền Trung Quốc thừa nhận rằng, họ đã khánh thành hai trạm nghiên cứu trên Đá Subi và Đá Chữ Thập ở Trường Sa. Hai cơ sở nghiên cứu này, đặt dưới sự quản lý của Trung tâm Nghiên cứu Tổng hợp Đảo và Đá thuộc Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), bao gồm nhiều phòng lab về sinh thái học, địa chất học và môi trường.

Phía Việt Nam, ngày 26/3, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã lên tiếng về hành động của chính quyền Trung Quốc. Bà Hằng nói: “Như đã nhiều lần khẳng định, Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế.

Theo đó, mọi hoạt động tại hai quần đảo này phải được sự cho phép của Việt Nam. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, không có các hành động gia tăng căng thẳng, làm phức tạp tình hình và ảnh hưởng tới hòa bình, ổn định ở Biển Đông và khu vực cũng như nỗ lực của các nước trong tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”, Theo Zing.

Đá Vành Khăn, đá Chữ Thập và đá Subi là 3 trong 7 thực thể bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã bồi lấp, xây đảo nhân tạo và quân sự hóa biến các thực thể này thành tiền đồn ở Biển Đông.