Liên minh Cứu trợ sông Mê Kông, diễn đàn Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam cùng khẳng định đánh giá tác động của dự án thủy điện Pak Lay (Lào) thực chất là bản sao chép từ dự án thủy điện Pak Beng trước đó và không có tính khoa học.

Ngày 20/9, Liên minh Cứu trợ sông Mê Kông đã ra thông cáo báo chí liên quan đến việc Đánh giá tác động xã hội và môi trường xuyên biên giới (TBESIA) và Đánh giá tác động tích lũy (CIA) của dự án thủy điện Pak Lay (Lào).

Liên minh Cứu trợ sông Mê Kông khẳng định, TBESIA – CIA của dự án thủy điện Pak Lay không đáng tin cậy. Phần lớn báo cáo TBESIA – CIA của Pak Lay được sao chép trực tiếp từ báo cáo của đập Pak Beng vào năm 2015. Ít nhất 90% phần “điều kiện xã hội cơ bản” của đập Pak Lay được sao chép thẳng từ đánh giá đập Pak Beng, bao gồm ảnh, bản số liệu và văn bản. Dù trước đó TBESIA – CIA của Pak Beng đã bị phê bình là có chứa dữ liệu và phân tích không đầy đủ.

Thông cáo của Liên minh chỉ ra điều khá hài hước ở bản “sao chép”, đó là người soạn thảo đã quên đổi tên công ty, nên báo cáo về Pak Lay vẫn đề cập đến Công ty Datang (Trung Quốc), vốn là chủ đầu tư của đập Pak Beng.

Liên minh Cứu trợ sông Mê Kông đề xuất dự án thủy điện Pak Lay phải làm TBESIA mới dựa trên các nghiên cứu cập nhật, tiến hành tham vấn với các cộng đồng có khả năng bị ảnh hưởng, bao gồm các cộng đồng ở các nước láng giềng, và phải được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc tế. Đập Pak Lay cần bị đình chỉ cho đến khi hoàn thành TBESIA – CIA mới.

Pak Lay đập thủy điện thứ 4 mà Lào có kế hoạch xây dựng trên dòng chính sông Mê Kông sau Xayaburi, Don Sahong và Pak Beng.

Nằm tại tại tỉnh Xayaburi thuộc Bắc Lào, Pak Lay là thủy điện không điều tiết, hoạt động liên tục quanh năm với công suất 770 MW. Dự kiến 2020 thủy điện này ​​bắt đầu xây dựng và hoàn thành vào năm 2029.

Cũng trong ngày 20/9, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN) đã ra thông cáo báo chí về dự án đập thủy điện Pak Lay.

Cùng quan điểm với Liên minh Cứu trợ sông Mê Kông, VRN chỉ ra đánh giá TBESIA – CIA là bản sao chép vụng về, “chứng tỏ nhà đầu tư không nghiêm túc khảo sát thực tế và điều tra đánh giá thực trạng tác động môi trường và xã hội của dự án thủy điện Pak Lay”. Cách làm này dẫn tới nhiều hệ lụy tiêu cực, sẽ gây ra các tổn thất to lớn tới hệ sinh thái, môi trường và an ninh lương thực của người dân sống tại hạ lưu sông Mê Kông.

Theo VNR, Chính phủ Lào đã không tôn trọng các ý kiến tham vấn đóng góp của các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng dân cư sinh sống tại khu vực hạ lưu khi xây dựng các đập thủy điện Xayaburi, Don Sahong và Pak Beng. Cuộc tham vấn thủy điện Pak Lay sắp tới một lần nữa cho thấy, việc tham vấn chỉ là hình thức và Chính phủ Lào vẫn sẽ tiếp tục xây dựng đập thủy điện Pak Lay sau hai lần tổ chức Thủ tục.

VNR tuyên bố: “Không tham gia các buổi họp tham vấn về xây dựng đập thủy điện Pak Lay do MRC tổ chức tại Viêng Chăn, CHDCND Lào vào ngày 20 tháng 9 năm 2018”.

lien minh cuu tro song me kong bao cao ve thuy dien pak lay cua lao khong dang tin cay
Vị trí xây dựng thủy điện Pak Lay. (Ảnh: Người Lao Động)
Trong hai ngày 20 và 21/9, tại Thủ đô Viên Chăn (Lào), Ủy hội sông Mê Kông Quốc tế (MRC) tổ chức diễn đàn tham vấn các bên liên quan cấp khu vực về dự án được đề xuất của thủy điện Pak Lay và một số hoạt động khác liên quan đến công tác quy hoạch, quản lý môi trường sông Mê Kông.

Ngân Hà (Tổng hợp)