Đầu tư BOT và thu phí hoàn vốn trên các tuyến đường độc đạo là một trong những bất cập cần khắc phục.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) vừa ban hành Nghị quyết số 437/NQ-UBTVQH14 về một số nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục hoàn thiện, đẩy mạnh việc thực hiện chính sách pháp luật về đầu tư, khai thác các công trình giao thông theo hình thức hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (BOT), theo baogiaothong.vn.

Các tuyến đường độc đạo từng là đích ngắm của các nhà đầu tư BOT (Ảnh minh họa, baogiaothong.vn)

Nghị quyết này đã chỉ ra nhiều hạn chế cần được khắc phục trong quá trình triển khai các dự án BOT.

Đầu tiên là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chưa được ban hành kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, một số quy định chưa rõ ràng, chồng chéo, tính pháp lý chưa cao.

Thứ đến là việc lựa chọn dự án đầu tư và thứ tự ưu tiên đầu tư chưa hợp lý. Đa số các dự án tập trung trong lĩnh vực đường bộ theo phương thức cải tạo, nâng cấp tuyến đường độc đạo hiện hữu nên chưa bảo đảm quyền lựa chọn của người tham gia giao thông.

Tiếp theo là việc thu hút nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, chủ yếu dựa vào vốn vay ngân hàng…

Việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án còn bất cập, thiếu minh bạch; công tác thiết kế, dự toán còn sai sót và chưa chặt chẽ làm tăng giá trị dự toán công trình.

Hầu hết các dự án đều chỉ định thầu, nhưng nhiều nhà đầu tư, nhà thầu nguồn lực hạn chế dẫn đến những vi phạm trong quá trình thực hiện, vận hành và khai thác công trình, gây thất thoát và giảm hiệu quả đầu tư.

Bên cạnh đó, các quy định của pháp luật và thực tế triển khai về thu phí (giá) sử dụng dịch vụ đường bộ, vị trí đặt trạm thu phí chưa hợp lý dẫn đến một số dự án gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Trong Nghị quyết này, UBTVQH yêu cầu Chính phủ chỉ đạo Bộ GTVT chỉ áp dụng hình thức đầu tư BOT đối với các tuyến đường mới để bảo đảm quyền lựa chọn cho người dân; không đầu tư các dự án cải tạo, nâng cấp các tuyến đường độc đạo hiện hữu. Việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu phải được thực hiện đấu thầu công khai, minh bạch theo quy định của pháp luật, hạn chế tối đa chỉ định thầu.

Vấn đề đầu tư theo hình thức BOT ở các tuyến đường độc đạo đã bị dư luận và nhiều Bộ, Ban, Ngành phản ứng. Theo Bộ KH&ĐT, nhiều dự án BOT được lập trên các tuyến đường huyết mạch, độc đạo và khi trạm thu phí mọc lên, khách hàng không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận qua trạm thu phí.

Đây là hình thức ép buộc sử dụng dịch vụ gây bức xúc, phản đối kéo dài trong thời gian qua. Người dân đã đóng thuế và Nhà nước có nghĩa vụ xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu đảm bảo nhu cầu đi lại cho người dân.

Được biết, từ năm 2019 sẽ triển khai đồng bộ thu giá dịch vụ không dừng đối với tất cả các tuyến quốc lộ được đầu tư theo hình thức BOT trên cả nước.

Khôi Minh