Với hơn 100 triệu bản, số lượng phát hành SGK của NXB Giáo dục Việt Nam bằng tất cả ấn phẩm in ấn của các NXB trong nước cộng lại, nhưng số đầu sách chỉ chiếm trên dưới 2%.

Mỗi năm in hơn 100 triệu bản

Theo báo cáo NXB Giáo dục Việt Nam gửi Bộ GD&ĐT, số lượng SGK năm 2018 dự kiến là 104 triệu bản. Trong năm 2017, số SGK in ra là 107,8 triệu bản; năm 2016 là 108,8 triệu bản và năm 2015 là 101 triệu bản.

Với số lượng phát hành trên, tổng doanh thu năm 2018 của NXB Giáo dục Việt Nam dự kiến là 1.173 tỷ đồng. Doanh thu của năm 2017 là 1.203 tỷ đồng, năm 2016 đạt 1.147 tỷ đồng và năm 2015 là 1.041 tỷ đồng.

Khan hiếm sách giáo khoa và những con số biết nói
Số liệu tình hình sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển của NXB Giáo dục Việt Nam. (Ảnh: Zing)

Lợi nhuận cũng tăng trưởng tỷ lệ thuận với số lượng sách. Năm 2016, lợi nhuận tăng 40 tỷ đồng so với năm 2015 (tăng 125%). Năm 2017 lợi nhuận tăng 78,7 tỷ đồng (tăng 109%) so với năm 2016.

Khổng lồ về số lượng, tí hon về đầu sách

Trong 2 năm 2016 và 2017, số đầu SGK do NXB Giáo dục Việt Nam tham gia in ấn chỉ lần lượt là 424 và 675, tương đương1,4% đến 2,2% tổng đầu sách hàng năm. Nhưng với hơn trăm triệu bản in mỗi năm, số lượng SGK đạt 56,4% trong ngành xuất bản năm 2016 và 50,4% năm 2017, theo Zing. Như vậy, số lượng phát hành SGK của NXB Giáo dục Việt Nam bằng tất cả ấn phẩm in ấn của các NXB trong nước cộng lại.

Một số liệu khác được nhiều người quan tâm, là tỷ lệ chiết khấu SGK. Theo quy định của Bộ Tài chính, SGK là một trong những loại hàng hóa không phải chịu thuế giá trị gia tăng. Trước lợi thế này, NXB Giáo dục lại trích lợi nhuận vào chiết khấu cho nhà sách và đơn vị phát hành thay vì vào giá sách, tỉ lệ khác nhau ở mỗi địa phương.

Các đại lý cấp 1 của NXB Giáo dục Việt Nam ở Hà Nội, sẽ ở mức 12%, 13%, 14% tùy vào thời điểm đăng ký: “đầu vụ” khoảng 14%, lúc khan hiếm chỉ còn 12%. Thành phố lớn có mức chiết khấu thấp hơn các địa phương khác. Mức chiết khấu SGK của NXB Giáo dục Việt Nam dao động từ 14% đến 25%, theo Báo Tiền Phong.

Bên cạnh đó, các loại sách bổ trợ, sách tham khảo đi kèm và bị nhầm lẫn là SGK được phụ huynh lùng sục gần đây còn được chiết khấu rất cao, khoảng 30% đến 38% giá bìa.

Lãng phí đứng đầu khu vực Đông Nam Á?

Là sách cung cấp kiến thức, được biên soạn với mục đích dạy và học tại trường qua các năm nhưng đến nay, SGK lại không được tận dụng.

GS Đào Trọng Thi, nguyên chủ nhiệm UBVH, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, SGK hàng năm cơ bản không có nhiều thay đổi; nếu có chỉnh sửa nhỏ, học sinh năm sau vẫn có thể sử dụng SGK năm trước. Trên thực tế, nhà trường cũng không yêu cầu học sinh phải sử dụng sách mới nhưng vì tiện ích, phụ huynh vẫn chấp nhận để mua mới cho con.

Khan hiếm sách giáo khoa và những con số biết nói
Học sinh tại Long An háo hức khi được tặng sách. (Ảnh: Zing)

Theo Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn ( công tác tại Đại học quốc gia Hà Nội), tỷ lệ học sinh sử dụng SGK in mới ở Việt Nam là 42%, vào loại cao nhất khu vực.

Bên cạnh đó, trong mỗi bộ SGK được bán đều kèm theo hàng chục loại sách bài tập mà theo số đông phụ huynh đều mặc định đây cũng là SGK. Các loại sách bổ trợ, sách tham khảo này vẫn bị nhầm lẫn thành “sách giáo khoa”, theo Báo Giáo dục Việt Nam.

Khan hiếm sách giáo khoa và những con số biết nói
Sách tham khảo, sách bài tập bị nhầm thành SGK.

Thúy Quỳnh