Tình trạng hộ khẩu một nơi, người ở một nẻo khiến nhiều phụ huynh đôn đáo lo đăng ký hộ khẩu tạm trú để xin cho con vào học đúng tuyến. Tuy vậy, khi có giấy tờ đầy đủ, phụ huynh tiếp tục lao đao trước điều kiện oái oăm của nhiều trường trong mùa tuyển sinh.

Lao đao vì hộ khẩu lo học cho con

Khoảng tháng 7, phụ huynh có con chuyển cấp đã đôn đáo lo hồ sơ, giấy tờ và thủ tục chuẩn bị nhập học cho con. Nhiều phụ huynh mong cho con vào trường tốt, nhưng không ít người chỉ mong xin được cho con học gần nhà hoặc nơi làm việc.

Hộ khẩu tỉnh khó lo chỗ học cho con đã đành nhưng với những người thường trú ở TP. HCM việc xin học cho con cũng không dễ dàng gì.

Theo VTV, năm 2018, riêng TP. HCM có khoảng hơn 40.000 hộ dân đang trong tình trạng sống ở quận này nhưng hộ khẩu ở quận khác. Mỗi khi chuẩn bị cho năm học mới, những gia đình có con học đầu cấp lại vào mùa chạy hộ khẩu để con được học gần nhà.

Tại Hà Nội, đã xảy ra chuyện một căn hộ chỉ vỏn vẹn vài chục mét vuông ở phường Thành Công, quận Ba Đình nhưng có rất nhiều nhân khẩu trong sổ hộ khẩu. Tình trạng này dẫn tới việc quá tải ở những trường mầm non, tiểu học trong khu vực.

Trường tiểu học Nam Thành Công, (quận Đống Đa) có thời kỳ phải đưa ra quy định riêng, đó là chỉ tiếp nhận học sinh có hộ khẩu thường trú tại khu vực từ 2 năm trở lên nhằm “chặn” việc chạy hộ khẩu để học trái tuyến.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Quyết giữ hộ khẩu để con được vào trường “danh tiếng”. (Ảnh minh hoạ: TTXVN)

Nhiều gia đình trước ở các quận nội thành, đặc biệt là nơi có những trường “danh tiếng”, dù đã chuyển đi sinh sống ở nơi khác trong thành phố nhưng vẫn giữ hộ khẩu ở chỗ cũ để có một “suất” học cho con.

Trong khi, những người dân dù cư trú thực tế lại chưa đủ điều kiện để nhập khẩu đành phải chấp nhận cho con học trường ngoài công lập hoặc về đúng nơi có hộ khẩu thường trú.

Điều này, này khiến quy định mang về việc học sinh được quyền học tập ở trường học gần nhà, trong nhiều trường hợp đã không được thực thi.

Có hộ khẩu cũng không được nhập học

Trên thực tế, năm học 2018 – 2019 đã xảy ra trường hợp cả người có hộ khẩu và không có hộ khẩu đều không được nhận hồ sơ và nhập học đúng tuyến.

Theo Báo Lao Động, tại Hải Phòng xảy ra trường hợp một cháu bé có hộ khẩu thường trú đúng tuyến vào lớp 1 Trường tiểu học Nguyễn Văn Tố (quận Lê Chân, Hải Phòng) nhưng lại bị từ chối.

Chị Nguyễn Thị Kim Thu (sinh năm 1983, mẹ cháu bé) cho biết: “Hiệu trưởng nói gia đình tôi có hộ khẩu tại phường Cát Dài nhưng không có người ở tại địa chỉ thường trú, nên con tôi không được nhận vào trường”.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Phụ huynh cháu bé ở Hải Phòng không được nhận hồ sơ dù có hộ khẩu đúng tuyến. (Ảnh: Báo Giáo dục Việt Nam)

Về điều này, bà Phạm Thị Minh Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố giải thích trên Báo Giáo dục Việt Nam: “Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố tuyển sinh không căn cứ vào hộ khẩu thường trú, chỉ căn cứ các cháu có mặt trên khu vực”.

Trước đó, trường đã có 2 lần điều tra phổ cập những cháu từ 1 đến 6 tuổi ở tại các phường Cát Dài, An Biên (từ tổ dân phố số 3 đến số 7) và tổ dân phố số 1 phường Hồ Nam đều được điều tra.

“Khi nhà trường đi điều tra, các cháu không nhất thiết phải có hộ khẩu thường trú mà tạm trú (có xác nhận của Tổ dân phố và công an phường) cũng được tuyển đúng tuyến vào trường”, bà Châu nói.

Tuy nhiên, trường hợp của chị Thu là trước đây có sinh sống tại phường Cát Dài, sau đó đã bán nhà chuyển sang sinh sống tại quận Kiến An nhưng vẫn để hộ khẩu thường ở phường.

Hiện, chủ nhà mới là ông Nguyễn Văn Quang đã đăng ký thường trú và có con đang học lớp 4A7 tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Sổ hộ khẩu của gia đình chị Thu. (Ảnh: Lao Động)

Tại Hà Nội, đầu tháng 8/2018, hàng trăm phụ huynh đã kéo đến trước cổng trường tiểu học Cao Bá Quát (Đặng Xá, Gia Lâm) để phản đối việc con họ chỉ mới nhập học vào trường được vài ngày đã nhận thông báo phải chuyển đi nơi khác xa hơn khoảng 2 km.

Hơn 300 học sinh từ trường Tiểu học Cao Bá Quát sẽ phải chuyển đến học tại trường Tiểu học Trung Thành. Đáng nói, ngôi trường mới đến thời điểm này vẫn chưa đi vào hoạt động.

Sau khi nhận được phản ánh của người dân, UBND huyện Gia Lâm đã đưa ra phương án về việc bố trí học sinh học tại Tiểu học Cao Bá Quát năm học 2018-2019.

Theo đó, thứ tự ưu tiên 1 dành cho học sinh có hộ khẩu thường trú tại TDP trong Khu đô thị Đặng Xá. Ưu tiên cuối cùng là các đối tượng học sinh tạm trú khác.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Thứ tự ưu tiên nhập học của Tiểu học Cao Bá Quát năm học 2018-2019. (Ảnh: Lao Động)

Lứa “rồng vàng” ùn ùn nhập học, tiêu cực gia tăng

Năm nay, lứa học sinh sinh năm 2012 – Nhâm Thìn (rồng vàng) vào lớp 1. Học sinh sinh năm 2007 – Đinh Hợi (lợn vàng) vào lớp 6. Học sinh sinh năm 2003- Quý Mùi (dê vàng) vào lớp 10. Nơi chịu tác động nhiều nhất là các thành phố lớn, dân cư đông, đặc biệt là TP. HCM và Hà Nội, theo Báo Thanh Niên.

Năm học 2018 – 2019, TP. HCM có số học sinh lớp 1 dự kiến tăng khoảng 20.000 em, lớp 6 tăng khoảng 8.000 em.

Số trẻ vào lớp 1 của Hà Nội sẽ tăng khoảng 20.000 em, số trẻ vào lớp 6 tăng 11.000 em đã đến việc sĩ số lớp được đẩy lên tới con số 69 em/lớp.

Áp lực số lượng lớn nhưng phụ huynh vẫn muốn con được học trường tốt, gần nhà đã tiếp thêm tiêu cực cho ngành giáo dục. Có trường đã lợi dụng cơ hội “bòn rút” tiền tài trợ, ủng hộ của phụ huynh.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố – Hải Phòng. (Ảnh: Lao Động)

Ngoài ra, để có suất học trái tuyến mùa tuyển sinh “lứa rồng vàng”, nhiều phụ huynh đã mua trực tiếp của giáo viên. Một số phụ huynh công khai rao bán suất chạy trường trên mạng tạo cơ hội cho nhiều kẻ lừa lọc mùa tuyển sinh hoành hành, theo Zing.

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường

Hộ khẩu một nơi người một nẻo, phụ huynh nháo nhác lo suất chạy trường
Thông tin công khai mua bán suất học cho con trên mạng xã hội và phụ huynh đồng ý nhượng lại suất học qua tin nhắn. (Ảnh: Zing)

Thúy Quỳnh