Theo luật sư Thơm, khi đang thực hiện một công việc vì nghĩa vụ công dân (như bắt giữ kẻ phạm tội đang chạy trốn) tuy không phải là người thi hành công vụ, nhưng do công việc đó mà bị giết, thì các hiệp sĩ có thể được hưởng chính sách bảo hiểm xã hội như đối với người thi hành công vụ.

Liên quan đến vụ băng trộm xe SH đâm 2 hiệp sĩ ở Sài Gòn tử vong, Luật sư Nguyễn Anh Thơm (Đoàn Luật sư Tp. Hà Nội) cho biết, hành vi phạm tội của nhóm trộm thể hiện tính côn đồ, coi thường tính mạng người khác nên cần thiết phải xử lý nghiêm minh, theo Zing.

Xét hành vi phạm tội của băng trộm đã cấu thành tội Giết người và Trộm cắp tài sản, quy định tại các điểm a, n khoản 1 Điều 123 và Điều 173 Bộ luật hình sự.

Theo hướng dẫn của TAND Tối cao, người thi hành công vụ bao gồm cả những công dân được huy động làm nhiệm vụ (như tuần tra, canh gác…) theo kế hoạch của cơ quan có thẩm quyền, phục vụ lợi ích chung của Nhà nước, của xã hội.

Hiệp sĩ Sài Gòn có thể được hưởng bảo hiểm xã hội như với người thi hành công vụ
Hiện trường vụ trọng án gây rúng động dư luận Tp.HCM. (Ảnh: Lê Trai)

Tại khoản 1 điều 3 Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước quy định: Người thi hành công vụ là người được bầu cử, phê chuẩn, tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào một vị trí trong cơ quan nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính hoặc người khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ có liên quan đến hoạt động quản lý hành chính.

Như vậy, các “hiệp sĩ” tham gia phòng chống tội phạm cũng như mọi công dân khác, đều có quyền bắt giữ người có hành vi phạm tội quả tang và áp giải ngay đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trong trường hợp này các hiệp sĩ đang thực hiện một công việc vì nghĩa vụ công dân (như bắt giữ kẻ phạm tội đang chạy trốn) tuy không phải là người thi hành công vụ, nhưng do công việc đó mà bị giết, thì các hiệp sĩ có thể được hưởng chính sách bảo hiểm xã hội như đối với người thi hành công vụ.

Trong vụ án này, nhóm cướp dùng hung khí đâm các hiệp sĩ là nhằm để tẩu thoát thì thuộc trường hợp phạm tội Trộm cắp tài sản.

Các đối tượng sử dụng vũ lực chống lại nhằm mục đích tẩu thoát dẫn tới hậu quả làm chết người thì người phạm tội bị kết án thêm về Tội giết người nếu tác động vào các vùng trọng yếu trên cơ thể gây tử vong hoặc gây thương tích nặng.

Hiệp sĩ Sài Gòn có thể được hưởng bảo hiểm xã hội như với người thi hành công vụ
Luật sư Nguyễn Anh Thơm. (Ảnh: Báo Petrotimes)

Luật sư Thơm cũng chia sẻ thêm, qua vụ việc cần thiết xem xét lại mô hình CLB phòng chống tội phạm ở Tp. HCM, Bình Dương. Trên thực tế, tình hình ANTT ở một số tỉnh, thành phố diễn ra rất phức tạp.

Trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự, phòng chống các loại tội phạm do lực lượng công an đảm trách bởi họ thực thi trên cơ sở các quy định của pháp luật. Lực lượng này được trang bị đầy đủ chuyên môn, nghiệp vụ và các công cụ hỗ trợ cần thiết khi thi hành công vụ.

Mô hình hiệp sĩ phòng chống tội phạm đi vào hoạt động những năm gần đây đã góp phần mang lại những thành công nhất định. Tuy nhiên, đây là những hoạt động mang tính tự phát của một nhóm các “hiệp sĩ” với mong muốn góp phần đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

Hạn chế của các CLB này là không được sự trang bị về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng ứng phó giải quyết các tình huống và đặc biệt không được trang bị các công cụ hỗ trợ để bảo vệ bản thân cũng như chống trả lại sự manh động của tội phạm.

Mặt khác, việc truy đuổi tội phạm trên đường phố khi sử dụng xe máy tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông.

Điều 123. Tội giết người

Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;

n) Có tính chất côn đồ;

Điều 173. Tội trộm cắp tài sản

1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

đ) Tài sản là di vật, cổ vật.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm;

đ) Hành hung để tẩu thoát;

e) Tài sản là bảo vật quốc gia;

g) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Khôi Minh