Việc ăn theo các nhân vật, sự kiện được nhiều người quan tâm để lập ra các tài khoản giả mạo lừa người dùng không phải là chiêu trò mới của hacker. Tuy nhiên, vẫn không ít người dùng mạng xã hội sập bẫy các tài khoản giả được lập ra trong thời gian diễn ra giải bóng U23 châu Á.

Trong danh sách gần 200 tài khoản Facebook giả mạo trang cá nhân của các cầu thủ và Huấn luyện viên đội U23 Việt Nam, số tài khoản Facebook mạo danh Thủ môn Bùi Tiến Dũng, Huấn luyện viên Park Hang Seo, Tiền vệ Lương Xuân Trường và Tiền vệ Nguyễn Quang Hải nhiều hơn cả.

Một tài khoản “Bùi Tiến Dũng” trên Facebook không hề “chính chủ” nhưng lại có đến 458.000 người theo dõi, theo Trí thức trẻ.

Việc lập ra các tài khoản giả đa phần nhằm mục đích câu like, view, tăng số lượng bạn bè, lượt theo dõi. Sau đó, các tài khoản này chuyển sang dạng fanpage để bán hàng, hoặc tinh vi hơn là dùng làm phương tiện lừa đảo.

Trao đổi với báo chí, luật gia Đoàn Thị Thu Hằng, khoa Luật, đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, việc lập Facebook giả mạo người khác là hành vi bị nghiêm cấm theo luật Công nghệ thông tin được ban hành từ năm 2006 và các văn bản hướng dẫn luật này.

Cụ thể, Điều 77 luật Công nghệ thông tin quy định:

1. Cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về công nghệ thông tin thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật;

2. Tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật về công nghệ thông tin thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, pháp luật nghiêm cấm hành vi giả mạo trang thông tin điện tử của tổ chức, cá nhân khác; cung cấp, trao đổi, truyền đưa, lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm mục đích xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của công dân. Tùy vào tính chất, mức độ của hành vi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính, hành vi giả mạo Facebook, giả mạo trang thông tin điện tử của tổ chức, cá nhân khác có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng (điểm đ, khoản 3, Điều 64, Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 3/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện).

Trong trường hợp truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu dùng Facebook giả mạo xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự người khác thì có thể cấu thành tội Làm nhục người khác theo quy định tại Điều 155, BLHS 2015. Trong đó quy định, người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Người phạm tội còn có thể phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Tội làm nhục người khác theo khoản 1, Điều 155 BLHS là tội phạm chỉ được khởi tố theo yêu cầu người bị hại. Theo quy định tại Điều 155, BLTTHS 2013 về khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại: Chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

Giả Facebook cầu thủ U23: "ăn theo" người nổi tiếng có thể bị ngồi tù
Tài khoản giả mạo cầu thủ Nguyễn Quang Hải đã chỉnh sửa thông tin cá nhân để giả mạo số lượng người theo dõi (Ảnh: Thành Duy).

Admin Diễn đàn an ninh mạng Việt Nam WhiteHat.vn, ông Nguyễn Hữu Cường cho biết, có một số dấu hiệu cơ bản để phát hiện một tài khoản Facebook giả mạo, đó là kiểm tra thời gian tạo tài khoản: nếu là tài khoản mới tạo gần đây thì khả năng giả mạo là rất cao; thời gian thay đổi ảnh đại diện là gần đây hoặc không phải là ảnh thật của chủ nhân.

Bên cạnh đó, còn có thể kiểm tra các bài đăng trên timeline tài khoản Facebook. Cụ thể, người dùng bình thường sẽ đều đặn đăng tải lên timeline các thông tin, chia sẻ các vấn đề quan tâm về cuộc sống, nghề nghiệp, công việc, xã hội… Nếu tài khoản Facebook không có các bài đăng cũ mà chỉ có các bài đăng những ngày gần đây thì có khả năng là tài khoản giả mạo.

Ngoài ra, người dùng có thể kiểm tra các thông tin khác như các nhóm tham gia, các ảnh, video được bạn bè tag… Tài khoản Facebook giả mạo sẽ ít được tag, không tham gia nhiều nhóm, không tương tác nhiều trên Facebook.

Thanh Thanh

Từ Khóa: Thể Loại: Thời sự