Trong số 60 hồ sơ nộp sơ tuyển 8 dự án tuyến cao tốc Bắc – Nam nhánh Đông, lượng nhà đầu tư Trung Quốc chiếm khoảng 50%, số còn lại là nhà đầu tư Việt Nam và liên danh với nước ngoài.

Bộ Giao thông – Vận tải (GTVT) tuần trước bắt đầu quá trình đánh giá hồ sơ sơ tuyển tham gia 8 dự án thành phần đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) thuộc Dự án Xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc – Nam phía Đông, giai đoạn 2017 – 2020.

Theo số liệu từ các ban quản lý dự án (QLDA), tính đến thời điểm đóng hồ sơ sơ tuyển có gần 60 bộ hồ sơ dự tuyển của các nhà đầu tư, liên danh nhà đầu tư trong và  ngoài nước tham gia.

Trong số đó, có 2 nhà đầu tư Pháp tham gia là liên danh VINCI Highways – Horizon Invest. Phía Hàn Quốc cũng có một số tên tuổi tham gia như Deawoo E&C, Lotte E&C, Hyundai E&C… Tuy số lượng ít nhưng đây là đều là các doanh nghiệp mạnh của Hàn Quốc.

Về phía nhà đầu tư Việt Nam, những cái tên quen thuộc tham gia các dự án thành phần lần này là Đèo Cả, Phương Thành, FECON, Cienco 4, Tasco, Cottecons, Sơn Hải… tổng cộng số nhà đầu tư trong nước và góp mặt liên danh với nước ngoài là 29 nhà đầu tư, gần bằng 50% số lượng hồ sơ dự tuyển.

Trong khi đó, các nhà đầu tư Trung Quốc “rải thảm” hồ sơ khi tham gia vòng sơ tuyển. Có thể kể tới Tập đoàn xây dựng đường sắt Trung Quốc và các công ty thành viên như China Railway Construction Investment Group Co., China Railway 21st Bureau Group Co… Nhóm nhà đầu tư này liên danh với một số doanh nghiệp Việt Nam.

Tập đoàn xây dựng đường sắt Trung Quốc cũng là công ty mẹ của Công ty hữu hạn Tập đoàn cục 6 Đường sắt Trung Quốc (tổng thầu EPC dự án Đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông). Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác cũng tham gia sơ tuyển vài dự án cùng lúc như Công ty cơ khí cảng Trung Quốc, Tổng công ty cầu và đường Trung Quốc…

Trong số các nhà đầu tư nước ngoài tham gia đấu thầu 8 dự án PPP thuộc tuyến cao tốc Bắc – Nam, nhà đầu tư Trung Quốc đang áp đảo về số lượng, chiếm khoảng 50%. Các doanh nghiệp này chọn hình thức đầu tư độc lập hoặc liên doanh với các công ty trong nước để tham gia đấu thầu.

Mặc dù, đứng tên trong liên danh tham gia thầu, nhưng một số doanh nghiệp trong nước chỉ là thành viên, đứng đầu vẫn là các doanh nghiệp Trung Quốc.

Nhiều ý kiến cho rằng việc nhà đầu tư Trung Quốc tham gia vào dự án cao tốc Bắc – Nam với số lượng áp đảo sẽ làm dấy lên mối lo ngại bởi nhiều dự án do các nhà đầu tư, nhà thầu Trung Quốc tham gia hiện đang bị đội vốn, chậm tiến độ, gây bức xúc trong dư luận như dự án Đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông.

Tuy nhiên, chia sẻ trên báo chí, ông Nguyễn Danh Huy, Vụ trưởng Vụ đối tác công – tư (PPP), Bộ Giao thông Vận tải cho hay sơ tuyển mới chỉ là bước đầu tiên đánh giá chung, hồ sơ mời thầu và dự thảo hợp đồng mới là bộ lọc cuối cùng, quan trọng để lựa chọn những nhà đầu tư đủ năng lực cả về vốn và kinh nghiệm.

Theo TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông, các nhà thầu Trung Quốc thường có nhiều “chiêu trò” để vượt qua các bước đánh giá kỹ thuật, năng lực, để rồi sau khi trúng thầu, các nhà thầu Trung Quốc lại xin điều chỉnh nhiều thứ, làm chậm tiến độ, gây đội vốn, nâng tổng mức đầu tư của dự án lên gấp nhiều lần, chưa kể để lại nhiều hệ lụy về chất lượng công trình.

Mặt khác, TS Thủy cho biết phần quản lý dự án  của Việt Nam có nhiều kẽ hở, có thể tạo điều kiện cho nhà thầu Trung Quốc có cơ hội làm sai. Vì vậy, dù là đấu thầu quốc tế hay đấu thầu trong nước, cần đặt ra các tiêu chí và điều kiện cụ thể tập trung vào các yếu tố như công nghệ, giá cả, tiến độ công trình, trách nhiệm và kỷ luật. Tất cả những phát sinh về chất lượng, tài chính phải được quy định cụ thể trong các điều khoản của hợp đồng.