“Ngay từ bây giờ, hồ thủy điện Thượng Kon Tum không được phép tích nước thêm, dù đang là mùa khô nhưng diễn biến thời tiết vừa qua cho thấy vẫn có khả năng xảy ra mưa trái mùa, nếu tích nước sẽ có nguy cơ kích hoạt động đất trong khu vực. Đây là yêu cầu bắt buộc”, ông Trần Quang Hoài, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo (BCĐ) quốc gia về phòng chống thiên tai (PCTT) cho hay.

Theo Thanh Niên, ông Trần Quang Hoài, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo (BCĐ) quốc gia về phòng chống thiên tai (PCTT) hôm 19/4 đã họp khẩn các cấp chính quyền địa phương tỉnh Kon Tum nhằm đánh giá diễn biến động đất liên tục xảy ra ở Kon Tum trong những ngày qua.

Thông tin tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, cho biết từ năm 1903 – 2020, H.Kon Plông chỉ xảy ra 33 trận động đất với cường độ không mạnh. Nhưng từ năm 2021 đến ngày 18/4, số trận động đất xảy ra ở địa bàn này tăng bất thường với 169 vụ được ghi nhận. Đặc biệt những ngày gần đây có những trận động đất mạnh. Cụ thể, động đất xảy ra ngày 15/4 có cường độ 4,1 độ richter, ngày 18/4 có cường độ 4,5 độ richter.

Các trận động đất liên tiếp xảy ra từ tháng 3/2021 đến nay, cũng là thời điểm hồ thủy điện Thượng Kon Tum bắt đầu tích nước. Theo đánh giá sơ bộ, động đất ở Kon Tum có khả năng là động đất kích thích, giống như trường hợp thủy điện Sông Tranh 2 (Quảng Nam) trước đây, sau khi tích nước thì lập tức xảy ra động đất liên tiếp.

Ông Nguyễn Xuân Anh cho biết, ở khu vực H.Kon Plông đang có 3 trạm quan trắc nhưng cần thiết phải đặt thêm 2 trạm nữa để có dữ liệu quan trắc tốt hơn, đồng thời tiến hành nghiên cứu về hệ thống đứt gãy của khu vực có liên quan đến việc tích nước của các hồ. Bởi vì mực tích nước, tốc độ tích nước của các hồ đều liên quan đến hoạt động động đất, vì thế phải có thêm các dữ liệu quan trắc để đánh giá, so sánh.

Thủy điện thượng Kon Tum không được phép tích nước

Ông Trần Quang Hoài cho rằng diễn biến động đất trên địa bàn tỉnh Kon Tum vừa qua là rất bất thường, đặc biệt đã ghi nhận trận động đất có cường độ lớn nhất trong lịch sử từ trước đến nay. Thời gian tới, động đất nếu tiếp tục gia tăng thì ảnh hưởng rất lớn đến an toàn các công trình, đặc biệt là hồ chứa xung yếu hiện đã tích đầy nước và nếu có sự cố xảy ra thì sẽ thành thảm họa.

Ông Hoài nói nguyên nhân ban đầu được các nhà khoa học nhận định động đất có liên quan đến hoạt động tích nước của hồ thủy điện Thượng Kon Tum. “Ngay từ bây giờ, hồ thủy điện Thượng Kon Tum không được phép tích nước thêm, dù đang là mùa khô nhưng diễn biến thời tiết vừa qua cho thấy vẫn có khả năng xảy ra mưa trái mùa, nếu tích nước sẽ có nguy cơ kích hoạt động đất trong khu vực. Đây là yêu cầu bắt buộc”, ông Hoài nói.

Ông Hoài lưu ý, động đất liên tục xảy ra ở Kon Tum trong những ngày qua sẽ có tác động đến các công trình hồ, đập xung quanh. Theo đó, BCĐ quốc gia về PCTT yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan chức năng, đơn vị quản lý các công trình hồ, đập phải tổng kiểm tra, rà soát chất lượng của các công trình hồ thủy lợi, đập thủy điện để kịp thời phát hiện các sự cố, dấu hiệu nguy hiểm nếu có từ tác động của các trận động đất, để kịp thời sửa chữa cũng như sẵn sàng phương án ứng phó trong mùa mưa lũ sắp tới.

Ngủ trong nhà sợ nhà sập, lên rừng sợ cây đổ đè

Xã Đăk Tăng (H.Kon Plông) nằm sát bên lòng hồ thủy điện Thượng Kon Tum. Đây là nơi người dân cảm nhận được sự rung lắc nhiều nhất của động đất. Một ngày sau trận động đất mạnh 4,5 độ richter (xảy ra trưa 18/4), PV Thanh Niên trở lại xã Đăk Tăng để ghi nhận những lo lắng người dân sống trong vùng đất động.

Bà Y Xuân (49 tuổi, ở thôn Đăk Tăng, xã Đăk Tăng) cho biết, trước đây gia đình bà nằm trong diện di dời do ảnh hưởng của lòng hồ thủy điện Thượng Kon Tum. Năm 2016 gia đình bà chuyển lên khu tái định cư Đăk Tăng, xã Đăk Tăng. Tưởng sẽ được ổn định cuộc sống, nhưng khoảng một năm nay bà Xuân cảm nhận sự rung lắc do động đất, nền nhà của bà xuất hiện vết nứt dài hơn 1m.

“Mấy hôm nay nhà tôi rung liên tục. Đêm cũng không dám ngủ vì sợ nhà sập, ảnh hưởng đến tính mạng. Ban ngày lên rừng làm, thấy đất dưới chân rung chuyển, cây cối cũng rung theo, chúng tôi sợ cây đổ rồi mất mạng”, bà Xuân nói.

Các nguyên nhân gây nên động đất gồm có nguyên nhân nội sinh, ngoại sinh và nhân sinh.

Trên báo Lao Động, theo TS Nguyễn Xuân Anh – Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, động đất hay địa chấn là sự rung chuyển trên bề mặt trái đất do kết quả của sự giải phóng năng lượng bất ngờ ở lớp vỏ trái đất và phát sinh ra sóng địa chấn. Các nguyên nhân tạo ra động đất có nội sinh, ngoại sinh và nhân sinh.

Trong đó nguyên nhân nhân sinh dẫn đến động đất là do hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt, đặc biệt là các vụ thử hạt nhân, nổ nhân tạo dưới lòng đất hoặc tác động của áp suất cột nước của các hồ chứa nước, hồ thủy điện.

Có thể bạn quan tâm: