Tại phiên chất vấn của Quốc hội sáng 7/11, ông Trần Tuấn Anh – Bộ trưởng Công Thương cho biết, doanh nghiệp sở hữu lô nhôm trị giá 4,3 tỷ USD giả hàng Việt đặt ở kho tại Bà Rịa – Vũng Tàu là của người Trung Quốc.

Trả lời câu hỏi của ông Mai Sỹ Diến (đại biểu ở Thanh Hóa) về vụ việc liên quan đến lô nhôm trong kho ngoại quan của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, ông Trần Tuấn Anh cho biết, Bộ Công Thương đã biết vụ này từ cuối năm 2016. Doanh nghiệp nhập nhôm là của Trung Quốc đầu tư, họ nhập rất nhiều nhôm đưa về khu kho ngoại quan và khu chế xuất ở Bà Rịa – Vũng Tàu chờ xuất khẩu đi Mỹ và các nước khác.

Theo ông Tuấn Anh, đến đầu năm 2017, Bộ này kiểm tra hoạt động xuất khẩu nhôm của công ty này thì thấy “chưa có gì đột biến”. Lúc đó, xuất khẩu của doanh nghiệp này sang thị trường Mỹ là “không đáng kể”. “Khi đó 82% sản phẩm của doanh nghiệp này xuất đi không phải xin cấp C/O”, ông Tuấn Anh cho biết. (C/O là giấy chứng nhận xuất xứ nguồn gốc hàng hóa do một quốc gia (nước xuất khẩu) cấp phát ra để xác nhận là hàng hóa do nước đó sản xuất ra và phân phối trên thị trường xuất khẩu -PV).

Bộ trưởng Công Thương cho rằng, từ năm 2017 đến khi sự vụ được nêu ra thì số lượng nhôm doanh nghiệp này xuất sang Mỹ là “không đáng kể”; quan hệ thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ không bị ảnh hưởng bởi số nhôm gốc Trung Quốc mạo danh hàng Việt xuất sang Mỹ.

Kho nhôm khổng lồ 500.000 tấn tại Vũng Tàu được Wall Street Journal ghi lại năm 2017 (ảnh: Wall Street Journal).

Sau phần trả lời của ông Trần Tuấn Anh, ông Mai Sỹ Diến có câu hỏi tranh luận. Ông Diến đặt vấn đến, trước tình trạng tăng trưởng đột biến của những ngành hàng hiện nay, thì việc mua bán, tàng trữ hàng hóa, giả chất lượng, xuất xứ, thương hiệu ở Việt Nam đã ở mức độ nào?!  Đã đến mức phải rung chuông cảnh báo cho người tiêu dùng và các cơ quan chức năng hay chưa?

“Dư luận cho rằng doanh nghiệp có liên doanh, liên kết các nước đang bị Mỹ, EU trừng phạt thương mại sẽ lợi dụng thị trường Việt Nam, lợi dụng chính sách xuất khẩu của Việt Nam để vi phạm. Điều này dẫn đến hệ lụy. Việt Nam sẽ là nạn nhân, bị các nước điều tra áp thuế, chống phá giá, thuế tự vệ, trợ cấp… Đặc biệt, gây thiệt hại trực tiếp đến các doanh nghiệp Việt Nam làm ăn chân chính”, ông Diến nói.

Theo ông Tuấn Anh, trong cơ chế phòng vệ thương mại của Việt Nam có danh mục 25 mặt hàng được cảnh báo có nguy cơ bị gian lận thương mại khi xuất sang Mỹ. Việt Nam sẽ căn cứ năng lực sản xuất, quy mô xuất khẩu, sự tăng trưởng thời gian vừa qua để đối chiếu với số lượng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ để tìm ra gian lận.

Liên quan đến vụ 1,8 triệu tấn nhôm Trung Quốc nhập về Việt Nam để giả mạo xuất xứ chờ xuất khẩu sang Mỹ và các nước (ước tính giá trị khoảng 4,3 tỷ USD), phía Hải quan Mỹ và Hải quan Việt Nam vẫn phối hợp điều tra. Báo Tuổi Trẻ dẫn lời của lãnh đạo Hải quan Việt Nam cho biết, các đặc vụ của Bộ An ninh nội địa Mỹ đã đến Việt Nam.

Theo các chuyên gia kinh tế, vụ việc do một tập đoàn có công nghệ, dây chuyền, nhưng lại nhập khẩu nhôm thỏi, nhôm thanh, nhôm bán thành phẩm nhằm đưa ra các sản phẩm để xuất khẩu đi Mỹ và một số nước khác để hưởng lợi thế từ chênh lệch thuế suất. Hiện nhôm của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chỉ phải chịu thuế khoảng 15%, trong khi đó nhôm của Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ phải chịu thuế lên đến 374%, tức là cao gấp 25 lần.

Thể Loại: Điểm nóng Thời sự