Những ngày qua, giới chuyên môn đưa ra ý kiến trái chiều về đề thi chuyên Văn tuyển sinh vào lớp 10 trường THPT Lê Quý Đôn, tỉnh Khánh Hòa hôm 4/6 với mệnh đề giả định, “Nếu phải ở trong nước sôi…”, đề thi này gây nhiều tranh cãi, có người cho là phản cảm, không mang tính giáo dục.

Trong cuốn sách “Ngắm tuổi trẻ quay cuồng trong tĩnh lặng”, Lu-Mannup đã chia sẻ:

Phương Tây có câu ngạn ngữ: “Nước sôi làm mềm khoai tây, nhưng lại làm cứng trứng”. Hoàn cảnh chẳng có lỗi, quan trọng rằng bản lĩnh nội tại của bạn tới đâu.

Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng?

Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên.

Ảnh chụp màn hình VTC.

Trên báo VnExpress, Thạc sĩ Phan Thế Hoài, giáo viên Ngữ văn trường THCS-THPT Hoa Lư, TP.HCM cho rằng, việc nêu giả định “nếu phải ở trong nước sôi” không phù hợp, gây cảm giác rùng rợn. Nếu muốn nói nước sôi với hàm ý ẩn dụ là hoàn cảnh, môi trường bên ngoài, đề bài cần để từ này trong dấu ngoặc kép.

Tuy nhiên, ngay cả khi giả định trên được trình bày đúng hình thức, đề này cũng không chuẩn, bởi không phải việc gì cũng có thể mang ra giả định. “Chẳng ai đi giả định nếu em mắc Covid-19, bởi như vậy là không nhân văn.

Bỏ qua phần “sạn” như phân tích trên, theo thầy Hoài, nội dung, ý nghĩa của câu hỏi này cũng quá sức với học sinh. Học sinh lớp 9 được học hai dạng văn nghị luận xã hội là bàn về vấn đề tư tưởng đạo lý và bàn về hiện tượng trong đời sống; nội dung đều đơn giản, gần gũi và phù hợp với lứa tuổi.

“Người ra đề có vẻ chủ quan, bất cẩn, song sai sót không quá nghiêm trọng, học sinh đọc đề vẫn có thể làm bài bình thường. Đây là bài học chung cho giáo viên khi ra đề Văn”, thầy Hoài nhìn nhận.

Một số giáo viên khác cho rằng, người ra đề quá chủ quan khi không tính tới sự rùng rợn khi dùng từ “nước sôi” một cách tự nhiên. Chưa kể, câu hỏi của đề cũng khá tối nghĩa. “Khoai tây mềm đi hay trứng cứng khi ở trong nước sôi chưa hẳn là sự yếu đuối hay mạnh mẽ trước hoàn cảnh, mà là sự thay đổi theo bản chất vốn có. Không nên dùng hai hình ảnh này để so sánh với bản lĩnh con người, vốn có thể chủ động trước hoàn cảnh”, một giáo viên phân tích.

Trả lời báo Lao Động, PGS.TS Văn Giá – nhà nghiên cứu phê bình văn học, nguyên Trưởng khoa Viết văn – Báo chí trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng, thực chất, ý của người ra đề muốn viết câu dưới hình thức giả định. Nhưng khốn nỗi, giả định như thế là phản cảm, gây rùng rợn, mang màu sắc của cái ác, khiến trẻ nhỏ nghĩ đến kết cục bi thảm của mẹ con Cám trong truyện cổ tích “có vấn đề” về mặt nhân văn của cha ông ta.

“Trong cuộc đời nhiều trường hợp không thể giả định được. Một ví dụ bị lên án rất nhiều gần đây là: “Bàn tay của bạn có 5 ngón tay, nếu chặt đi 2 ngón, hỏi còn mấy ngón?”. Trí khôn và tính thiện tối thiểu của con người không cho phép có những giả định mang tính bạo lực như vậy”, PGS.TS Văn Giá cho hay.

Được biết, ngày 9/6, Sở Giáo dục – Đào tạo Khánh Hoà sẽ chấm bài môn Văn thi vào lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Dự kiến công bố kết quả vào ngày 16/6.

Có thể bạn quan tâm: