Chiều ngày 21-12, ông Đỗ Mạnh Cường, Cục Quản lý môi trường y tế, Bộ Y tế vừa đưa ra thông báo kết quả xét nghiệm tại 10 “làng ung thư” ở 9 địa phương có nguồn nước bị ô nhiễm nặng.

Liên quan đến Dự án “Điều tra, tìm kiếm nguồn nước hợp vệ sinh phục vụ cấp nước sinh hoạt cho một số “làng ung thư” của Việt Nam” giai đoạn 1 do Bộ TN&MT triển khai thực hiện từ năm 2011 đến 2015, ông Đỗ Mạnh Cường, Phó Trưởng phòng Sức khỏe môi trường cộng đồng, Cục Quản lý môi trường, Bộ Y tế, cho biết Bộ ra văn bản này gửi Sở Y tế các tỉnh để thông báo tới người dân kết quả điều tra mà Bộ Y tế đã thực hiện để người dân yên tâm, không nên hoang mang, lo lắng.

Được biết, tỉ lệ mắc ung thư các làng dao động từ 73-169 trường hợp.100 dân, tương đương với tỉ lệ mắc ung thư chung của toàn quốc (tỉ lệ mắc ung thư tại Việt Nam là 135/100.000 dân đối với nữ và 181,3/100.000 dân đối với nam), thấp hơn so với tỉ lệ chung của thế giới (182/100.000 dân).

Tuy nhiên, theo ông Cường, vì Bộ TN&MT không có chức năng, chuyên môn về y tế nhưng họ lấy mẫu nước, lấy số liệu về bệnh tật rồi đưa ra kết quả về bệnh tật. Do đó đã xảy ra sai số lớn, đặc biệt là sai số về tỉ lệ người mắc bệnh ung thư tại những địa phương này.

lng-ung-thu_xvnm

Nguồn nước tại thôn Trung Trinh xã Việt Xuyên, H.Thạch Hà, Hà Tĩnh bị nhiễm thuốc sâu nặng – Ảnh: N.Dũng

Hiện tại, nguồn nước sinh hoạt chủ yếu của các hộ gia đình có người mắc bệnh hoặc chết vì ung thư là từ giếng trong nhà. Qua xét nghiệm chất lượng nước, Cục Quản lý môi trường y tế vẫn chưa thấy dấu hiệu bị ô nhiễm, và không có khả năng gây ung thư. Tuy nhiên, Cục Quản lý cũng cho biết đây chỉ mới là khảo sát ban đầu, để có thể xác định nguyên nhân gây ung thư cần phải có những nghiên cứu dịch tễ học sâu hơn”.

“Số liệu chúng tôi thu được từ các viện nghiên cứu đầu ngành của Bộ Y tế, theo đó tỉ lệ mắc ung thư tại những địa phương này đều nằm trong mức trung bình toàn quốc, không có gì khác biệt. Việc Bộ TN&MT dùng từ “làng ung thư” là không có cơ sở khoa học. Chúng tôi sẽ lập hội đồng khoa học để đánh giá lại vấn đề này, đồng thời sẽ mời Bộ TN&MT sang trình bày về kết quả điều tra của họ để các thành viên hội đồng khoa học đánh giá” – ông Cường nhấn mạnh.

Trái với trước đó, theo thông tin dẫn từ Thanh niên năm 2015, Trung tâm quy hoạch và điều tra tài nguyên môi trường quốc gia thuộc Bộ TN-MT cho biết, tại 10 “làng ung thư” của Việt Nam có chất lượng nước chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và có số người chết do ung thư cao.

Dựa vào số liệu thống kê từ trang điện tử sunny-eco, đã có tới 1136 người chết trong vòng từ 5-20 năm trở lại đây do mắc các bệnh ung thư khác nhau, trong đó nơi có nhiều người chết vì ung thư nhất là Thạch Khê, xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ với 136 người chết trong 10 năm vì nguồn nước nhiễm chất độc hóa học. Còn ở làng ít nhất cũng có 6 người chết. Tại làng Cờ Đỏ, xã Diễn Hải, huyện Diễn Châu (Nghệ An), khi điều tra có tới 5 người bị ung thư và 3 người trong đó đã chết.

Phế thải từ quá trình tái chế nhôm gây ô nhiễm tại làng Mẫn Xá, huyện Yên Phong, Bắc Ninh. Ảnh T.PHAN

Phế thải từ quá trình tái chế nhôm gây ô nhiễm tại làng Mẫn Xá, huyện Yên Phong, Bắc Ninh. Ảnh: T.PHAN

Ông Đỗ Cường, Phó trưởng phòng Sức khỏe cộng đồng (Cục Quản lý môi trường y tế) cho rằng, đây là hậu quả của việc ô nhiễm nguồn nước. Vì theo ông Cường, nếu nước ăn uống hàng ngày có nhiễm một số kim loại nặng, tùy tính chất kim loại sẽ tác động đến sức khỏe ở các mức độ khác nhau.

Ví dụ như asen là chất từng được phát hiện trong mẫu nước sinh hoạt tại Hà Nội và tại một số địa phương miền Bắc. Nếu sử dụng nước ăn uống nhiễm asen với nồng độ cao, lâu dài có thể khiến người dùng tổn thương da, lâu dài gây nên ung thư (gan, thận, da). Nếu nguồn nước bề mặt (ao, hồ, kênh) bị ô nhiễm, thực phẩm cũng có khả năng tích lũy các kim loại độc hại này và khi người dân ăn phải, nếu ở mức độ thấp có thể đào thải được, nhưng ở nồng độ cao thì chúng sẽ tích lũy trong cơ thể và theo thời gian sẽ gây ngộ độc kim loại nặng.

Các biểu hiện có thể là: suy giảm trí nhớ, thiếu máu, suy nhược, phù thũng hay ung thư.

Đồng quan điểm trên, TS Hồ Minh Thọ, Chủ nhiệm Dự án cho biết thông qua kết quả điều tra, có thể thấy, số người chết vì ung thư có liên quan tới nguồn nước bị ô nhiễm. Điểm chung là nguồn nước tại những nơi này đều bị ô nhiễm nặng do nhiễm bẩn vi sinh, một số mẫu có hàm lượng phenol, arsen hoặc mangan vượt nhiều lần tiêu chuẩn cho phép. Đây cũng chính là tác nhân gây ra những căn bệnh ung thư.

Tuy nhiên, căn cứ kết quả xét nghiệm chất lượng nước do Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường, Viện Pastuer Nha Trang và các trung tâm y tế dự phòng trên cả nước cho thấy các mẫu nước ăn uống, sinh hoạt đều có hàm lượng chất hữu cơ, hóa chất bảo vệ thực vật và kim loại nặng nằm trong giới hạn cho phép. Một số mẫu (22/63 mẫu) có các chỉ tiêu như độ đục, clorua, sắt, mangan, pecmanganat, E.Coli, coliform cao hơn tiêu chuẩn cho phép. Tuy nhiên, các chất này không phải tác nhân chính gây ra ung thư. Thông tin dẫn từ

đã điều tra nguồn nước 37 làng, được gọi là làng ung thư, thuộc 22 tỉnh, thành phố trong cả nước. Theo Bộ TN&MT, dự án này có mục đích giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh ung thư, bảo vệ cuộc sống cộng đồng.

Được biết, 9 địa phương thuộc danh sách được công bố từ Trung tâm gồm: Hà Nội, Hà Nam, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Bình Định và Bình Thuận. Trong số 37 làng thuộc 22 tỉnh, thành phố trong cả nước được đưa vào danh sách kiểm tra, có 10 làng được cho là có nguồn nước bị ô nhiễm nhất

1. Làng Thống Nhất, xã Đông Lỗ, H.Ứng Hòa, TP Hà Nội.

2. Làng Lũng Vỵ, xã Đông Phương Yên, H.Chương Mỹ, TP Hà Nội.

3. Làng Mẫn Xá, xã Văn Môn, H.Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

4. Làng Thổ Vỵ, xã Tế Thắng, H.Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.

5. Làng Yên Lão, xã Hoàng Tây, H.Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

6. Làng Cờ Đỏ, xã Diễn Hải, H.Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

7. Làng An Lộc, xã An Lộc, H.Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.

8. Làng Phước Thiện, xã Bình Hải, H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.

9. Làng Xuân Vinh, xã Hoài Mỹ, H.Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

10. Làng Mê Pu, xã Mê Pu, H.Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

Nguồn: Phapluat

Mai Nhi

Xem thêm: