Tiến sĩ Benjamin Strauss, Giám đốc điều hành kiêm người đứng đầu nhóm nhà khoa học của Climate Central, đưa ra giải thích trước những phản bác của đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam về dự báo kịch bản miền Nam ngập dưới đỉnh triều năm 2050.

Ngày 1/11, PGS Huỳnh Thị Lan Hương, Viện phó Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã chỉ ra 3 điểm bất hợp lý trong nghiên cứu của Climate Central (Mỹ) về nguy cơ ngập do nước biển dâng tại các đồng bằng trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Theo đó, bà Hương cho rằng, Climate Central không sử dụng đúng số liệu về độ cao thực tế của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), sử dụng giả định triều có tần suất 100 năm/lần và kết hợp nước biển dâng 2 m.

Tiến sĩ Benjamin Strauss (ảnh: Climate Cental).

Trả lời báo VnExpress, TS Benjamin Strauss nói: “Nghiên cứu của chúng tôi là trên phạm vi toàn cầu, không có sự hợp tác đặc biệt nào với bất cứ quốc gia nào, bao gồm cả Việt Nam. Chúng tôi sử dụng dữ liệu về độ cao từ mô hình của mình để miêu tả độ cao của ĐBSCL và của các vùng đất ven biển khác trên thế giới.

Nếu có dữ liệu tốt hơn về độ cao của ĐBSCL, chúng tôi rất vui lòng được tìm hiểu nếu Việt Nam muốn chia sẻ. Những dữ liệu này nên được sử dụng cho các phân tích về bờ biển. Mục tiêu của chúng tôi là đưa ra đánh giá chính xác nhất có thể, để hỗ trợ người dân và các khu vực bị đe doạ bởi nước biển dâng, bằng bất kỳ cách nào.”

Nếu Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam đã sử dụng các phương pháp hiện đại, chính xác, đáng tin cậy, ví dụ như sử dụng máy bay trên không (airborne lidar), để đo trực tiếp độ cao trên ĐBSCL thì TS Strauss tin tưởng rằng đánh giá của phía Việt Nam sẽ chính xác hơn, ít nhất là về dữ liệu độ cao.

TS Benjamin Strauss cũng cho biết trên tờ Zing: “Kịch bản chính mà chúng tôi đã phân tích và nhấn mạnh việc nước biển dâng dưới 1 m vào năm 2100 như hướng dẫn của Ban Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) (không phải kịch bản nước biển dâng 2 m như Bộ TNMT phản bác). Chúng tôi cũng xem xét các kịch bản cả có và không có lũ lụt ngắn hạn được thêm vào trên mực nước biển dâng, cụ thể và rõ ràng (không phải kịch bản triều có tần suất 100 năm xuất hiện một lần)”.

Theo TS Strauss, nghiên cứu này không bao gồm yếu tố bảo vệ bờ biển hiện tại, do thiếu dữ liệu. Dữ liệu có thể bị giới hạn với những con đê lớn được thiết kế bởi chính quyền khu vực hoặc quốc gia, đến những con đê nhỏ được xây dựng bởi dân làng địa phương.

“Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng khoảng 19 triệu người Việt Nam hiện sống trên đất dưới dòng thủy triều cao. Điều này khẳng định mạnh mẽ rằng đê, biển hoặc các tuyến phòng thủ khác đang bảo vệ người Việt Nam ở quy mô lớn; hoặc mô hình của chúng tôi đánh giá thấp độ cao ở Việt Nam (nghĩa là chúng thấp hơn thực tế); hoặc kết hợp một số yếu tố trên”, TS Strauss khẳng định.

Climate Central:
Kịch bản ngập lụt cho miền Nam trong nghiên cứu của Climate Central (ảnh: Monre.gov.vn; New York Times).

Ngoài ra, Giám đốc điều hành Climate Central cho biết tờ New York Times của Mỹ đã diễn giải “không đúng tinh thần” về nghiên cứu tác động của mực nước biển dâng với TP.HCM.

Trong bài báo nghiên cứu đăng trên Nature cũng như toàn văn báo cáo do Benjamin Strauss và đồng nghiệp TS Scott Kulp – nhà khoa học tính toán cao cấp, chấp bút đăng trên tạp chí Nature Communications hôm 29/10 hoàn toàn không sử dụng từ “bị xóa sổ” (erase, wipe out) như bản tin đăng trên The New York Times một ngày sau.

“Trong bài báo tóm tắt kết quả nghiên cứu, chúng tôi đã không nói rằng bất kỳ nơi nào sẽ bị xóa sổ (be wiped out or erased). Chúng tôi chia sẻ những phát hiện mới dựa trên so sánh độ cao của mực nước dự kiến với độ cao của đất”, TS Strauss nói.

Bên cạnh đó, TS Kulp còn đưa ra cảnh báo các cộng đồng ven biển, bao gồm Việt Nam, có thể phải đối mặt với lũ lụt thường xuyên hơn trong những thập kỷ tới, từ những cơn bão cũng như thủy triều cao hơn.

“Số người cần di dời hoặc di cư khi nước biển dâng cao gây ra lũ lụt ven biển phụ thuộc vào việc các quốc gia như Việt Nam bắt đầu lên kế hoạch và ứng phó với mối đe dọa này sớm như thế nào”, TS Kulp đưa ra lời khuyên.

Theo TS Kulp, nếu phát thải khí nhà kính toàn cầu giảm đáng kể và sớm, tốc độ tăng mực nước biển dự kiến chậm lại, các quốc gia ven biển sẽ có thêm thời gian để lên kế hoạch phòng thủ và giảm nguy cơ di cư ồ ạt hàng loạt của người dân.

Thể Loại: Môi trường Thời sự