Mặc dù nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19 cùng với tác động của hạn hán và xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.  Nền kinh tế Việt Nam được dự báo vẫn là một trong những nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á.

Theo báo cáo triển vọng phát triển Châu Á – ADO 2020 của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã công bố vào đầu tháng 04/2020. Nền kinh tế Việt Nam suy giảm mạnh do đại dịch COVID-19, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam dự kiến ​​sẽ chậm lại trong năm 2020, xuống còn 4,8%. 

Theo nhận định của ADB, tháng 03/2020 sự bùng phát của dịch bệnh COVID-19 tác động mạnh đến tất cả các đối tác thương mại và hoạt động đầu tư quan trọng của Việt Nam tại liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ. Các ca nhiễm COVID-19 trong tháng 03/2020 tiếp tục tăng lên. Hoạt động trong nước ghi nhận các cú sốc ở hầu hết mọi lĩnh vực của nền kinh tế đối với cả phía cung và cầu. Trong quý I/2020, tăng trưởng kinh tế giảm xuống mức 3,8% so với mức 6,8% ở cùng ý năm ngoái.

Ảnh chụp màn hình báo Dân trí.

Các hoạt động du lịch và các hạn chế đi lại khác do Chính phủ áp đặt nhằm làm chậm lại sự lây lan của virus COVID-19 dẫn đến mức tiêu thụ nội địa thấp hơn. Nguyên liệu dữ trữ đầu vào bao gồm cả những phần của chuỗi cung ứng toàn cầu đang bị cạn kiệt do dự kiểm soát chặt chẽ các hoạt động sản xuất. Ngành dịch vụ, lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đại dịch COVID-19  đã giảm một nửa từ 6,5%  xuống còn 3,2% trong quý I/ 2020 so với cùng kỳ năm trước. Ngành nông nghiệp đang bị đình trệ do nhu cầu xuất khẩu nông sản thấp hơn và sự xâm nhập mặn nghiêm trọng ở khu vực ĐBSCL.  

Để hỗ trợ hoạt động nền kinh tế, đầu tháng 3, Việt Nam đã đưa ra các công cụ hỗ trợ và chính sách tài khóa nhằm cứu trợ nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đầu tiên là gói cứu trợ tín dụng trị giá 10,8 tỷ đô la (tương ứng với 0,4% tổng sản phẩm quốc nội) nhằm tái cơ cấu nợ và giảm lãi suất và phí cho các doanh nghiệp. 

Thứ hai là gói tài chính trị giá 1,3 tỷ đô la nhằm miễn, giảm, gia hạn thời gian nộp thuế và phí cho các công ty bị ảnh hưởng do dịch bệnh. Thứ ba, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giảm 0,5%/năm (từ 6%/năm xuống còn 5,5%/năm). mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa của Tổ chức tín dụng  đối với khách hàng thuộc 05 lĩnh vực ưu tiên; đồng thời, giảm trần lãi suất đối với tiền gửi bằng VND đối với các kỳ hạn dưới 6 tháng.

Các chuyên gia kinh tế của ADB cho rằng các yếu tố nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn được duy trì bất chấp những tác động, ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19. Kinh tế của Việt Nam sẽ hồi phục trở lại đạt khoảng 6,8% vào năm 2021 và duy trì mạnh mẽ trong trung và dài hạn nếu Việt Nam khống chế được dịch bệnh trong nửa đầu năm 2020.

“Mặc dù các hoạt động kinh tế suy giảm và các rủi ro do dịch COVID-19 gây ra, Việt Nam được dự đoán vẫn là một trong những quốc gia có tốc độ ” tăng trưởng kinh tế cao nhất Đông Nam Á”, theo nhận định của ông Eric Sidgwick, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam.

Ông cũng nhận xét rằng tầng lớp trung lưu ngày càng tăng và khu vực kinh tế tư nhân năng động hiện vẫn đang phát triển mạnh mẽ. Môi trường kinh doanh trong nước của Việt Nam vẫn tiếp tục được cải thiện. Trong hai tháng đầu năm 2020, chi tiêu công để ứng phó với ảnh hưởng của dịch bệnh tăng mạnh, có khả năng tiếp tục tăng thêm trong thời gian tới. Các hiệp định thương mại song phương và đa phương mà Việt Nam tham gia, tăng khả năng tiếp cận thị trường, sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam  tăng tốc trở lại. 

Ngày 15/04, Việt Nam và Mỹ đã ký trực tuyến thỏa thuận trị giá 42 triệu USD nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế của Việt Nam.Thỏa thuận này thúc đẩy đổi mới sáng tạo, các hệ sinh thái khởi nghiệp, củng cố nguồn nhân lực và  tăng cường năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Thoả thuận này sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp nhỏ và đang phát triển do những người thuộc các nhóm dễ bị tổn thương làm chủ, tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, tăng cường năng lực cạnh tranh, kỹ năng quản lý và nguồn vốn.

Việt Nam cũng hưởng lợi từ cuộc chiến thanh thương mại giữa Hoa Kỳ – Trung Quốc kéo dài, tiếp theo đó  đại dịch COVID-19 khởi phát từ Vũ Hán làm nền kinh tế của Trung Quốc bị ảnh hưởng, tác động rất nặng nề. Rất nhiều các nhà sản xuất, tập đoàn toàn cầu có xu hướng chuyển dịch nhà máy của họ từ Trung Quốc sang Việt Nam. Việt Nam sẽ là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất trong xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu này.