Quan chức ngoại giao của Mỹ, Trung Quốc và Việt Nam đã nêu vấn đề Biển Đông tại Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao Cấp cao Đông Á.

Hôm 9/9, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus cho biết rằng Ngoại trưởng Mike Pompeo “cùng với một số quốc gia ASEAN [Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á] và nhiều đối tác khác nêu quan ngại về các hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông”.

Tại sự kiện trực tuyến, ông Pompeo “nhắc lại rằng Hoa Kỳ, cũng như phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016, coi tuyên bố [chủ quyền] lãnh hải rộng khắp của Bắc Kinh ở Biển Đông là phi pháp”.

Trong khi đó, theo Cổng thông tin chính phủ Việt Nam, ông Minh “đề nghị các bên đề cao thượng tôn pháp luật, kiềm chế, không có các hành động gây phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình” ở Biển Đông.

Trao đổi với các bộ trưởng ASEAN hôm thứ Tư (9/9), Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã cáo buộc Mỹ can thiệp trực tiếp vào các tranh chấp trên Biển Đông và là tác nhân lớn nhất thúc đẩy việc quân sự hóa khu vực.

Ông Nghị nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ là nước đã khuấy động, gây mất ổn định tình hình khu vực.

Cũng tại hội nghị trực tuyến ASEAN – Mỹ hôm 10/9, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã lên tiếng thúc giục các nước ASEAN không làm ăn với các công ty Trung Quốc tham gia xây dựng các đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Lời kêu gọi này được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Hoa Kỳ đưa 24 công ty nhà nước Trung Quốc vào danh sách đen vì vai trò của họ trong việc giúp Bắc Kinh quân sự hoá khu vực Biển Đông.

Trước sự bành trướng của Bắc Kinh, hồi đầu tháng 9, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) “gia tăng việc bắt nạt các nước láng giềng” mà ông nói là “thể hiện rõ ở Biển Đông”.

Trung Quốc sử dụng chiến thuật ‘cưỡng chế’ để theo đuổi yêu sách lãnh thổ ở Biển Đông

Chính quyền Trung Quốc xem khu vực Biển Đông là “lợi ích cốt lõi” không thể bỏ. Do đó Trung Quốc luôn tìm cách để kiểm soát, sử dụng mọi biện pháp nhằm theo đuổi các yêu sách lãnh thổ và hàng hải ở khu vực này.

Theo một báo cáo của Lầu Năm Góc, Trung Quốc đã và đang sử dụng các chiến thuật “cưỡng chế” để theo đuổi các yêu sách lãnh thổ và hàng hải ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như dọc biên giới với Ấn Độ và Bhutan. Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng ảnh hưởng quân sự và kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, gây ra mối quan ngại ở nhiều nước trong khu vực và hơn thế nữa.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang sử dụng chiến thuật cận xung đột vũ trang để theo đuổi các mục tiêu của mình. Trung Quốc duy trì các hoạt động uy hiếp dưới ngưỡng kích động xung đột vũ trang với Hoa Kỳ, các đồng minh và đối tác của họ, hoặc những nước khác ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Lầu Năm Góc cho biết hôm 4/9 trong báo cáo thường niên về sức mạnh quân sự Trung Quốc trước Nghị viện Mỹ.

“Những chiến thuật này đặc biệt rõ ràng trong việc Trung Quốc theo đuổi các tuyên bố yêu sách lãnh thổ và hàng hải của mình ở Biển Đông và Hoa Đông cũng như dọc biên giới với Ấn Độ và Bhutan”, báo cáo với tiêu đề ‘Báo cáo thường niên về Sức mạnh quân sự của Trung Quốc′ có ghi.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông. Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan đã phản đối các yêu sách của Trung Quốc đối với khu vực này. Trong những năm gần đây, Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã tăng cường tuần tra xung quanh và gần đảo Đài Loan. Họ đã sử dụng máy bay ném bom, máy bay chiến đấu và máy bay giám sát để phát tín hiệu đe dọa đối với quốc đảo này. Bắc Kinh coi Đài Loan là một tỉnh trực thuộc cần phải thống nhất với Hoa lục, kể cả thông qua sử dụng vũ lực.