Gần đây, thị trường gạo Việt được đóng gói nhưng dán mác gạo Thái Lan xuất hiện tràn lan ở các siêu thị lớn. Vì sao?

1457062115-gao-lau-640-auto-crop-watermark
Cạnh tranh thị trường gạo. Ảnh minh họa

Theo báo tuoitre, một trong những lý do khiến gạo Việt “đội lốt” gạo Thái là nhằm nâng cao giá bán cũng như thu hút nhiều hơn sự quan tâm của người tiêu dùng. Hàng Việt đã khó cạnh tranh khi vào thị trường hàng Thái đã đành, ngay cả khi xâm nhập thị trường Campuchia cũng chỉ chọn các phân khúc nhỏ lẻ và thị trường nông thôn. Một số doanh nghiệp Việt Nam vì thế mà lấy gạo Việt gắn mác gạo Thái chứ phần lớn các loại gạo gắn mác Thái không phải từ nhập khẩu mà được sản xuất tại Đồng Bằng Sông Cửu Long.

Nguyên nhân nào khiến gạo Việt xuống dốc nhanh đến vậy?

– Thứ nhất, các nhà đầu tư Thái vào Việt Nam chiếm ưu thế vì chọn các kênh phân phối lớn, chiêm lĩnh thị trường bằng cách mua đứt nhiều chuỗi siêu thị lớn và tích cực tổ chức các phiên chợ Thái để thu hút đông đảo người tiêu dùng.

– Thứ hai, người Việt có tâm lý chuộng hàng ngoại nhập vì cho rằng các sản phẩm từ nước ngoài đảm bảo chất lượng và an toàn hơn hàng nội địa.

– Thứ ba, với giá trị gạo Thái cao cùng với sự quan tâm rất lớn của thị trường nên những điểm buôn bán gạo lớn, nhỏ của Việt Nam cũng nhập gạo Thái để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng chung

– Thứ tư, theo nhiều chuyên gia nước ngoài như Thụy Sĩ thì gạo Việt chưa được các nhà sản xuất trong nước chưa chú trọng đến quy trình chế biến và xây dựng thương hiệu theo tiêu chuẩn nước ngoài nên hàng tấn gạo Việt không đạt chuẩn bị trả về. Điều này cũng ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của gạo Việt nói riêng và hàng Việt nói chung.

– Thứ năm, do Thái Lan chọn “phân khúc” làm dịch vụ kiểm định chất lượng gạo xuất khẩu, họ đầu tư trang bị, nhân lực chất lượng cao, tạo uy tín, thương hiệu. Các nhà nhập khẩu gạo thế giới tin tưởng buộc các doanh nghiệp Việt phải “lụy đò”, gửi mẫu sang tận Bangkok để họ kiểm định.

– Thứ sáu, Việt Nam không thể xuất khẩu gạo với giá cao 
do vướng quy định. Cụ thể là Ông Châu Hồng Phúc, phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, vừa ký văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép Công ty Cỏ May (Đồng Tháp) được xuất khẩu gạo trực tiếp. “Nhiều khách hàng châu Âu, Mỹ, Ấn Độ… muốn mua gạo thương hiệu CoMay với giá rất cao nhưng công ty không thể ký hợp đồng vì vướng quy định về điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo nên chưa được cấp phép xuất khẩu”, văn bản kiến nghị cho biết. Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, Công ty Cỏ May đã xây dựng thương hiệu gạo cao cấp CoMay nhưng không thể xuất trực tiếp sang chi nhánh của doanh nghiệp tại Singapore để bán cho các siêu thị mà phải nhờ một doanh nghiệp khác xuất ủy thác, do công ty này không đáp ứng tiêu chí về nhà máy xay xát và kho chứa như quy định.

– Thứ bảy, Đề án phát triển thương hiệu gạo Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hơn một năm qua, nhưng vẫn đang được nâng lên, đặt xuống và triển khai ì ạch khiến cho việc cạnh tranh thị trường của Việt Nam với các nước xuất khẩu gạo nước ngoài chậm chạp hơn.

Giải pháp nào cho gạo Việt?

Gạo Việt chịu kiếp “hồn Trương Ba, da hàng thịt” không chỉ đặt ra nhu cầu bức thiết về xây dựng và phát triển thương hiệu gạo và thách thức lớn đối với cuộc vận động “người Việt dùng hàng Việt”, mà nó còn buộc chúng ta phải tiếp cận lại vấn đề bằng tư duy hệ thống, hoạch định chiến lược, tiếp cận thị trường cho các mặt hàng nông sản Việt.

  • Các nhà sản xuất gạo Việt Nam cần quan tâm nhiều đến khâu chế biến để đảm bảo chất lượng gạo phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
  • Tích cực xây dựng thương hiệu và khâu quảng bá gạo Việt trong cả thị trường nội địa và thị trường nước ngoài. Học tập Thái Lan cách quảng bá rộng rãi từ các điểm buôn bán nhỏ lớn đến các siêu thị lớn để kéo người Việt và người nước ngoài sử dụng hàng Việt. Nhiều mặt hàng gạo xuất khẩu chỉ mang tên gọi chung vô cảm là gạo 5%, 25% tấm hoặc phải “mặc áo” các loại gạo nước ngoài.
  • Hoạch định chính sách nông nghiệp, sự phối hợp đa ngành để xây dựng thương hiệu gạo Việt nhằm định vị giá trị, hình ảnh, nâng cao giá trị gia tăng, thị phần và sức cạnh tranh các sản phẩm gạo của VN là cần thiết.
  • Trong bối cảnh hiện nay, cần hỗ trợ và ghi nhận những nỗ lực xây dựng thương hiệu gạo của Tập đoàn Lộc Trời với thương hiệu “Hạt ngọc trời”, hay “Gạo sạch VinEco” của Công ty VinEco (Vingroup) hợp tác cùng Công ty TNHH Trung An (Cần Thơ)…