Hỏi: Chồng tôi mới mất có để lại di chúc, chia tài sản cho bố mẹ với 2 em gái nhưng không có phần của tôi và con trai. Theo tôi được biết thì pháp luật có quy định về việc hưởng thừa kế không phụ thuộc vào di chúc. Vậy nội dung cụ thể của luật này là gì? (Kim Quyên, TP. HCM)

Trả lời:

Đối tượng được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Theo Điều 644 Bộ Luật Dân sự năm 2015, pháp luật tôn trọng quyền của người lập di chúc trong việc định đoạt tài sản cho những người còn sống. Người lập di chúc có thể lựa chọn bất cứ chủ thể nào để cho hưởng di sản: có thể cá nhân, hay cơ quan tổ chức, nếu là cá nhân có thể là những người không thuộc hàng thừa kế của người chết.

Tuy nhiên, người lập di chúc phải có nghĩa vụ đối với một số đối tượng xác định. Các chủ thể được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc, bao gồm:

– Cha, mẹ của người để lại di sản: Cha, mẹ đẻ và cha, mẹ nuôi. Cha mẹ nuôi phải là cha mẹ nuôi hợp pháp, tuân thủ các quy định liên quan về cha, mẹ nuôi và con nuôi theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình.

– Vợ, chồng của người để lại di sản: Vợ, chồng hợp pháp, tuân thủ quy định liên quan của pháp luật hôn nhân – gia đình

– Con: Không phân biệt con đẻ, con nuôi, con trong giá thú, con ngoài giá thú đều thuộc diện thừa kế bắt buộc nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Con chưa thành niên: Thời điểm xác định con chưa đủ tuổi thành niên là thời điểm mở thừa kế.

  • Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động tự nuôi sống mình, không phụ thuộc vào người này hoàn cảnh kinh tế như thế nào.

Người không có khả năng để tự nuôi sống mình có thể hiểu là cá nhân đã thành niên vào thời điểm mở thừa kế, mắc các bệnh tâm thần hoặc bệnh khác dẫn đến mất khả năng nhận thức, không làm chủ hành vi của mình như bị bại liệt toàn thân, liệt cột sống, liệt đốt cổ, liệt hai chi trở lên, mù mắt, mất sức lao động từ 81% trở lên.

Điều kiện để được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Cũng như những người thùa kế hợp pháp khác, người thuộc diện thừa kế bắt buộc phải tuân thủ các yêu cầu của một người thừa kế:

– Không từ chối hưởng di sản thừa kế theo Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015.

– Không bị mất quyền thừa kế di sản theo Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2015.

– Cá nhân còn sống vào thời điểm mở thừa kế.

Thế Tam (Tổng hợp)