Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam cho rằng, giá nước sinh hoạt phụ thuộc vào 3 yếu tố: đầu vào sản xuất ra nước sạch, điều kiện thực tế của cơ cấu nguồn vốn, chi phí khấu hao tài sản.

Tại cuộc toạ đàm về Giá nước sinh hoạt tổ chức tại Hà Nội ngày 28/11, ông Nguyễn Tiến Thỏa – Chủ tịch Hội thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết về quy trình định giá nước sạch. Trong đó, Bộ Tài chính quy định khung giá nước sạch sinh hoạt, UBND cấp tỉnh quyết định biểu giá cụ thể. Giá bán do Công ty nước sạch quyết định nhưng phải nằm trong biểu giá của tỉnh.

Câu hỏi đặt ra trong tình hình hiện nay là vì sao có sự “loạn giá nước sạch” khi mỗi tỉnh thành đưa ra một mức giá khác nhau? VnExpress dẫn lời ông Thỏa chỉ ra 3 nguyên nhân. Thứ nhất đầu vào sản xuất ra nước sạch (nước ngầm hay nước mặt) kéo theo chi phí xử lý khác nhau. Thứ hai là điều kiện thực tế của cơ cấu nguồn vốn, nếu nhà đầu tư vay 80% tổng mức đầu tư thì giá thành sẽ khác vay 50%, trong khi pháp luật cho phép tính lãi vay vào giá thành. Thứ ba, chi phí khấu hao tài sản cũng là một cấu phần của giá thành. Việc hình thành giá còn có các yếu tố như điều kiện sản xuất, phương thức kinh doanh, quản trị doanh nghiệp…

Ông Trần Quang Hưng, nguyên Phó Chủ tịch – Tổng thư ký hội Cấp thoát nước Việt Nam cho rằng, hành lang pháp lý tính giá nước hiện có đã tương đối đầy đủ và chặt chẽ. Tuy nhiên, 63 tỉnh thành có trăm cách áp dụng khác nhau, hơn 100 công ty cấp nước có mức giá nhau, đó chính là đặc thù của ngành nước, bởi giá nước không chỉ là vấn đề lý thuyết, do đó không thể có một mức giá nước thống nhất trên toàn quốc.

Hình ảnh trong buổi tọa đàm ngày 28/11 (ảnh: Môi trường & Đô thị).

Tờ Môi trường và Đô thị dẫn lời ông Hưng nói trong tọa đàm, rằng “đã có cách tính cụ thể, xác thực, cần tính đúng, tính đủ giá nước” cho người dân. Ông Hưng dẫn chứng Hà Nội bình quân khoảng 9.000 đồng/m3, một ngày tính chỉ bỏ ra hơn 1.000 đồng tiền nước sử dụng và cho rằng đây là mức “quá rẻ”.

“Giá nước đang là thấp nhất trong các loại chi phí, nhu yếu phẩm đang sử dụng hàng ngày, tăng đến 20.000 đồng vẫn không sao, nhưng cần phải minh bạch, tính đúng, tính đủ”, ông Hưng nói.

Ông Hưng ủng hộ việc TP. Hà Nội sẽ thuê tư vấn độc lập để tính giá nước. “Quá trình tính giá nước cần có đơn vị độc lập kiểm tra, dùng hóa chất bao nhiêu, dùng điện bao nhiêu, nhân công bao nhiêu? Trên cơ sở mẫu nước tính ra lượng hóa chất xử lý, nước ô nhiễm xử lý tốn kém là đúng, nhưng áp dụng công nghệ hiện đại thì phải tiết kiệm chi phí nhân công”, ông Hưng phân tích.

Nguyên Tổng thư ký hội Cấp thoát nước Việt Nam cho rằng, người dân có thể chi trả như Châu Âu với mức 1,5 đô/m3, nhưng đòi hỏi sự cần minh bạch vì nước là ngành phi lợi nhuận. Bên cạnh đó, người dân quan tâm đến chất lượng nước, chất lượng dịch vụ.

Khung giá nước sạch đang áp dụng theo thông tư 88 của Bộ Tài chính ban hành tháng 7/2012:

Giá nước sạch ở đô thị loại 1 cao nhất tới 18.000 đồng một mét khối và thấp nhất là 3.500 đồng một mét khối. 

Giá nước sạch ở đô thị loại 2, loại 3, loại 4, loại 5 sẽ có mức giá mới tối đa là 15.000 đồng một mét khối và giá tối thiểu là 3.000 đồng một mét khối.

Ở khu vực nông thôn, mức tối thiểu 2.000 đồng và tối đa là 11.000 đồng một mét khối.