Các chuyên gia cảnh báo tình hình Biển Đông có thể sẽ căng thẳng trở lại vì một số yếu tố “không chắc chắn” và “tiêu cực”, theo Straits Times.

Một số “yếu tố không chắc chắn” có thể làm tăng nhiệt tại vùng biển gây tranh cãi vì phán quyết của tòa án quốc tế chống lại tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc vào năm ngoái đã làm thay đổi quy tắc của cuộc chơi, theo Tiến sĩ Wu Shicun, Viện nghiên cứu Biển Nam Hoa (tức Biển Đông).

Phát biểu tại Diễn đàn Hòa bình Thế giới ở Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) ngày hôm qua, ông Wu nói rằng điều này có thể khiến các bên có tuyên bố chủ quyền tập trung vào việc kiểm soát và tăng cường sự hiện diện của họ trong khu vực. Hoa Kỳ, Nhật Bản và các lực lượng khác có thể sử dụng phán quyết này chống lại tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, ông nói thêm.

Ông Wu nói rằng Biển Đông rất quan trọng đối với Hoa Kỳ trong việc duy trì vị trí lãnh đạo của họ ở Tây Thái Bình Dương.

Do đó, “cuộc cạnh tranh địa chính trị giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ ở Biển Đông sẽ tiếp tục” và “một số hình thức đối đầu quân sự sẽ trở thành đặc điểm của cuộc cạnh tranh địa chính trị ở Biển Đông và sự ganh đua hàng hải.”

Ông Wu nhận định Nhật Bản đã trở thành một biến số mới tại Biển Đông khi nước này tìm cách mở rộng ảnh hưởng và sự hiện diện quân sự của mình trong khu vực để “thực hiện mục tiêu trở thành một cường quốc thực sự”.

Ông Paul Haenle, Giám đốc Trung tâm Carnegie-Thanh Hoa ở Bắc Kinh, đồng ý rằng căng thẳng ở Biển Đông có thể sẽ tăng trở lại vì một số yếu tố “tiêu cực”.

Tuy nhiên, ông nói rằng Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào sử dụng vùng biển quốc tế để di chuyển thương mại đều không thể bị coi là người ngoài cuộc trong vấn đề Biển Đông, nơi có những tuyến đường thủy quan trọng của thế giới.

Ông nói nếu Mỹ nhận ra Trung Quốc không sẵn lòng thực hiện cam kết năm ngoái về việc không tiếp tục quân sự hóa Biển Đông hay làm thay đổi hiện trạng của các khu vực như bãi cạn Scarborough, “chúng ta dự kiến sẽ thấy Mỹ sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động tự do hàng hải trong những tháng sắp tới.”

Tiến sĩ Nguyễn Vũ Tùng, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, cũng tham dự và phát biểu tại diễn đàn. Ông Tùng đề xuất các cách thức tránh căng thẳng leo thang, bao gồm cả việc tránh xảy ra sự cố thông qua việc áp dụng nghiêm túc Bộ quy tắc tránh va chạm ngoài ý muốn trên biển (CUES). Ông cũng đề xuất các biện pháp quản lý khủng hoảng và xây dựng lòng tin.

Thu Phương

Xem thêm: