Khi có nhiều người chuyển giới trong xã hội, một vấn đề nảy sinh: họ sẽ dùng nhà vệ sinh (phòng thay đồ) theo giới tính nào? Theo giới tính cũ hay mới? Hay cả hai?

Năm 2015, nước Mỹ đã xảy ra vụ tranh luận lớn giữa những người làm luật và các hiệu trưởng trường học trên cả nước, về việc những người chuyển giới có được tùy ý sử dụng nhà vệ sinh mà họ thích hay không? Và nếu bắt buộc họ sử dụng 1 nhà vệ sinh thì có phân biệt đối xử không?

Đạo luật Phòng tắm

Lúc đó một số bang ở nước Mỹ cho ra đời “đạo luật phòng tắm”. Các bang như Arizona, Maryland, Kentucky và Florida đã quyết định rằng mọi người sử dụng phòng tắm theo giới tính trên giấy khai sinh.

Tất nhiên những người chuyển giới không thích như vậy. Vì họ đã mất nhiều công sức để chuyển giới nhưng vẫn phải dùng nhà vệ sinh theo giới tính cũ của họ.

Vì vậy những người chuyển giới phát động phong trào phản đối. Thậm chí có một phong trào chụp hình selfie trong nhà vệ sinh để cho cộng đồng thấy họ không còn phù hợp với nhà vệ sinh của giới tính cũ.


Những người chuyển giới chụp ảnh selfie trong phòng vệ sinh để phản đối “đạo luật phòng tắm”

Ủng hộ “đạo luật phòng tắm”

Những người làm luật của các bang trên thì lập luận rằng “đạo luật phòng tắm” là cần thiết để bảo vệ tính riêng tư và an ninh công cộng. Nhiều người ủng hộ vì cho rằng có những người chuyển giới lừa dối.

Một phụ nữ bang Maryland phát biểu vào năm 2014: “Tôi không muốn những người đàn ông tự nghĩ rằng họ là phụ nữ, rồi xuất hiện trong phòng vệ sinh của tôi”, theo báo Time.

Nhiều người khác ủng hộ “đạo luật phòng tắm” vì họ cho rằng nếu để những phụ nữ chuyển giới sử dụng phòng vệ sinh của phụ nữ thì sẽ mở cửa cho kẻ tấn công tình dục hoặc thiếu niên lợi dụng.

Báo Dailywire ra ngày 22/4/2016 đã liệt kê 5 trường hợp đàn ông giả mạo “chuyển giới” để lạm dụng phụ nữ và trẻ em. Ví dụ: một người đàn ông ở Seatle đã vào phòng vệ sinh của phụ nữ ở một trung tâm giải trí trong khi các bé gái đang thay đồ bơi. Hoặc một người đàn ông ở Toronto bị bắt và phạt tù vì tấn công phụ nữ sau khi tự tuyên bố là người chuyển giới. Một người khác ở bang Virginia đã lợi dụng để quay phim phụ nữ trong phòng vệ sinh.

Chính sách phòng tắm của Obama và kiện tụng

Tháng 5/2016, chính quyền ông Obama ra quyết định ủng hộ những người chuyển giới, cho phép sinh viên trường công lập sử dụng nhà vệ sinh và các cơ sở khác theo giới tính mà họ tự xác định.

Sau đó, 7 bang ở Mỹ đã kiện chính quyền về đạo luật này. Họ gọi quyết định này là “một thử nghiệm xã hội to lớn”, và trái luật. Đơn kiện viết: “Chính quyền Obama đã âm mưu chuyển các cơ sở giáo dục, làm việc trên khắp cả nước thành những phòng thí nghiệm cho vấn đề xã hội, coi thường quy trình dân chủ và bỏ qua các quyền bảo vệ trẻ em và quyền riêng tư cơ bản”.


Thành phố Houston với biểu ngữ “Không đàn ông trong phòng tắm phụ nữ”

Nhiều bang bảo thủ cũng phản kháng, gọi quyết định này là mối đe dọa với an ninh. Thị trưởng bang Texas nói rằng họ sẵn sàng không nhận 10 tỷ$ quỹ giáo dục liên bang, chứ không tuân theo quyết định của chính phủ.

Còn những người ủng hộ chuyển giới lại ra sức phản đối vụ kiện, họ tố cáo 7 bang trên là phân biệt giới tính. Các nhóm dân quyền tự do như Trung tâm Bình đẳng Chuyển giới và Liên đoàn tự do dân sự Mỹ ngay lập tức chỉ trích vụ kiện. Họ nói: “Đây là vụ tấn công trực tiếp vào hàng trăm ngàn sinh viên chuyển giới, những người dễ tổn thương trước bạo lực và quấy rối”, theo The Guardian.

Đến tháng 12/2016, bang North Caroline tự phê chuẩn một luật chống lại người chuyển giới, trong đó cấm họ sử dụng phòng tắm theo giới tính tự xác nhận.

Tháng 1/2017, bang Texas muốn tiếp bước North Caroline. Thị trưởng bang Texas, ông Dan Patrick nói, đạo luật phòng tắm là cần thiết để “những người phụ nữ có sự riêng tư và an toàn trong phòng tắm, phòng vệ sinh và phòng thay đồ của họ”.

Nước Mỹ đứng trước vấn đề nan giải: bảo vệ quyền của người dân bình thường hay người chuyển giới?

Quyết định của Tổng thống Trump

Ngày 22/2, chính quyền Tổng thống Trump đã thu hồi chỉ thị liên bang về phòng tắm của cựu Tổng thống Obama ở trên. Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục đã gửi một lá thư tới các trường học trên toàn quốc thông báo rằng chỉ thị trước đây đã gây ra sự nhầm lẫn và các vụ kiện về cách thức áp dụng.

Các nhà hoạt động bảo thủ ca ngợi quyết định thu hồi mà Tổng thống Trump đưa ra, nói rằng điều này bảo vệ quyền riêng tư của học sinh, theo BBC.

Như vậy hiện nay nước Mỹ không còn chính sách toàn liên bang về vấn đề phòng vệ sinh cho người chuyển giới. Việc này sẽ tùy theo mỗi bang quyết định theo luật định riêng.

Còn giới phân tích cho rằng, với đường lối theo hướng bảo thủ và bảo vệ tôn giáo, Tổng thống Trump sẽ có các quyết sách bảo vệ người dân bình thường chiếm đa số, và không ủng hộ người chuyển giới.

Dương Minh

Xem thêm: