Trước khi Tập đoàn China Evergrande rơi vào khủng hoảng, người sáng lập kiêm chủ tịch Hứa Gia Ấn đã có bức ảnh chụp ngay tại tháp cổng ở quảng trường Thiên An Môn trong lễ kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) ngày 1/7.

Việc có mặt tại vị trí hiếm có này đã nhấn mạnh mối quan hệ của ông Hứa với các thành viên cấp cao trong ĐCSTQ, điều quyết định liệu các công ty Trung Quốc sống hay chết. Các nhà theo dõi thị trường suy đoán – rằng Evergrande đang nợ nần chồng chất đã vượt qua những vấn đề tồi tệ nhất của nó trong một khoảng thời gian.

Có những lý do kinh tế và chính trị khiến chính phủ của Chủ tịch Tập Cận Bình giữ khoảng cách và chưa vội xử lý đối với tập đoàn này. 

Những quyết định đáng nghi ngờ của tập đoàn Evergrande như đầu tư nhiều tiền vào đội bóng đá Quảng Châu Bảo Đại và đầu tư vào ngành xe điện – cả hai dự án nằm ngoài lĩnh vực chuyên môn chính của Evergrande – từ lâu đã là mối quan tâm của ĐCSTQ.

Thêm vào đó, ông Hứa được cho là có quan hệ mật thiết với Đoàn Thanh niên Cộng sản, một tổ chức hùng mạnh một thời của đảng, vốn bị gạt ra ngoài lề dưới thời ông Tập.

Mười một tháng trước khi Evergrande chào bán công khai lần đầu vào tháng 11 năm 2009 tại Hồng Kông, ông Hứa đã gặp lãnh đạo cấp cao ĐCSTQ là ông Hồ Cẩm Đào, khi đó cũng là một thành viên của đoàn Thanh niên cộng sản, Hồ đã ca ngợi sự ủng hộ của ông Hứa đối với các sinh viên nghèo.

Cùng phe cánh với ông Hồ Cẩm Đào, đồng thời là đương kim Phó Thủ tướng Uông Dương, khi đó là Bí thư tỉnh Quảng Đông, nơi tập đoàn Evergrande đặt trụ sở. Nhiều người tin rằng phe cánh này sau đó đã có nhiều thành viên trở thành cán bộ cốt cán của chính phủ Trung Quốc, đã đỡ đầu nhiều doanh nghiệp và giúp các doanh nghiệp này có những bước phát triển vượt bậc.

Quảng Đông được xem như một thành trì của đoàn Thanh niên cộng sản Trung Quốc. Vào tháng 6/2017, ông Hứa đã gặp ông Hồ Xuân Hoa, khi đó là Bí thư tỉnh ủy tại Quảng Châu và cam kết quyên góp 400 triệu Nhân dân tệ (tương đương 61,9 triệu USD theo tỷ giá hiện tại) để giúp xóa đói giảm nghèo. Cuối cùng, ông Hứa đã đóng góp được 600 triệu Nhân dân tệ trong vòng hai năm.

Sau đó, ông Hứa đứng đầu danh sách Người giàu nhất Trung Quốc năm 2017 của Forbes, và ông Hồ Xuân Hoa tiếp tục trở thành phó thủ tướng, với việc Liên đoàn Thanh niên cộng sản vẫn đặt nhiều hy vọng vào ông ta.

Tuy nhiên, sau khi ông Tập nắm quyền lãnh đạo ĐCSTQ vào năm 2012, phe này đã mất đi nhiều ảnh hưởng khi Tổng Bí thư mới đẩy các thành viên ra khỏi các vị trí chính trong đảng và chính phủ.

Ông Tập được nhiều người cho là có sự khác biệt về mặt chính trị với Thủ tướng Lý Khắc Cường, người cũng thuộc phe cánh với ông Uông Dương và ông Hồ Xuân Hoa – những người đều từng được suy đoán là những người kế nhiệm tiềm năng. 

Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu ông Tập không để ý đến những vấn đề nghiêm trọng của Evergrande, doanh nghiệp được cho là có liên kết với đoàn Thanh Niên cộng sản Trung Quốc.

Khi những lùm xùm về cuộc khủng hoảng nợ của Evergrande nổi lên vào giữa tháng 9, ông Tập đã có chuyến thăm đến tỉnh Thiểm Tây, cùng với các quan chức bao gồm Phó Thủ tướng Lưu Hạc, người giám sát chính sách kinh tế vĩ mô. Việc họ vắng mặt ở Bắc Kinh được coi là một dấu hiệu cho thấy chính phủ sẽ chờ xem tình hình diễn biến như thế nào.

Trước đó, ông Hứa Gia Ấn đã vắng mặt rõ ràng trong danh sách 40 “hình mẫu” được vinh danh vào tháng 10 năm ngoái tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông để đánh dấu kỷ niệm 40 năm thành lập đặc khu kinh tế. Ông Tập đã tham gia buổi lễ.

Sự chậm chạp bất thường của ĐCSTQ trong việc đối phó với Evergrande, sau hành động quyết đoán của họ khi đối mặt với các cuộc khủng hoảng kinh tế trong quá khứ, có thể liên quan đến khoảng cách chính trị này.

Một chuyên gia am hiểu về các vấn đề của Trung Quốc cho biết: “Có thể ông Tập đang chọn cách không giúp đỡ cho những cấp dưới mà ông ta không vừa mắt”, ám chỉ việc giải cứu Evergrande, doanh nghiệp thuộc phe của Đoàn thanh niên cộng sản Trung Quốc.

Nhưng nếu tình huống được xử lý không tốt, các nhà đầu tư nước ngoài có thể mất lòng tin vào hệ thống tài chính của Trung Quốc. Trong một dấu hiệu cho thấy chính quyền Bắc Kinh có thể đã bị khuấy động để hành động, Phó Thủ tướng Hàn Chính, người chịu trách nhiệm về chính sách kinh tế, đã được cử đến Thâm Quyến vào cuối tuần trước để kiểm tra tình hình ở đó cùng với các quan chức cấp cao của tỉnh.