Tổng thống Trump cử Ngoại trưởng Mike Pompeo tới Ả Rập Xê Út gặp Vua Salman, trong bối cảnh nước này gia tăng căng thẳng với cộng đồng quốc tế xoay quanh sự “biến mất” của nhà báo Jamal Khashoggi.

Trong khi các chính phủ và công ty bắt đầu có động thái xa rời Riyadh, Ả Rập Xê Út đe dọa trả đũa lại bất kỳ các biện pháp nào chống lại quốc gia Trung Đông này, điều này gợi lại ký ức về lệnh cấm vận Ả Rập năm 1973 dẫn tới cuộc khủng hoảng dầu mỏ đầu tiên. Lo sợ căng thẳng địa chính trị và nguy cơ tăng giá dầu, thị trường chứng khoán châu Á đã trở nên hoảng loạn hôm thứ Hai (15/10), giá cổ phiếu tại Tokyo, Hồng Kông và Thượng Hải lao dốc.

Tổng thống Trump viết trên Twitter sáng thứ Hai rằng ông đã nói chuyện với nhà vua, người đã từ chối “bất kỳ tin tức” nào về số phận của ông Khashoggi. “Tôi cử Ngoại trưởng của chúng ta ngay lập tức tới gặp nhà Vua [Salman]!”, ông Trump viết.

Tổng thống Trump viết trên Twitter rằng ông đã ngay lập tức cử Ngoại trưởng [Mike Pompeo] tới gặp vua Ả Rập. (Ảnh: Twitter/ Donald J.Trump)

“Chúng tôi đang không để mặc bất cứ điều gì”, Tổng thống sau đó trả lời các phóng viên trước khi rời Nhà Trắng. Nhưng ông nhắc lại rằng nhà vua đã kiên quyết phủ nhận bất kỳ thông tin nào về vụ việc. Ông Trump cũng cho biết rằng ông Pompeo cũng có thể tới Thổ Nhĩ Kỳ nếu cần thiết.

Bộ Ngoại giao cho biết Tổng thống đã kêu gọi “một cuộc điều tra nhanh chóng và cởi mở” về sự mất tích của Khashoggi.

Nhà báo Ả Rập Xê Út Jamal Khashoggi đã vào lãnh sự quán Ả Rập tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 2/10 – nhưng không có bằng chứng cho thấy ông ra ngoài. (Ảnh trái: AP). Một người cầm ảnh nhà báo Jamal Khashoggi trong một cuộc biểu tình do các thành viên của Hiệp hội truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ – Ả Rập tổ chức tại lối vào Lãnh sự quán Ả Rập Xê Út ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 8/10/2018. (Ảnh phải: Chris McGrath—Getty Images)

Nhà báo Jamal Khashoggi là ai?

Ông Khashoggi từng là một cố vấn cho Hoàng tử Prince Turki Al Faisal. Ông bắt đầu viết cho mục bình luận của tờ The Washington Post từ năm ngoái và chỉ trích chính sách đối ngoại do Thái tử Mohammad bin Salman dẫn đầu.

Các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc nhà báo đã bị sát hại và cơ thể của ông đã bị “chia cắt” sau khi ông vào lãnh sự quán Ả Rập Xê Út tại Istanbul hôm 2/10. Trong một tuyên bố hôm thứ Bảy (13/10), Fred Hiatt, ký giả tờ Washington Post đã gọi sự mất tích của ông Jamal Khashoggi đại diện cho “một hành động quái dị và không thể hiểu được”.

Để phản đối, những người đứng đầu các công ty đa quốc gia đã rút khỏi sự kiện do Hoàng tử Mohammad chủ trì – Hội nghị Sáng kiến Đầu tư Tương lai (Future Investment Initiative) diễn ra từ 23-25/10. Hội nghị mệnh danh “Davos in the Desert,” (‘Davos trên Sa mạc’ – Davos tên thành phố tuyết trắng của Thuỵ Sỹ, thu hút hơn 2.500 nhân vật tầm cỡ từ 100 quốc gia toàn thế giới tới tham dự Hội nghị thường niên của trụ sở Diễn đàn Kinh tế thế giới WEF).

Hoàng tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman. (Ảnh: Reuters)

Hội nghị Davos dự kiến năm nay có sự tham gia của các diễn giả gồm: Giám đốc Điều hành Quỹ tiền tệ Quốc tế Christine Lagarde; Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Steven Mnuchin; Giám đốc điều hành Quỹ Vision của SoftBank, ông Rajeev Misra.

Nikkei cho hay, ông Stephen Schwarzman của Blackstone, ông Larry Fink của BlackRock, Jamie Dimon của JPMorgan Chase và Chủ tịch của Ford, Bill Ford  – những người đứng đầu các doanh nghiệp –  đã huỷ tham gia sự kiện.

Ông Stephen Schwarzman của Blackstone (Ảnh: Bloomberg News); Ông Larry Fink của BlackRock (Ảnh: wsj) trong số những người đã huỷ tham gia sự kiện do Hoàng tử chủ trì.

Cổ phiếu của SoftBank Group (công ty viễn thông đa quốc gia và tập đoàn Internet của Nhật Bản có trụ sở tại Tokyo) bất thình lình lao dốc hôm thứ Hai, bởi lo ngại về mối liên hệ của công ty công nghệ Nhật Bản với Hoàng tử Mohammad, người đã mở đường cho quỹ đầu tư nhà nước cam kết 45 tỷ USD vào Quỹ Tầm nhìn (Vision Fund) và đã nói về khoản đầu tư 45 tỷ USD khác trong tương lai, theo Nikkei.

Triệu Hằng