Bài phân tích của Alexis Mrachek, nhà nghiên cứu về nước Nga của tổ chức “The Heritage Foundation”.

Hôm 15/1 vừa qua, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev thông báo rằng ông và chính phủ của ông từ chức để Tổng thống Putin tiến hành những thay đổi về Hiến pháp.

Đây là tuyên bố đầy bất ngờ, nhưng cũng không bất ngờ trong bối cảnh chính trị ở Nga dưới thời Putin. Tổng thống Putin đã tại vị 20 năm và có thể sẽ tiếp tục nắm giữ quyền lực trong nhiều năm tới.

Trước đó, ông Putin đã đề xuất một cuộc bỏ phiếu trên toàn quốc về việc chuyển giao thêm quyền lực từ tổng thống sang quốc hội.

Nhưng cho dù Medvedev từ chức thủ tướng, ông vẫn không đi đâu xa. Tổng thống Putin tuyên bố ông sẽ đưa Medvedev vào vị trí phó chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga, một cơ quan quyền lực định hình các chính sách về an ninh quốc gia.

Về thủ tướng mới, đó là nhân vật mà phần lớn người Nga chưa từng nghe đến: Mikhail Mishustin. Từng là Cục trưởng Cục thuế Liên Bang Nga, Mishustin ít có tiếng tăm trong chính giới và không thuộc đảng phái nào ở Nga.

Nhưng Mishustin lại là một trong những người giàu có nhất ở nước này. Năm 2009, ông là quan chức nhà nước giàu thứ 3 ở nước Nga, theo hãng tin AP. Mishustin cũng không phải là mối đe doạ quyền lực đối với Putin, vì ông không nổi tiếng trong giới chính trị.

Sự thay đổi chính phủ bất ngờ này cho thấy phần nào kế hoạch của Putin trong tương lai. Nhiệm kỳ tổng thống hiện tại của Putin sẽ kết thúc vào năm 2024. Đến lúc đó, ông có thể sẽ trở thành thủ tướng như hồi năm 2008, khi kết thúc nhiệm kỳ tổng thống lần thứ nhất.

Bởi vì Putin đang đề xuất chuyển giao thêm quyền lực cho quốc hội, cho nên vào năm 2024 vai trò thủ tướng của ông sẽ vẫn có ảnh hưởng rất lớn.

Đây có thể là chiến lược của Putin: nắm giữ nhiều quyền lực nhất có thể, trong thời gian lâu nhất có thể. Putin đã nắm quyền trên 20 năm và ông không dễ dàng từ bỏ quyền kiểm soát của mình.

Putin sẽ vẫn nổi tiếng ở nước Nga, bởi vì nhiều người không có sự lựa chọn khác cho vị trí lãnh đạo đất nước. Putin dường như mang lại sự ổn định cho xứ sở Bạch Dương cho dù nhiều người dân bị nghèo đi do trợ cấp và mức sống tiếp tục sụt giảm.

Tân thủ tướng Mishustin sẽ sớm định hình nội các mới. Tuy nhiên có lẽ sẽ không có sự khác biệt nhiều vì Putin vẫn đang là tổng thống và có tiếng nói quyết định cho tương lai gần của nước Nga.

Vì vậy, “sự biến động” của chính phủ Nga gần đây thực ra lại không phải là biến động.

Đề xuất cải cách hiến pháp của ông Putin

  • Quốc hội sẽ được trao quyền lớn hơn trong các vấn đề về nội các, các thẩm phán và các cơ quan an ninh. Quốc hội bổ nhiệm thủ tướng, thủ tướng bổ nhiệm các thành viên nội các và quốc hội sẽ phê chuẩn những thành viên này. Nếu quốc hội đã phê chuẩn, tổng thống không có quyền bác.
  • Các tổng thống tương lai sẽ bị giới hạn tổng cộng tối đa 2 nhiệm kỳ. Họ sẽ buộc phải có thời gian sống ở Nga trong 25 năm và chưa bao giờ có một hộ chiếu nước ngoài hay một giấy phép cư trú.
  • Hội đồng Nhà nước, cơ quan cố vấn cho tổng thống, sẽ có quyền lực mở rộng hơn.