Theo một báo cáo của Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) công bố hôm thứ Năm (26/11), số lượng các bé gái bị ép kết hôn đang tăng mạnh ở Châu Phi, đe dọa tạo ra một thế hệ “mất mát tuổi thơ và tương lai đổ vỡ”.

UNICEF dự đoán châu Phi hiện có 125 triệu trẻ em gái phải kết hôn ở độ tuổi thiếu niên và con số này sẽ tăng lên 310 triệu vào trước năm 2050. UNICEF đang thúc giục chính phủ các nước châu Phi phải mạnh tay hơn nữa để chấm dứt tục lệ này.

Các bé gái ở đây phải làm vợ để gán nợ giúp gia đình và một số nơi coi tục tảo hôn là con đường tránh khỏi tội lỗi theo các niềm tin truyền thống. Tuy nhiên cuộc sống của các cô dâu chưa đến tuổi này phải chịu đựng bao gồm bạo lực, hãm hiếp, nghèo túng và nguy cơ nhiễm HIV tăng cao, theo UNICEF.

Năm ngoái AP có đưa tin về một trường hợp ở Nam Phi, trong đó người chồng của bé gái giấu tên bị kết tội hãm hiếp, tấn công bạo lực và buôn người và lãnh án 22 năm tù giam, tuy nhiên người đàn ông này khăng khăng rằng anh ta chỉ làm theo truyền thống địa phương.

Thậm chí tại một nước phát triển như ở Nam Phi, nơi mà có hiến pháp tự do và có luật bảo vệ trẻ em gái, tục lệ truyền thống mang tên “ukuthwala” nhiều khi vấn áp chế các điều luật hiện đại.

Tục lệ ukuthwala vốn có nghĩa là khi một người đàn ông trẻ quyết định mang một cô gái tới tuối lấy chồng về làng mình để thuyết phục gia đình cô gái đồng ý cho cô gái lấy anh ta. Tuy nhiên hiện tại, những người đàn ông nhiều tuổi ở đây lại biến tấu tục lệ này thành việc bắt cóc và hãm hiếp các bé gái, sau đó ép họ vào các hoạt động giống như nô lệ.

Tại Ethiopia việc bắt cóc và cưỡng hôn các bé gái cũng được coi như thủ tục thông thường, cho đến năm 2004, chính phủ nước này ra luật cấm hoạt động này, ít nhất về mặt hình thức.

Số phận trẻ em gái tại Mozambique còn khốn khổ hơn vì nước này không có luật lệ nào bảo vệ trẻ em khỏi tảo hôn. Nếu một cộng đồng dân cư nào đó quyết định sẽ tiến hành lễ cưới cho một bé gái bất chấp việc cô bé có đồng ý hay không thì nhà chức trách cũng không có cách nào can thiệp, một chuyên gia của UNICEF tại Mozambique cho biết.

Ở Zimbabwe, kết hôn sớm được coi như một con đường để tránh khỏi tội lỗi, theo tín ngưỡng truyền thống của nhiều người. Theo tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch, tảo hôn được khuyến khích trong cộng đồng 1,2 triệu người theo tín ngưỡng Ki-tô Tin Lành và các niềm tin truyền thống châu Phi khác.

Mặc dù rất muốn thay đổi, nhưng khó khăn lớn nhất mà các nhà lập pháp ở đây gặp phải là sự kháng cự rất lớn của các cộng đồng dân tộc và nhà thờ thủ cựu, cứng nhắc và không muốn thay đổi, trong khi  quyền và tiếng nói của phụ nữ ở đây không được coi trọng.

Minh Trí tổng hợp