Liên quan tới cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan 2020, thì diễn biến cuộc biểu tình chống dự luật dẫn độ ở Hồng Kông đã có những ảnh hưởng không nhỏ tới đường lối tranh cử của các ứng viên thuộc đảng thân Bắc Kinh. 

Chủ tịch Foxconn, doanh nhân tỷ phú Quách Đài Minh (Terry Gou), người đang tìm cách trở thành một ứng viên đề cử của đảng thân Bắc Kinh – Quốc dân Đảng (Kuomintang), hiện đang cố gắng thể hiện mối quan hệ chặt chẽ của ông với giới kinh doanh và chính trị Trung Quốc. Nhưng trước bối cảnh cuộc biểu tình Hồng Kông, ông Quách dường như đã thay đổi, hôm Chủ nhật (16/6), ông nói với các phóng viên: “Một quốc gia, hai chế độ” đã thất bại ở Hồng Kông, theo Nikkei.

Doanh nghiệp của ông Quách, Hon Hai Precision Industry, lắp ráp iPhone và các thiết bị điện tử khác trên đại lục, và mối quan hệ mạnh mẽ của ông với Bắc Kinh ban đầu được xem là thế mạnh.

Vào tháng Một, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thúc giục Đài Loan thông qua khuôn khổ “một quốc gia, hai chế độ” và thống nhất với đại lục. Khuôn khổ này đã được sử dụng ở Hồng Kông và Macau, cho phép riêng biệt về hệ thống hành chính và kinh tế nhưng để cho Bắc Kinh quyền kiểm soát các vấn đề đối ngoại và quốc phòng.

Sự bất bình về nền kinh tế và các chính sách khác đã giúp bà Thái Anh Văn thắng đề cử của đảng Dân tiến để trở thành ứng viên tổng thống năm 2020, bỏ xa các ứng viên của Quốc dân Đảng thân Bắc Kinh – trong các cuộc thăm dò.

Quốc dân Đảng về mặt hình thức chống lại việc đưa “một quốc gia, hai chế độ” đến Đài Loan, nhưng đảng này không thể phủ nhận mối quan hệ thân Bắc Kinh của họ. Phó chủ tịch của đảng đã tham dự một sự kiện thúc đẩy thống nhất chỉ vừa mới đây trong tháng này.

Nhiều người tin rằng, bình luận cứng rắn về Trung Quốc mới đây của ông Quách cũng chỉ là lời nói đãi bôi.

Quốc dân Đảng dự kiến sẽ chọn một ứng viên tổng thống sớm nhất vào giữa tháng tới dựa trên các cuộc thăm dò ý kiến. Thị trưởng Cao Hùng, Hàn Quốc Du (Han Kuo-yu) cho tới nay vẫn là người dẫn đầu của đảng này, vị trí thứ hai là ông Quách cho đến đầu tháng Năm.

Nhưng khoảng cách cuộc đua giữa hai người đã gần hơn, sau khi ông Hàn có vẻ bác bỏ các cuộc biểu tình ở Hồng Kông vào ngày 9/6, ông nói rằng ông không biết gì về họ.

Truyền thông địa phương cũng đưa tin rằng ông Hàn đã gặp Trưởng đặc khu Hồng Kông Carrie Lam hồi tháng Ba. Nhưng ông Hàn cũng nhanh chóng thay đổi.

Hôm thứ Bảy (15/6) – giữa bối cảnh cuộc biểu tình rầm rộ chống luật dẫn độ diễn ra ở Hồng Kông – ông Hàn nói “Bước qua xác tôi” về khả năng “một quốc gia, hai chế độ” ở Đài Loan, khi ông cố gắng kiểm soát thiệt hại.

Các chuyên gia tin rằng, cuộc bầu cử tổng thống sẽ hình thành một cuộc đua 3 chiều giữa Tổng thống đương nhiệm Thái Anh Văn, ứng viên Quốc dân Đảng và Thị trưởng Đài Bắc, một người độc lập, ông Kha Văn Triết (Ko Wen-je).

Ông Kha vẫn chưa chính thức công bố đường lối của mình, nhưng dự kiến ông sẽ thu hút sự ủng hộ chủ yếu từ các cử tri trung lưu. Gần đây, ông đã tạo tiếng vang với công chúng về các vấn đề nóng bỏng, và nói rằng “một quốc gia, hai chế độ” sẽ không được ủng hộ ở Đài Loan. 

Thành Minh