Tướng Qassem Soleimani, chỉ huy của Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chết vào sáng sớm hôm thứ Sáu (3/1) cùng với 6 người khác trong một cuộc công kích của Mỹ tại sân bay quốc tế Baghdad, Iraq, sau khi đã bị ám sát hụt nhiều lần.

Soleimani có tiếng trong và ngoài nước với tư cách là thủ lĩnh của Lực lượng Quds, chi nhánh nước ngoài của IRCG, và vai trò chủ chốt của ông ta trong cuộc chiến ở Syria và Iraq.

Theo Aljazeera (3/1), Soleimani là công cụ truyền bá ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông, nơi mà Mỹ và Ả-rập Xê-út, kẻ thù trong khu vực của Tehran đã cạnh tranh duy trì kiểm soát. Trong 20 năm qua, các cơ quan phương Tây, Israel và Ả-rập đã ám sát Soleimani nhưng không thành.

Lực lượng Quds dưới quyền Soleimani, được giao nhiệm vụ thực hiện các hoạt động bên ngoài biên giới Iran, như ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad khi ông này gần như thất bại trong cuộc nội chiến kể từ năm 2011, giúp các nhóm vũ trang đánh Nhà nước Hồi giáo (ISIL hay còn gọi là IS).

Soleimani trở thành người đứng đầu Lực lượng Quds năm 1998 và tránh sự chú ý vào bản thân trong nhiều năm khi củng cố mối quan hệ với Hezbollah của Iran tại Lebanon, al-Assad của Syria và các nhóm dân quân Shia tại Iraq. Dưới sự lãnh đạo của Soleimani, lực lượng Quds đã mở rộng khả năng của mình, trở thành một ảnh hưởng đáng kể trong lĩnh vực tình báo, tài chính và chính trị vượt ra ngoài biên giới của Iran.

Soleimani được nhiều người biết đến trong những năm gần đây, khi xuất hiện cùng với Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei và các nhà lãnh đạo Shia khác.

Soleimani sinh ra từ trong một gia đình nghèo khó ở phía đông nam tỉnh Kerman của Iran. Từ lúc 13 tuổi, Soleimani đã phải làm việc giúp gia đình, thời gian rảnh rỗi Soleimani tập cử tạ và đến nghe lãnh tụ tối cao Iran Khamenei thuyết giáo. 

Soleimani nổi lên từ các cuộc chiến tranh Iran – Iraq như một anh hùng dân tộc cho các nhiệm vụ mà ông ta lãnh đạo xuyên qua biên giới Iraq.

Chi nhánh ở Iraq và Syria

Sau khi tái lập chính phủ ở Iraq trong năm 2005, Soleimani đã mở rộng ảnh hưởng chính trị ở Iraq dưới thời lãnh đạo của cựu Thủ tướng Ibrahim al-Jaafari và Nouri al-Maliki.

Trong thời gian đó, Lữ đoàn Badr, một đảng chính trị và lực lượng người Shia được mô tả là “liên minh lâu đời nhất của Iran tại Iraq”. Khi cuộc nội chiến Syria bùng nổ trong năm 2011, Soleimani đã ra lệnh cho một số dân quân người Iraq của mình vào Syria để bảo vệ chính phủ Assad.

Mohammad Marandi, người đứng đầu trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Tehran, nói rằng, vai trò của Soleimani trong việc giúp đánh bại IS khiến ông này trở thành “anh hùng dân tộc” và là một người “tử vì đạo” ở Iran và các quốc gia Trung Đông khác.

Soleimani đã nằm trong nhiều tầm ngắm

Soleimani đã được đồn là đã chết trong nhiều trường hợp, bao gồm cả trong một vụ tai nạn máy bay 2006 đã giết chết các quan chức quân sự khác ở Tây Bắc Iran và sau vụ đánh bom năm 2012 ở Damascus đã giết chết các trợ lý hàng đầu của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Vào tháng 11/2015, có tin đồn rằng Soleimani đã bị giết hoặc bị thương nghiêm trọng trong khi chỉ huy lực lượng hàng đầu trung thành với Assad chiến đấu quanh Aleppo của Syria.

Đã có nhiều cuộc không kích liên tiếp vào các căn cứ của Quds tại Syria và vào tháng 8, Israel đã cáo buộc lực lượng này lên kế hoạch “tấn công bằng drone (thiết bị bay không người lái)”. Bộ trưởng Ngoại giao Israel Katz cho biết vào thời điểm đó, Israel đã tìm cách để diệt trừ Soleimani, theo truyền thông Israel.

Gần đây hơn, vào tháng 10, Tehran cho biết họ đã phá vỡ âm mưu của các cơ quan Israel và Ả-rập để tiêu trừ Soleimani.

Từ Khóa: Thể Loại: Hồ sơ - Tư liệu Thế giới