Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba (5/1 theo giờ địa phương) đã khẳng định Phó Tổng thống Mike Pence có quyền từ chối các lá phiếu đại cử tri được lựa chọn một cách gian lận, lặp lại tuyên bố của nhóm pháp lý của ông trong những ngày gần đây trước thềm Phiên họp lưỡng hội chứng nhận kết quả Đại cử tri bầu Tổng thống vào ngày 6/1 tới tại Đồi Capitol.

“Phó Tổng thống có quyền từ chối các đại cử tri được lựa chọn một cách gian lận,” TT Trump viết hôm thứ Ba trên Twitter.

Đảng Cộng hòa đang gia tăng áp lực lên PTT Pence, khi ông kiêm vai trò chủ tịch Thượng viện và sẽ chịu trách nhiệm giám sát việc chứng nhận các lá phiếu Cử tri đoàn vào hôm 6/1. Ít nhất một chục thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa và hàng chục Dân biểu Hạ viện đã cam kết phản đối kết quả chứng nhận các lá phiếu đại cử tri của các tiểu bang. Động thái này dự kiến ​​sẽ kích khởi một cuộc tranh luận kéo dài nhiều giờ đồng hồ trước khi một cuộc bỏ phiếu đa số sẽ được tiến hành để biểu quyết xem có nên xác nhận các lá phiếu đại cử tri của một tiểu bang nào đó hay không.

“Tôi biết tất cả chúng ta đều có những nghi ngờ về cuộc bầu cử vừa qua”, PTT Pence nói với đám đông những người ủng hộ ở Georgia hôm thứ Hai (4/2). “Tôi muốn đảm bảo với các bạn rằng tôi chia sẻ mối quan ngại của hàng triệu người dân Mỹ về tình trạng bất thường trong cuộc bầu cử. Tôi hứa với các bạn, hãy đến vào thứ Tư tới (6/1), chúng ta sẽ có một ngày xứng đáng tại Quốc hội”.

Vài giờ sau khi ông Pence phát biểu, TT Trump đã nói với các cử tri Georgia: “Tôi hy vọng Mike Pence sẽ thông qua cho chúng ta, tôi phải nói với bạn điều này”.

“Tôi hy vọng vị phó tổng thống tuyệt vời của chúng ta, vị phó tổng thống tuyệt vời của chúng ta, sẽ hỗ trợ chúng ta. Ông ấy là một người tuyệt vời”, TT Trump nói nhưng không giải thích thêm. “Tất nhiên, nếu ông ấy không thông qua, tôi sẽ không thích ông ấy nhiều như thế nữa”.

Nhưng đã có những câu hỏi được đặt ra về thẩm quyền thực sự của Pence, vì nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng việc kiểm phiếu đại cử tri của phó tổng thống hôm 6/1 chủ yếu mang tính chất nghi thức.

Trong vài tuần qua kể từ cuộc bầu cử ngày 3/11, TT Trump và nhóm của ông đã cáo buộc tồn tại hành vi gian lận cử tri, các hoạt động bất thường và những thay đổi vi hiến đối với quy trình bỏ phiếu qua thư ở các tiểu bang chiến địa quan trọng. Ngày 14/12, khi Đại cử tri đoàn bỏ phiếu tại các tiểu bang, các đại cử tri thay thế (đại cử tri đấu tay đôi) được Đảng Cộng hòa hậu thuẫn cũng đã bỏ phiếu cho Trump và Pence để duy trì các vụ kiện pháp lý của chiến dịch TT Trump.

Phiên họp chung của Quốc hội khai mạc bắt đầu lúc 1 giờ chiều thứ Tư (theo giờ địa phương, tức 1 giờ sáng thứ Năm giờ VN). Trong các phiên họp các nhiệm kỳ trước, các phó tổng thống mở các văn bản chứng nhận các lá phiếu đại cử tri được các tiểu bang đệ trình lên Quốc hội, sau đó giao chúng cho “nhân viên kiểm phiếu”, những người được lưỡng viện chỉ định để xướng tên các lá phiếu và xác nhận. Sau đó, các nhân viên kiểm phiếu sẽ đọc to các lá phiếu theo thứ tự bảng chữ cái, bắt đầu với tiểu bang Alabama.

Quy trình này cho phép các nghị sĩ lưỡng viện phản đối các lá phiếu đại cử tri của một tiểu bang nào đó được xướng tên, nhưng việc phản đối cần đến sự ủng hộ của ít nhất một thượng nghị sĩ và một dân biểu. Hôm thứ Hai, Dân biểu Mo Brooks (Alabama) đã trở thành nhà lập pháp tiên phong tại Hạ viện khi ký vào một tuyên bố phản đối các phiếu đại cử tri “bị ô nhiễm” ở các tiểu bang Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Pennsylvania và Wisconsin — các tiểu bang nơi Chiến dịch tranh cử TT Trump trước đó đã đệ đơn kiện hoặc tổ chức các phiên điều trần gian lận bầu cử.

Ngày càng có nhiều áp lực buộc Pence phải hành động trong Phiên họp chung, đơn cử với việc Dân biểu Louie Gohmert (Texas) và các đảng viên Cộng hòa khác đã đệ đơn kiện Phó tổng thống nhằm bãi bỏ một điều khoản quan trọng trong Đạo luật về Số lượng Cử tri 1887, để cấp cho PTT Pence “thẩm quyền quyết định” trong việc định đoạt các lá phiếu Đại cử tri đoàn. Vụ kiện đã bị một tòa án Texas bác đơn vào cuối tuần trước. Song song, Cố vấn Nhà Trắng Peter Navarro cũng khẳng định Pence có thể trì hoãn Phiên họp chung và ra lệnh tiến hành một cuộc kiểm toán 10 ngày về kết quả bầu cử.

Phát ngôn viên Marc Short của Pence đã bác bỏ tuyên bố này.

“Peter Navarro biết rất nhiều thứ”, ông Short nói với Wall Street Journal hôm thứ Ba. “Nhưng ông ấy không phải là một học giả về hiến pháp”.

Có thể bạn quan tâm: