Sau 15 năm đàm phán, Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á dự kiến sẽ thông qua dự thảo khung về bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông tại cuộc họp ở Philippines vào tháng sau.

Theo Đài tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), dự thảo khung của bộ quy tắc ứng xử (COC) khả năng sẽ được thông qua tại kỳ họp kéo dài một tuần giữa các bộ trưởng ngoại giao ASEAN và Trung Quốc sẽ được tổ chức từ ngày 2/8 tại Philippines, nước đang giữ chức vụ chủ tịch của ASEAN.

Một quan chức khu vực không muốn được nêu tên nói với VOA tiếng Khmer rằng dự thảo COC sẽ “thiết lập khuôn khổ dựa trên luật lệ với một bộ các tiêu chuẩn” để hướng dẫn các hành động của các bên và thúc đẩy hợp tác biển ở Biển Đông. Tài liệu này là kết quả của các cuộc đàm phán do theo lời kêu gọi của Trung Quốc, được tổ chức vào tháng 5 ở tỉnh Quý Châu, theo VOA.

Dự thảo khung là một bước tiến của một quá trình đàm phán bắt đầu từ năm 2002, nhưng “điều này không có nghĩa là khoảng trống về niềm tin chiến lược sẽ lập tức thu hẹp lại”, theo ông Tang Siew Mun, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu ASEAN tại Viện ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore.

Mặc dù dự thảo khung cho thấy ASEAN và Trung Quốc có thể hợp tác với nhau về một “vấn đề nhạy cảm”, nhưng dự thảo khung này là chỉ là bước đầu tiên trong nhiều bước, theo ông Tang.

Ông nói: “Các COC sẽ chỉ có ý nghĩa nếu nó đã có tính chất ràng buộc pháp lý, nhưng hiện không chắc các bên đàm phán có thể thống nhất được với nhau hay không về một cấu trúc quản lý mối quan hệ trên Biển Đông một cách công bằng và chính đáng.”

Theo VOA, dự thảo COC kêu gọi các thành viên ASEAN “tăng cường sự tin tưởng lẫn nhau, hợp tác và tin cậy, ngăn chặn các sự cố, quản lý các sự cố nếu chúng xảy ra và tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp, bảo đảm an ninh hàng hải, an toàn và tự do hàng hải và hàng không.”

Vai trò của Bắc Kinh vào việc hoàn thiện dự thảo làm dấy lên hy vọng về khả năng giải quyết tranh chấp, nhưng những người tham gia vào việc phác thảo các điều khoản vẫn có những mối lo ngại về sự chân thành của Trung Quốc, theo Reuters.

“Một số người trong chúng tôi ở ASEAN cho rằng đây chỉ là một phương cách ‘câu giờ’ của Trung Quốc”, một nhà ngoại giao cấp cao quen thuộc với các cuộc đàm phán nói.

Người này nhận định: “Trung Quốc khả năng sẽ trì hoãn cho đến khi họ hoàn thành các mục tiêu chiến lược của mình …”

Thu Phương

Xem thêm: