Trung Quốc đã lên tiếng kêu gọi tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung với các nước ASEAN ở Biển Đông.

Thông qua hoạt động này Bắc Kinh mong muốn nâng cao vai trò của mình và làm giảm ảnh hưởng của Mỹ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, theo Nikkei.

Đề xuất này của Bắc Kinh được đưa vào một “văn bản đàm phán” cho bộ quy tắc ứng xử tại Biển Đông (COC) công bố tại cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao ASEAN và Trung Quốc.

Văn bản này liệt kê quan điểm của mỗi quốc gia và được xem như cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo. Các nguồn ngoại giao nắm được thông tin từ cuộc họp ASEAN-Trung Quốc nói rằng, ở phần trình bày của mình, Bắc Kinh đã đưa ra đề nghị tổ chức một cuộc tập trận chung với các nước ASEAN trên Biển Đông.

Trung Quốc cũng đưa ra một yêu cầu rằng bất kỳ quốc gia nào nằm ngoài ASEAN có nhu cầu tham gia cuộc tập trận thì cần có sự nhất trí của tất cả các nước liên quan. Ý kiến này của Trung Quốc nhằm ngăn cản sự tham dự của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, một số thành viên ASEAN không muốn có những hạn chế như vậy. Nhưng Trung Quốc có thể sẽ đưa ra các đề xuất hỗ trợ kinh tế để đảm bảo đề xuất của mình được chấp nhận, theo Nikkei.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã gọi văn bản này là một bước tiến lớn hướng tới COC. Nhưng đây chỉ là một văn bản sơ bộ. Trung Quốc đề cao văn bản này dường như muốn nhấn mạnh những tiến bộ đã đạt được và đưa ra cảnh báo đối với sự can thiệp của Hoa Kỳ.

Các cuộc đàm phán giữa ASEAN và Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh tiếp tục tăng cường các hoạt động quân sự trên Biển Đông. Trung Quốc đã tạo ra 13 km vuông đất thông qua việc cải tạo các rặng san hô ở quần đảo Trường Sa, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế có trụ sở tại Washington.

Những hòn đảo nhân tạo mà Trung Quốc tự ý xây dựng có thiết bị ra-đa, đường băng và các khí tài quân sự khác. Tờ CNBC của Mỹ cho biết Bắc Kinh đang thử nghiệm các loại thiết bị chiến tranh điện tử trong đó có các radar gây nhiễu trên những hòn đảo này.

Một trong các đảo nhân tạo mà Trung Quốc tự ý xây dựng ở Biển Đông. (Ảnh: The Straits Times)

Vào tháng Năm, Hoa Kỳ đã rút lại lời mời Trung Quốc tham gia cuộc tập trận quân sự quốc tế thường niên Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC). Lời đề nghị tổ chức các cuộc tập trận với ASEAN mà không có Hoa Kỳ của Bắc Kinh được coi như một đòn trả đũa đối với Washington, đồng thời tạo thêm ảnh hưởng của mình đối với các nước trong khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã kêu gọi Trung Quốc ngừng các hoạt động quân sự trên Biển Đông trong một cuộc họp với ông Vương hôm thứ Sáu (3/8).

Ông Pompeo đã nói trong một cuộc họp với các bộ trưởng ASEAN rằng Mỹ sẽ tiếp tục thể hiện vai trò của mình ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Cụ thể, Mỹ sẽ đầu tư 113 triệu đô la vào việc phát triển cơ sở hạ tầng ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Đây được xem như một động thái đối trọng lại các nỗ lực gây ảnh hưởng thông qua viện trợ kinh tế mà Trung Quốc đang thực hiện trên khu vực này, Nikkei bình luận.

Về mặt quân sự, một nguồn tin của Bộ Quốc phòng Mỹ nói với Nikkei rằng các tàu của Hoa Kỳ sẽ tiếp tục các hoạt động theo nguyên tắc “tự do hàng hải” ở Biển Đông và đang xem xét các biện pháp mới để đối phó với Bắc Kinh.

Lục Du