“Con đường tơ lụa địa cực” của Trung Quốc thể hiển rõ tham vọng của Bắc Kinh nhằm mở rộng sự hiện diện tới Bắc Cực thông qua các dự án đầu tư hạ tầng.

Chính phủ Greenland, hòn đảo tự trị thuộc lãnh thổ Đan Mạch, đã đạt được một thỏa thuận triển khai dự án nâng cấp 3 sân bay với chính phủ Đan Mạch cho một dự án nâng cấp 3 sân bay. Dự án được cho là có tầm chiến lược quan trọng đối với một số quốc gia như Mỹ và Trung Quốc. 

Greenland là quốc đảo thuộc Bắc Cực, và cũng là hòn đảo lớn nhất thế giới. Về mặt pháp lý, quốc đảo có quyền kiểm soát tài nguyên khoáng sản, chính sách xã hội, trong khi đó Đan Mạch vẫn duy trì trách nhiệm về chính sách ngoại giao và an ninh.

Thủ tướng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hôm thứ Hai (10/9) cho biết ông đã ký kết thỏa thuận nâng cấp sân bay với Thủ tướng Greenland Kim Kielsen trong chuyến thăm thủ đô Nuuk. “Với thỏa thuận này, chúng tôi hứa sẽ tận dụng lợi thế thực tiễn của khối Thịnh vượng chung nhằm mang lại nhiều cơ hội hơn”, thủ tướng Đan Mạch cho biết trên Twitter.

Thủ đô Nuuk, Greenland. (Ảnh: Getty Images / Godin Stphane)

Theo thỏa thuận, Đan Mạch sẽ đóng góp 3,6 tỷ kroner (559 triệu USD) nhằm phát triển các sân bay tại các thành phố: Nuuk, Qaqortoq về phía nam, và điểm du lịch chính vịnh băng Ilulissat, phát triển năng lực du lịch Bắc Cực của Greenland, cũng như phát triển các chuyến bay giữa châu Âu và Bắc Mỹ.

“Con đường tơ lụa địa cực” (Polar Silk Road)

Dự án sân bay của quốc đảo này đã thu hút sự quan tâm từ cả phương Đông và phương Tây, bởi Greenland là nơi mà lực lượng không quân Hoa Kỳ thiết lập căn cứ rộng lớn, một khu vực chiến lược quan trọng của quân đội Mỹ và tại đây có hệ thống cảnh báo tên lửa đạn đạo sớm.

Một góc nhìn tại Căn cứ Không quân Thule của Hoa Kỳ tại quốc đảo Greenland ngày 18/3/2013. (Ảnh: Jim Yungel/NASA)

Tờ AI Jazeera trích dẫn: “Đối với Hoa Kỳ và các đối tác thuộc khối NATO, giữ cho người dân Greenland và chính phủ Greenland – dù nó có độc lập hay không – vẫn thuộc Liên minh Xuyên đại Tây Dương là điều quan trọng. Mặt khác, những nước lớn như Trung Quốc nhận thấy có cơ hội lớn để giành được quyền sở hữu đất đai hoặc bất động sản tại Greenland”, theo Giáo sư Mikaa Mered lĩnh vực Địa chính trị Bắc Cực và Nam Cực, Viện nghiên cứu Tự do Quan hệ quốc tế (ILERI) có trụ sở tại Paris.

Sơ đồ Con đường tơ lụa Bắc Cực tham vọng của Trung Quốc. (Ảnh: straitstimes)

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đã bày tỏ sự quan tâm ngày càng gia tăng tới Bắc Cực, họ công bố kế hoạch xây dựng một “Con đường tơ lụa địa cực” với các dự án mở đường tới khu vực này. Điều này cũng sẽ khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng cơ sở hạ tầng ở Bắc Cực. Tài trợ của người Trung Quốc cho dự án sân bay đã sẵn sàng trên bàn đàm phán khi Thủ tướng Greenland Kim Kielsen thăm Bắc Kinh vào tháng 10/2017. 

Công ty Sân bay Kalaallit Greenland, một công ty nhà nước thành lập năm 2016 nhằm xử lý vấn đề nâng cấp sân bay, cho biết: đã xuất hiện tên của một công ty xây dựng Trung Quốc trong danh sách 6 nhà thầu quan tâm tới dự án.

Lính Mỹ tại căn cứ quân sự tại Mount Dundas, Greenland. (Ảnh: Tech. Sgt. Darrell Kinsey/USAF)

“Cả người Đan Mạch và người Mỹ từ lâu đã cố gắng hạn chế sự tham gia của người Trung Quốc vào sự phát triển Greenland, đặc biệt là khi nói đến các dự án có thể tác động tới an ninh quốc gia, cho chính Greenland hoặc cho Mỹ và các đối tác thuộc khối NATO”, theo giáo sư Mered.

Hồi tháng Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis đã mời đồng cấp Đan Mạch tới thăm Washington cùng thảo luận các rủi ro an ninh tiềm ẩn xung quanh vấn đề “Đầu tư của Trung Quốc vào Greenland”.

Bộ trưởng Quốc phòng James N. Mattis gặp đồng cấp Đan Mạch, Claus Hjort Frederiksen tại Lầu Năm Góc, Washington, D.C hôm 25/5/2018. (Ảnh: U.S. Army Sgt. Amber I. Smith / dod.defense.gov)

Nền kinh tế độc lập

Về phần Greenland, quốc đảo tự trị này muốn bảo đảm nguồn đầu tư nước ngoài để có thể thực sự độc lập với Đan Mạch. Sau cuộc trưng cầu dân ý năm 2009, Greenland hoàn toàn có quyền tuyên bố độc lập bất cứ thời điểm nào, tuy nhiên trở ngại lớn nhất của hòn đảo này chính là vấn đề tài chính. “Nền kinh tế của Greenland quá yếu đến nỗi cư dân không đủ khả năng cho sự tồn tại độc lập”, giáo sư Mered cho biết.

Mặc dù chiếm gần 1/5 diện tích địa lý Hoa Kỳ, Greenland chỉ có hơn 56.000 cư dân, theo World Bank, và gần một nửa ngân sách của hòn đảo này đến từ nguồn trợ cấp từ Đan Mạch.

“Khoản trợ cấp này rất lớn [từ Đan Mạch], khoảng 620 triệu USD, vì vậy rất khó để Greenland trở nên độc lập, nếu chỉ xét về nguồn thu của nước này, họ cần phải kiếm được nguồn thu như vậy cho mỗi năm để việc độc lập có thể khả thi”, theo giáo sư Mered.

Ilulissat là một khu định cư tại West Greenland, gần một trong những vịnh băng lớn nhất đất nước. Greenland là một quốc đảo chiếm diện tích bằng 1/5 Hoa Kỳ nhưng chỉ có hơn 56.000 cư dân. (Ảnh: eaglecreek)

Triệu Hằng

Có thể bạn quan tâm:

CLIP HAY

Ad will display in 09 seconds