Theo Tân Hoa Xã, chính quyền tại các địa phương của nước này đang có kế hoạch tiếp tục gia tăng các dự án phát triển nhà ở và khu đô thị, ước tính nếu các dự án này được thực hiện, Trung Quốc có thể có đủ chỗ ở cho 3,4 tỷ người vào năm 2030.

%image_alt%

Để có thể giữ vừng đà tăng trưởng ở mức hai con số liên tiếp trong hai thập niên vừa qua, nền kinh tế Trung Quốc dựa dẫm khá nhiều vào nhóm ngành xây dựng cơ bản và phát triển đô thị. Hậu quả của nó là hàng trăm các thành phố, khu đô thị bị bỏ không vì không có đủ người tới sinh sống – chẳng thế mà người ta thường gọi chúng là các thành phố “ma”. Mặc dù vậy, việc xây dựng có vẻ vẫn chưa dừng lại.

Theo một cuộc khảo sát tiến hành năm 2015, có khoảng 56,1% dân số Trung Quốc đang sống ở khu vực thành thị. Trong bản kế hoạch 5 năm lần thứ 13 mới được công bố đầu năm nay, chính quyền trung ương đặt mục tiêu con số này sẽ là 60% vào năm 2020, điều này đồng nghĩa với việc sẽ có khoảng 100 triệu người phải di dời từ các khu vực nông thôn để về sinh sống tại các khu vực thành thị vào cuối thập kỷ này.

Việc di chuyển một lượng dân cư lớn hơn cả dân số Việt Nam hiện nay (khoảng 94 triệu người) trong vòng vỏn vẹn 5 năm xem ra rất khó khả thi. Mặc dù vậy, chính quyền các địa phương đã xây dựng xong các kế hoạch phát triển mới của họ. Theo số liệu chưa đầy đủ từ Ủy ban cải cách và phát triển quốc gia, tính đến tháng 5/2016, cả nước đã có hơn 3500 khu đô thị mới được quy hoạch. Nếu được phê duyệt thực hiện, đến năm 2030, nguồn cung nhà ở của nước này có thể đáp ứng nhu cầu cho không dưới 3,4 tỷ người.

Trả lời phỏng vấn kênh tài chính Bloomberg, ông Hu Gang – Chủ tịch hiệp hội quy hoạch các đô thị miền nam Trung Quốc cho biết “3,4 tỷ người tương đương với một nửa dân số thế giới – đó là một con số không tưởng. Do đó, những bản kế hoạch mà chính quyền các địa phương đưa ra là hoàn toàn bất hợp lý”.

Ông Wang Yukai, giáo sư viện quản lý Trung Quốc cũng bày tỏ sự quan ngại của mình với Tân Hoa Xã: “Dân số Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục duy trì sự trì trệ với tỉ lệ sinh ngày càng giảm. Chúng ta sẽ không thể tìm đủ người để tiêu thụ hết nguồn cung nhà ở tại các khu đô thị mới xây”.

Tình hình là đặc biệt tồi tệ với các đô thị nhỏ và vừa. Theo báo cáo về mức độ đô thị hóa mới được chính phủ Trung Quốc công bố gần đây, các thành phố cấp tỉnh hiện thu hút tới 70% lao động nhập cư, trong khi đó, các khu vực thị tứ, thị trấn, thành phố cấp huyện chỉ thu hút được khoảng 10%. Nguyên nhân của vấn đề này được anh Zhang- một công nhân đến từ tỉnh Sơn Đông giải thích là ở những đô thị kiểu này có rất ít cơ hội việc làm, kém linh động và chẳng có mấy các hoạt động xã hội.

%image_alt%

Hiện nay, rất nhiều các đô thị hạng vừa không chỉ gặp khó khăn trong việc thu hút lao động nông thôn, mà còn đối mặt với tình trạng dân bản xứ bỏ đến nơi khác định cư sinh sống. Ví dụ, theo số liệu của phòng dân số huyện Shaxian thuộc tỉnh Phúc Kiến, có khoảng ¼ dân số của huyện này đã chuyển tới định cư tại các thành phố lớn – nơi có nhiều cơ hội việc làm hơn ở quê nhà.

Hệ quả của nó là giá bất động sản đã sụt giảm tới 50% và hầu hết các căn hộ mới xây đều không có người ở. “Chúng tôi chẳng mong đạt được mục tiêu đô thị hóa vào năm 2030. Thực tế, chỉ cần dân số của huyện không tiếp tục giảm là tôi đã cảm thấy hạnh phúc lắm rồi” – Giám đốc sở quy hoạch thành phố Shaxian nói trong ngao ngán

Tất nhiên, các dự án quy hoạch đô thị còn là một hoạt động kinh doanh béo bở cho chính quyền các địa phương thông qua việc bán quyền sử dụng đất và cấp giấy phép xây dựng cho các công ty phát triển địa ốc. Một thực tế là dưới sự suy giảm doanh thu từ hoạt động xuất khẩu và tác động từ các chính sách cải tổ nền kinh tế của ông Tập Cận Bình những năm gần đây, rất nhiều tỉnh thành của Trung Quốc đều không hoàn thành kế hoạch thu ngân sách hàng năm. Chính bởi vậy, giới chức của các địa phương này buộc phải chuyển sự quan tâm của họ sang lĩnh vực bất động sản, và kết quả tất yếu là mặc dù bị kiểm soát chặt chẽ bởi chính quyền trung ương, các dự án đô thị mới vẫn tiếp tục sinh sôi nảy nở trên khắp cả nước.

Dân số Trung Quốc hiện tại vào khoảng 1,377 tỷ người và đang già hóa khá nhanh, biểu hiện bằng việc gia tăng ở mức đáng báo động số lượng người trên độ tuổi lao động. Ngay cả gần đây, khi chính sách sinh một con bắt đầu được nới lỏng đáng kể, rất nhiều các nhà phân tích vẫn giữ quan điểm rằng vấn đề dân số của nước này khó có được những sự cải thiện đáng kể. Thậm chí, một học giả còn ước tính rằng, vào cuối thế kỉ này, dân số Trung Quốc sẽ chỉ còn ở mức 600 triệu dân.

Quy hoạch đô thị có lẽ chỉ là một trong hàng trăm các vấn đề nan giải của nền kinh tế Trung Quốc vốn nổi tiếng vì nhiều khiếm khuyết và rủi ro tiềm ẩn. Bởi vậy, tăng trưởng kinh tế không nên chỉ được đánh giá dựa trên những con số hào nhoáng. Nếu không đạt được tăng trưởng kinh tế một cách bền vững, sự tăng trưởng nóng sẽ chỉ làm lãng phí tài nguyên, ô nhiễm môi trường hay gia tăng khoảng cách giàu nghèo… mà chẳng đem lại được điều gì tích cực cho người dân và sự phát triển chung của xã hội./.

Theo Shanghaiist
Tôn Kiên

Xem thêm:

Từ Khóa: